0,5đ - Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam là kết quả của cuộc đấu tranhdân tộc và cuộc đấu tranh giai cấp, là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩaMác Lênin với phong trào công nhân v
Trang 1Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội
Kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi
Bằng những dẫn chứng lịch sử cụ thể, em hãy chứng minh rằng từ năm
1947 đến năm 1991 là thời kì căng thẳng trong quan hệ quốc tế giữa phe đế quốc chủ nghĩa với phe xã hội chủ nghĩa Hãy nêu các xu thế phát triển của
thế giới sau khi chiến tranh lạnh “chiến tranh lạnh” ” chấm dứt
Trong quá trình hội nhập với thế giới hiện nay, nớc ta đang đứng trớc những thời cơ và thách thức nào ?
Trang 2Kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi lớp 12 Năm học 2007 - 2008
Hớng dẫn chấm Môn Lịch sử
Câu 1 ( 5 điểm)
a. Tóm tắt tiểu sử Phan Bội Châu.
- Sinh năm 1867, tên cũ là Phan Văn San, hiệu là Sào Nam Gia đình nhà nho
- 1912-1918: Thành lập và lãnh đạo Việt Nam Quang phục hội 0,25đ
- 1920-1925: Đến với Cách mạng tháng Mời Nga Bị bắt ở Thợng Hải 0,25đ
- 1925-1940: Ông già bến Ngự, bị giam lỏng ở Huế 0,25đ
b. Giống nhau về mục đích cách mạng: Kết hợp cứu nớc với duy tân, giành
độc lập đồng thời giành quyền tự do dân chủ cho nhân dân và phát triển đất nớc
theo con đờng t bản chủ nghĩa 1đ
c. Khác nhau về việc xác định mục tiêu trớc mắt và biện pháp thực hiện.
0,25đ
- Phan Bội Châu chủ trơng bạo động: Trớc hết phải đánh Pháp để giành độc
lập cho dân tộc Đó là điều kiện tiên quyết để duy tân, phát triển đất nớc 1đ
- Phan Châu Trinh chủ trơng cải cách: Trớc hết phải duy tân đất nớc, cải cách
dân chủ Đây là điều kiện tiên quyết để giải phóng dân tộc 1đ
- Đảng Cộng sản VN ra đời đã khẳng định u thế lãnh đạo của mình trong
t-ơng quan lực lợng giữa các giai cấp trong xã hội Việt Nam 0,5đ
+ Giai cấp phong kiến lỗi thời, sự thất bại của phong trào Cần Vơng đã đánh
dấu sự thất bại của ngọn cờ cứu nớc phong kiến 0,5đ
+ Giai cấp t sản nhỏ yếu, bạc nhợc…, phong trào cách mạng châu Cuộc khởi nghĩa Yên Bái thất bại đã
chứng tỏ sự phá sản của đuờng lối cứu nớc theo khuynh hớng dân chủ t sản 0,5đ
+ Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trớc giai cấp t sản và là giai cấp tiên
tiến Phong trào công nhân có bớc phát triển mạnh mẽ 0,5đ
- Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam là kết quả của cuộc đấu tranhdân tộc và cuộc đấu tranh giai cấp, là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩaMác Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nớc trong những năm 20của thế kỉ XX Nh vậy, Đảng ta ra đời từ sự chuẩn bị chu đáo về chính trị, t tởng
- Chạy đua vũ trang: 0,5đ
- Chiến tranh cục bộ: 4 ý x 0,5đ = 2đ
+ Khoảng 100 cuộc chiến tranh cục bộ ở hầu hết các khu vực trên thế giới 2
Trang 3+ Triều Tiên…
+ Đông Dơng…
+ Trung Đông…
- Cuộc khủng hoảng Ca-ri-bê…0,5đ
b Các xu thế phát triển của thế giới: 4 ý x 0,25đ = 1đ
- Chiến lợc phát triển lấy kinh tế làm trọng điểm
- Đối thoại, thỏa hiệp, tránh xung đột
- Nội chiến xung đột, li khai, khủng bố, mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo…
- Xu thế toàn cầu hóa…
b Liên hệ
- Thời cơ: Vốn, thị trờng, phân công lao động quốc tế, khoa học công nghệ,
kinh nghiệm quản lí…, phong trào cách mạng châu 1đ
- Thách thức: Sức cạnh tranh yếu, chất lợng nguồn nhân lực cha cao, luật
pháp cha hoàn thiện Nguy cơ tụt hậu, ô nhiễm môi trờng, tai nạn giao thông,bênh tật, tệ nạn xã hội Nguy cơ “chiến tranh lạnh”diễn biến hoà bình”, đánh mất bản sắc dân tộc…, phong trào cách mạng châu
- Chiến lợc cách mạng: Phơng châm và kế hoạch có tích chất toàn cục, xác
định mục tiêu chủ yếu và sự sắp xếp lực lợng trong suốt cả một thời kì của cuộc
đấu tranh xã hội - chính trị (SGK9)
- Ví dụ: Chiến lợc của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở Việt Nam…, phong trào cách mạng châu
a. Sách lợc
- Những hình thức tổ chức và đấu tranh để giành thắng lợi trong một cuộcvận động chính trị (SGK9)
- Sách lợc cách mạng: Đờng lối tổ chức, biện pháp, hình thức và khẩu hiệu
đấu tranh vận động cách mạng trong một thời gian ngắn để thực hiện chiến lợccách mạng Sách lợc quân sự: Bộ phận quan trọng của chiến lợc quân sự: Cách
đánh, kế hoạch chuẩn bị tác chiến…, phong trào cách mạng châu (Từ điển thuật ngữ lịch sử)
- Ví dụ: Sách lợc mềm dẻo của Đảng ta năm đầu tiên sau Cách mạngtháng Tám
- Hết
-Kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi lớp 12 Năm học 2007 - 2008
Hớng dẫn chấm Môn Lịch sử
Câu 1 ( 5 điểm)
d. Tóm tắt tiểu sử Phan Bội Châu.
- Sinh năm 1867, Phan Văn San, Sào Nam Gia đình nhà nho nghèo ở Nam
- 1912-1918: Thành lập và lãnh đạo Việt Nam Quang phục hội 0,25đ
- 1920-1925: Đến với Cách mạng tháng Mời Nga Bị bắt ở Thợng Hải
0,25đ
- 1925-1940: Ông già bến Ngự, bị giam lỏng ở Huế 0,25đ
e. Giống nhau về mục đích cách mạng: Kết hợp cứu nớc với duy tân, giành
độc lập đồng thời giành quyền tự do dân chủ cho nhân dân và phát triển đất nớc
theo con đờng t bản chủ nghĩa 1đ
f. Khác nhau về việc xác định mục tiêu trớc mắt và biện pháp thực hiện.
0,5đ
- Phan Bội Châu chủ trơng bạo động: Trớc hết phải đánh Pháp để giành độc
lập cho dân tộc Đó là điều kiện tiên quyết để duy tân, phát triển đất nớc 1đ
3
Trang 4- Phan Châu Trinh chủ trơng cải cách: Trớc hết phải duy tân đất nớc, cải cách
dân chủ Đây là điều kiện tiên quyết để giải phóng dân tộc 1đ
Câu 2 ( 4 điểm)
Vì sao vừa ra đời, Đảng ta đã giành đợc độc quyền lãnh đạo cách mạng ViệtNam ?
a Vì tơng quan lực lợng giữa các giai cấp trong xã hội Việt Nam thời kì đó,
do hoàn cảnh khách quan và điều kiện chủ quan quy định 1đ
c Phân tích
- Khách quan:
+ Quốc tế: Cách mạng tháng Mời Nga, Quốc tế 3, phong trào cách mạngchâu á…, phong trào cách mạng châu 0,5đ
+ Trong nớc: Phong trào giải phóng dân tộc “chiến tranh lạnh”dờng nh trong đêm tối không
có đờng ra”…, phong trào cách mạng châu ; giai cấp phong kiến lỗi thời…, phong trào cách mạng châu ; giai cấp t sản nhỏ yếu, bạc nhợc…, phong trào cách mạng châu ;khởi nghĩa Yên Bái thất bại…, phong trào cách mạng châu 1đ
- Chạy đua vũ trang: 0,5đ
- Chiến tranh cục bộ: 4 ý x 0,5đ = 2đ
+ Khoảng 100 cuộc chiến tranh cục bộ ở hầu hết các khu vực trên thế giới + Triều Tiên…
+ Đông Dơng…
+ Trung Đông…
- Cuộc khủng hoảng Ca-ri-bê…0,5đ
b Các xu thế phát triển của thế giới: 4 ý x 0,25đ = 1đ
- Chiến lợc phát triển lấy kinh tế làm trọng điểm
- Đối thoại, thỏa hiệp, tránh xung đột
- Nội chiến xung đột, li khai, khủng bố, mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo…
- Xu thế toàn cầu hóa…
a Thời cơ: Vốn, thị trờng, phân công lao động quốc tế, khoa học
công nghệ, kinh nghiệm quản lí…, phong trào cách mạng châu 1đ
b Thử thách: Sức cạnh tranh yếu, chất lợng nguồn nhân lực cha cao,
luật pháp cha hoàn thiện Nguy cơ tụt hậu, ô nhiễm môi trờng, tai nạn giao thông,bênh tật, tệ nạn xã hội Nguy cơ “chiến tranh lạnh”diễn biến hoà bình”, đánh mất bản sắc dân tộc…, phong trào cách mạng châu
- Chiến lợc cách mạng: Phơng châm và kế hoạch có tích chất toàn cục, xác
định mục tiêu chủ yếu và sự sắp xếp lực lợng trong suốt cả một thời kì của cuộc
đấu tranh xã hội - chính trị (SGK9)
- Ví dụ: Chiến lợc của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở Việt Nam…, phong trào cách mạng châu 4
Trang 5b. Sách lợc
- Những hình thức tổ chức và đấu tranh để giành thắng lợi trong một cuộcvận động chính trị (SGK9)
- Sách lợc cách mạng: Đờng lối tổ chức, biện pháp, hình thức và khẩu hiệu
đấu tranh vận động cách mạng trong một thời gian ngắn để thực hiện chiến lợccách mạng Sách lợc quân sự: Bộ phận quan trọng của chiến lợc quân sự: Cách
đánh, kế hoạch chuẩn bị tác chiến…, phong trào cách mạng châu (Từ điển thuật ngữ lịch sử)
- Ví dụ: Sách lợc mềm dẻo của Đảng ta năm đầu tiên sau Cách mạngtháng Tám
- Hết
-5
Trang 6Sở giáo dục- đào tạo kỳ thi học sinh giỏi thành phố
Trình bày nhận xét của em về quan hệ giữa Trung Quốc với Liên Xô và
Cộng hoà liên bang Nga từ năm 1950 đến nay.
Hãy hoàn thiện bảng sau:
Nớc Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào chính thức thành lập Chính phủ Inđônêxia kí Hiệp ớc Lahay với Hà Lan
Pháp trao trả độc lập cho Campuchia Thái Lan gia nhập khối SEATO Thành lập Liên bang Malaixia Xingapo rút ra khỏi Liên bang Malaixia và thành lập nhà n-
ớc độc lập Thành lập nớc Cộng hòa Bănglađet Nớc Cộng hòa nhân dân Angôla thành lập
Hết
-Sở giáo dục- đào tạo kỳ thi học sinh giỏi thành phố lớp 12
hà nội năm học 2007-2008
hớng dẫn chấm Môn Lịch sử Câu 1 ( 7,5 điểm )
Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, chính sách đối ngoại của nớc Pháp và Nhật Bản có gì giống nhau và khác nhau ?
a Giống nhau: 2 điểm
-năm 80 của thế kỉ XX (0,5đ)
6
Trang 7- Đều có sự điều chỉnh: (0,5đ)
b Khác nhau: 5 điểm
- Mục tiêu: Vì lợi ích của từng nớc theo từng thời kì.(0,5đ)
- Trong số các đồng minh Tây Âu của Mĩ, chỉ có Pháp là nớc có chính sách
đối ngoại tơng đối độc lập Năm 1958, tớng Đờ Gôn lên làm Tổng thống của nềnCộng hoà thứ năm Năm 1966, Pháp rút ra khỏi Bộ chỉ huy NATO, buộc Mĩ phảirút quân đội và các căn cứ quân sự ra khỏi lãnh thổ Pháp và dời trụ sở Bộ chỉ huyNATO sang Bỉ Cải thiện quan hệ với Liên Xô và các nớc Đông Âu Phản đối Mĩ
- Nhật: Từ nửa sau những năm 70 của thế kỉ XX, Nhật đa ra chính sách đối
ngoại riêng của mình: (0,5đ)
+ Năm 1973, thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, bình thờng hoá
quan hệ ngoại giao với Trung Quốc (0,5đ)
+ Năm 1977, học thuyết Phu-c-đa ra đời, đánh dấu sự trở về châu á của
Nhật Bản, trong khi vẫn coi trọng quan hệ Nhật - Mĩ, Nhật - Tây Âu (0,5đ)
+ Năm 1991, học thuyết Kai-phu ra đời, là sự phát triển tiếp tục học thuyếtPhu-c-đa trong điều kiện lịch sử mới Củng cố mối quan hệ với các nớc Đông
- Trong những năm 50 của thế kỉ XX, quan hệ giữa Trung Quốc với Liên Xô
là quan hệ hữu nghị, góp phần tăng cờng sức mạnh của các nớc XHCN TrungQuốc và Liên Xô kí “chiến tranh lạnh”Hiệp ớc hữu nghị liên minh tơng trợ Xô - Trung”, chống chủnghĩa đế quốc Liên Xô cho Trung Quốc vay tiền, giúp đỡ chuyên gia và kĩ thuật
để Trung Quốc khôi phục và phát triển kinh tế (1đ)
- Từ đầu những năm 60 của thế kỉ XX trở đi, mối quan hệ giữa hai nớc trở nêncăng thẳng, đối đầu Năm 1969, xung đột vũ trang giữa quân đội hai nớc đã nổ ra
ở biên giới Xô - Trung Từ đó, mối quan hệ giữa hai nớc trở nên căng thẳng, phức
tạp (1đ)
- Từ cuối những năm 80 của thế kỉ XX, Trung Quốc bình thờng hoá quan hệ
với Liên Xô.(1đ)
- Năm 1994, Cộng hoà liên bang Nga chuyển sang chính sách đối ngoại
“chiến tranh lạnh”định hớng Âu - á”- trong khi vừa tranh thủ phơng Tây, vừa khôi phục và phát
triển quan hệ với các nớc châu á (1đ)
- Năm 2007: Về quân sự, Trung Quốc và Cộng hoà liên bang Nga tập trận
- 5 nớc sáng lập: Inđônênêxia, Malaixia, Xingapo, Philippin, Thái Lan (1đ)
- Mục tiêu: Xây dựng mối quan hệ hoà bình, hữu nghị, hợp tác tạo nên mộtcộng đồng hùng mạnh…, phong trào cách mạng châu (0,5đ)
c. Vai trò của Việt Nam: 1 điểm
- Tham gia ngày càng đầy đủ các hoạt động của tổ chức ASEAN (0,5đ)
7
Trang 8- Do vị thế của Việt Nam trên trờng quốc tế ngày càng tăng nên vai trò của
Việt Nam ngày càng quan trọng trong các hoạt động của ASEAN.(0,5đ)
1949 Chính phủ Inđônêxia kí Hiệp ớc Lahay với Hà Lan
9.11.1953 Pháp trao trả độc lập cho Campuchia
9.1954 Thái Lan gia nhập khối SEATO
1963 Thành lập Liên bang Malaixia
1965 Xingapo rút ra khỏi Liên bang Malaixia và thành lập nhà nớc
độc lập3.1971 Thành lập nớc Cộng hòa Bănglađet
11.1975 Nớc Cộng hòa nhân dân Angôla thành lập
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội
Kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi
Câu 2 (6 điểm)
Chứng minh sự đúng đắn và sáng tạo của Cơng lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam do Nguyễn ái Quốc soạn thảo.
Câu 3 (8 điểm)
Lịch sử thế giới từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay đợc phân kì
nh thế nào? Hãy nêu rõ nội dung của từng giai đoạn cụ thể.
Trang 10Kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi lớp 12 Năm học 2006 - 2007
- 1885-1896: Cần Vơng Chống bình định : Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết, Nguyễn Thiện Thuật, Phan Đình Phùng, Phạm Bành, Đinh Công Tráng…, phong trào cách mạng châu
- 1884-1913 : Khởi nghĩa Yên Thế.
b Đầu thế kỉ XX đến 1918: Xu hớng (tính chất, phạm trù) t sản 0,5đ
e Hoàn cảnh thế giới : Từ châu Âu, Nhật Bản, Trung Quốc, trào lu
dân chủ t sản tác động vào Việt Nam 0,25đ
f Biến đổi kinh tế xã hội ở Việt Nam : Cuộc khai thác thuộc địa lần
1, một bộ phận nông dân phá sản trở thành công nhân, xuất hiện mầm mống
đầu tiên của tầng lớp t sản dân tộc, tầng lớp tiểu t sản ngày một đông, sĩ phu Nho học có nhiều chuyển biến về t tởng chính trị…, phong trào cách mạng châu 0,25đ
- Dẫn chứng về nội dung của xu hớng mới:
+ Phan Bội Châu: Xu hớng bạo động, Hội Duy Tân, phong trào Đông
du, Việt Nam Quang phục hội…, phong trào cách mạng châu 0,25đ
+ Phan Châu Trinh : Xu hớng cải lơng, phong trào Duy Tân ; Đông Kinh nghĩa thục : Lơng Văn Can …, phong trào cách mạng châu 0,25đ
g Động lực của phong trào đợc mở rộng so với trớc : Không chỉ có
nông dân mà có cả t sản, tiểu t sản, công nhân 0,25đ
h Lãnh đạo : Sĩ phu có nguồn gốc phong kiến, nhng chịu ảnh hởng
của trào lu dân chủ t sản ở bên ngoài 0,25đ
i Hình thức : Bên cạnh đấu tranh vũ trang có từ thời kì trớc, đã xuất
hiện nhiều hình thức mới nh lập hội yêu nớc, mở trờng học, ra sách báo,
biểu tình, diễn thuyết, bình văn 0,25đ
- Đờng lối chiến lợc : Tiến hành cuộc ‘‘t sản dân quyền cách mạng và
thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản’’ 0,5đ
- Nhiệm vụ của cách mạng :
+ Đánh đổ đế quốc Pháp, bọn phong kiến và t sản phản cách mạng làm cho nớc Việt Nam độc lập tự do ; lập chính phủ công nông binh ; tổ chức quân đội công nông, tịch thu hết sản nghiệp lớn của đế quốc ; tịch thu ruộng
đất của đế quốc và bọn phản cách mạng chia cho dân cày nghèo, tiến hành cách mạng ruộng đất …, phong trào cách mạng châu 1đ
+ Cơng lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam do Nguyễn Aí Quốc soạn thảo đã kết hợp đúng đắn vấn đề dân tộc và giai cấp trong đó độc lập tự do là t tởng chủ yếu Luận cơng tháng 10 năm 1930 do Trần Phú soạn thảo cha nêu đợc mâu thuẫn chủ yếu là mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam và đế quốc Pháp, từ đó, không đặt nhiệm vụ chống đế quốc
lên hàng đầu 1đ
- Lực lợng cách mạng :
+ Lực lợng cách mạng là công nông, tiểu t sản, trí thức Còn phú nông, trung tiểu địa chủ và t bản thì lợi dụng hoặc trung lập, đồng thời phải
10
Trang 11liên lạc với các dân tộc bị áp bức và vô sản thế giới Lãnh đạo cách mạng là
Đảng Cộng sản Việt Nam 1 đ
+ Cơng lĩnh đã thể hiện đợc vấn đề đoàn kết dân tộc rộng rãi để đánh
đuổi kẻ thù Điều này rất đúng với hoàn cảnh một nớc thuộc địa nh Việt Nam Luận cơng tháng 10 năm 1930 do Trần Phú soạn thảo đánh giá không
đúng vai trò cách mạng của giai cấp tiểu t sản và mặt yêu nớc của t sản dân
tộc, một bộ phận địa chủ nhỏ 1đ
- Luận cơng chính trị cha tìm ra và nắm vững đặc điểm của xã hội
thuộc địa, nửa phong kiến Việt Nam Lại do hạn chế về nhận thức ấu trĩ, tả khuynh, giaó điều, Hội nghị BCH Trung ơng tháng 10-1930 đã không chấp nhận những quan điểm mới, sáng tạo, độc lập tự chủ của Nguyễn ái Quốc
nêu trong Đờng Cách mệnh, Chính cơng vắn tắt và Sách lợc vắn tắt 0,5đ
- Những quan điểm mới này của Nguyễn ái Quốc sau đợc chấp nhận trong thực tiễn của phong trào Mặt trận Dân chủ 1936-1939 và biến thành Nghị quyết chính thức của Hội nghị BCH Trung ơng Đảng tháng 11-1939
thế giới 0,5đ
+ Mĩ vơn lên đứng đầu phe TBCN và theo đuổi mu đồ bá chủ thế giới Nền kinh tế các nớc t bản tăng trởng liên tục, đạt nhiều thành tựu to lớn, tiêu
biểu là Nhật Bản và CHLB Đức Xuất hiện 3 trung tâm tài chính 0,5đ
+ Cao trào GPDT dâng cao mạnh mẽ ở châu á, châu Phi và Mĩ tinh Hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân sụp đổ hoàn toàn…, phong trào cách mạng châu 0,5đ + Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật, khởi đầu từ Mĩ, lan nhanh ra toàn thế giới, đa lại những tiến bộ phi thờng Việc khai thác và áp dụng các tiến bộ của khoa học - kĩ thuật nh thế nào là một nhân tố có ý nghĩa quyết
La-định đối với sự phát triển và giàu mạnh của một quốc gia…, phong trào cách mạng châu 0,5đ
l Nửa sau những năm 70 đến 1991 ;
+ Thời kì sụp đổ của trật tự 2 cực 0,5đ
+ CNXH khủng hoảng trầm trọng rồi sụp đổ 0,5đ
+ Một số nớc thuộc thế giới thứ ba cũng lâm vào khủng hoảng 0,5đ
+ Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật phát triển sang một giai đoạn
tự thế giới mới đa cực đang hình thành 0,5đ
+ Các nớc điều chỉnh chiến lợc phát triển, tập trung vào phát triển sản xuất, tăng trởng kinh tế và mở rộng hợp tác…, phong trào cách mạng châu 0,5đ
11
