BÀI 55 KHÁI NIỆM VÀ CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ(KHTN)

2 Khái niệm: Quần xã là tập hợp các quần thể sinh vật khác loài sống trong một không gian xác định sinh cảnh, ở đó chúng có quan hệ chặt chẽ với nhau và với môi trường để tồn tại và phát

Chào mừng quý Thầy cô và các em học sinh

NGƯỜI THỰC HIỆN: Nguyễn Thị Thu Hậu – THPT BUÔN HỒ

KHÁI NIỆM VÀ CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ

QuÇn x· ao n íc

I/.KHÁI NIỆM

1 Ví dụ

Trong tự nhiên các quần thể có tồn tại độc lập không?

Trong quần xã ao

hồ có những quần

thể nào?

Trong Quần xã ao có các

Quần

thể:Sen,súng,bèo,rong,cá

trắm, cá chép, tôm,

cua,ốc…

Vậy Quần xã là gì?

2 Khái niệm: Quần xã là

tập hợp các quần thể sinh

vật khác loài sống trong

một không gian xác định

(sinh cảnh), ở đó chúng có

quan hệ chặt chẽ với nhau

và với môi trường để tồn

tại và phát triển theo thời

gian

Quần thể tôm

Quần thể ốc thể cáQuần

Quần xã ao

QuÇn x· rõng nhi t ệt đới đới i

Quần xã rừng

nhiệt đới gồm

những quần thể

sinh vật nào?

Quần xã rừng nhiệt

đới gồm các Quần

thể: các Quần thể

Thực vật rừng, Động

vật ăn TV, Động vật

ăn thịt, VSV…

1.Tính đa dạng về loài của quần xã.

II/ CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ.

- Căn cứ vào số lượng loài nhiều hay ít để phân biệt Quần xá có

độ đa dạng (phong phú) cao hay thấp

Mức độ đa dạng của Quần xã phụ thuộc vào các

nhân tố nào?

- Mức độ đa dạng của Quần xã phụ thuộc vào các nhân tố

sinh thái:sự cạnh tranh giữa các loài, mối quan hệ con mồi-vật

ăn thịt và mức độ thay đổi của các nhân tố vô sinh

2.Cấu trúc của Quần xã.

a Số lượng các nhóm loài

Dựa vào vai trò số lượng Quần xã gồm có các nhóm loài nào?

Quần xã gồm 3 nhóm loài:

-Loài ưu thế

-Loài thứ yếu

-Loài ngẫu nhiên Ngoài ra còn có loài chủ chốt và loài đặc trưng

Nhóm loài Đặc điểm Ví dụ

Loài ưu

thế

Loài thứ

yếu

Loài ngẫu

nhiên

Loài chủ

chốt

Loài đặc

trưng

Tần suất xuất hiện và độ phong phú cao, sinh khối lớn quyết định chiều hướng phát triển của quần xã

Đóng vai trò thay thế cho loài ưu thế khi nhóm loài này suy vong

Tần suất xuất hiện và độ phong phú thấp nhưng sự có mặt của nó làm tăng sự đa dạng cho Quần xã

Một hoặc một vài loài (thường là vật ăn thịt) có vai trò kiểm soát và khống chế sự phát triển của các loài khác duy trì sự ổn định của quần xã

Chỉ có ở một Quần xã nào đó hoặc là loài có

số lượng nhiều hơn hẳn các loài khác và có vai trò quan trọng trong Quần xã

II/ CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ.

1.Tính đa dạng về loài của quần xã.

2.Cấu trúc của Quần xã.

a Số lượng các nhóm loài

Thế nào là tần suất xuất hiện?

-Tần suất xuất hiện là tỉ số % của 1 loài có mặt ở các điểm khảo sát so với tổng số điểm được khảo sát

-Độ phong phú (hay mức giầu có) của loài là tỉ số % về số cá thể của một loài nào đó so với tổng số cá thể của tất cả các loài trong quần xã

Độ phong phú là gì? Được tính bằng cách nào?

-Độ phong phú của loài còn được đánh giá bằng các chỉ số điinhj tính khác:hiếm hay ít gặp (+), hay gặp (++),gặp nhiều (+++), gặp rất nhiều (++++)

Hãy cho biết những nhóm sinh vật sau:các loài thực vật ven

hồ, các loài động vật trong ao và những loài sinh vật sống

trong núi đá vôi có phải là quần xã sinh vật không?chúng có những điểm khác nhau gì?

II/ CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ.

2.Cấu trúc của Quần xã.

1.Tính đa dạng về loài của quần xã.

a Số lượng các nhóm loài

b.Hoạt động chức năng của các nhóm loài

Dựa theo chức năng quần xã sinh vật được chia làm mấy nhóm?đó là những nhóm loài nào? Hãy nêu rõ chức năng của từng nhóm loài?

Theo chức năng quần xã sinh vật gồm;

-sinh vật tự dưỡng

-sinh vật dị dưỡng

c Sự phân bố các loài trong không gian

Nhóm sinh vật tiêu thụ và phân hủy có những đặc điểm gì giống và khác nhau sự phân bố các loài trong không gian có mấy dạng ?

Đó là những dạng nào?

Có 2 dạng:-phân bố theo chiều thẳng đứng -phân bố theo chiều ngang

Theo sự phân tầng

thẳng đứng, quần xã

Thực vật rừng nhiệt

đới có mấy tầng?đó

là những tầng gì?

Theo sự phân tầng

theo chiều ngang,

quần xã Động vật

biển được chia làm

mấy tầng?đó là

những tầng nào?

Quần xã đồng ruộng – loài ưu thế là lúa

Quần xã đồng ruộng –

loài thế yếu là cỏ lồng vực

C¸ cãc Tam §¶o

Quần xã sa mạc Quần xã ôn đới

Quần xó nhiệt đới

Hóy so sỏnh số lượng loài của Quần xó vựng nhiệt đới với Quần xó vựng ụn đới và sa mạc? Số lượng cỏ thể trong từng loài ở Quần xó nhiệt đới cú gỡ khỏc với 2 Quần xó cũn lại?