truyen chức phán sự ở Đền Tản Viên

*Tóm tắt truyện:Ngô Tử Văn Người cương trực thấy sự tà gian không thể chịu nổi... Bố cục: Em có thể chọn lựa từ hai cách dưới đây Chia theo diễn biến câu chuyện 1.Giới thiệu hai nhân vậ

Người soạn giảng:NguyÔn thÞ H»ng Nga

THPT Hoai Duc B

I Giíi thiÖu chung:

*Tóm tắt truyện:

Ngô Tử Văn Người cương trực thấy sự tà gian không thể chịu nổi

Tử Văn Tướng giặc

Tiến cử

Về dương thế

Kể tội

tướng

giặc

II Bố cục: Em có thể chọn lựa từ hai cách dưới đây

Chia theo diễn biến câu chuyện

1.Giới thiệu hai nhân vật và sự viÖc đốt đền

2.Sự xuất hiện của tên bại tướng và Thổ công đền

3.Tử Văn đấu tranh ở cõi â m vµ ®­îc trở về dương thế

4 Thổ công tiến cử Tử Văn: chức phán sự đền Tản Viên 5.Kết chuyÖn kÓ vµ lêi b×nh.

Chia theo xung đột

1 Đốt đền

2 Đối mặt ( Tên bại tướng, Lời Th æ công đền)

3 Đối chất, đấu khẩu

4 Phán xét của Diêm Vương

5 Kết chuyện k Ó và lời bình.

A Theo diễn biến

1 Ngụ Tử Văn bất khuất vỡ chớnh nghĩa:

III Phõn tớch:

a.Sự việc đốt đền

b.Cuộc đối mặt với kẻ ỏc và gặp Thổ cụng bị hại

c.Tử văn bị đưa xuống cừi õm

d.Nhậm chức phỏn sự

“Ngô Tử Văn tên là Soạn, người huyện Yên Dũng

đất L ạ ng Giang Chàng vốn khẳng khái nóng nẩy, thấy sự tà gian thì không thể chịu được, vùng bắc

người ta vẫn khen là một người cương trực Trong làng trước có một tòa đền, vẫn linh ứng lắm Cuối

đời nhà Hồ, quân Ngô sang lấn cướp, vùng ấy thành một nơi chiến trường Bộ tướng của Mộc Thạnh có viên Bách hộ họ Thôi, tử trận ở gần đền, từ đấy làm yêu làm quái trong dân gian Tử Văn rất là tức

giận, một hôm tắm gội sạch sẽ, khấn trời rồi châm lửa đốt đền Mọi người đều lắc đầu lè lưỡi, họ lo sợ thay cho Tử Văn, nhưng Tử Văn vung tay không

cần gì cả.

a.Sự việc đốt đền:

-Bản chất nhân vật:

+ “Cương trực”

+ “Rất là tức giận” dù cái ác chưa ph¹m đến Tử Văn

Nỗi uất giận của người anh hùng (“v ì nghÜa diÖt th©n” )

-Hành động đốt đền

+ Chuẩn bị: “tắm gội sạch sẽ”: tÈy trÇn lµm việc thiªng, tiªn

liÖu kÕt côc xấu “khấn trời” : xin phÐp tõ tµ, đốt chỗ ngụ của ma ác Bất đắc dĩ phải phạm đạo trời và sự linh ứng của

ngôi đền Không phải hành động của kẻ vì danh, vì lợi hay vì sự liều lĩnh nhất thời Thái độ tôn kính, nghiêm túc

Tử Văn: Vung tay không cần gì

→ Một thái độ dứt khoát, bất chấp

hậu quả xấu cho bản thân mình

Mọi người lắc đầu lè lưỡi

Lo sợ thay cho Tử Văn (quý nể ngầm )

+ “Châm lửa đốt đền” :

.

Đ ốt đền xong, chàng về nhà thấy trong mỡnh khó chịu, đầu l o đ o và bụng run run, rồi nổi lên một ả ả cơn sốt nóng sốt rét Trong khi sốt, chàng thấy một người khôi ngô, đầu đội mũ trụ đi đến, nói năng, quần áo, rất giống người phương Bắc, tự xưng là cư

sĩ, đến đòi làm tr lại tòa đền như cũ, và nói: ả

- Nhà ngươi đã theo nghiệp nho, đọc sách thánh hiền, há không biết cái đức của quỷ thần ra sao, cớ gỡ lại dám lăng miệt, hủy tượng đốt đền, khiến cho hương lửa không có chỗ tựa nương, oai linh không có nơi hiển hiện, vậy b o làm sao bây giờ? Biết điều th ả ỡ

dựng tr tòa đền như cũ ả Nếu không thỡ vô cớ hủy

đền Lư sơn, Cố Thiệu sẽ khó lòng tránh khỏi tai vạ”.

Tử Văn mặc kệ, vẫn cứ ngồi ngất ngưởng tự nhiên,

người kia tức giận nói:Phong Đụ không xa xôi gỡ, ta

tuy hèn, há lại không đem nổi nhà người đến đấy

Không nghe lời ta thỡ rồi sẽ biết

Nói rồi phất áo đi

Chiều tối, lại có một ông già, áo v i mũ đen, ả phong độ nhàn nhã, thủng thỉnh đi vào đến trước thềm, vái chào

mà rằng:

-Tôi là vị Thổ công ở đây, nghe thấy việc làm rất thú của nhà thầy, vậy xin đến để tỏ lời mừng

Ông già chau mặt nói:

- Rễ ác mọc lan, khó lòng lay động Tôi đã định thưa

kiện, nhưng mà có nhiều nỗi ngăn trở Nh ng đền miếu ữgần quanh, vỡ tham của đút, đều bênh vực cho nó cả

Tôi chỉ gi được ữ một chút lòng thành thực, nhưng

không làm thế nào để thông đạt được lên cho nên đành tạm ẩn nhẫn mà ngồi xó một nơi

Tử Văn nói:

Hắn có thực là tay hung hãn, có thể gieo vạ cho tôi

không?

- Hắn quyết chống chọi với nhà thầy, hiện đã kiện thầy

ở Minh ty Tôi thừa lúc hắn đi vắng nên lén đến đây báo cho nhà thầy biết để mà liệu kế, khỏi ph i chết một ả

cách oan uổng

b.Cuộc đối mặt với kẻ ỏc và gặp Thổ cụng bị hại:

*Tướng giặc: trỏch mắng, đũi trả đền, đe doạ

Tử Văn : ngồi ngất ngưởng, tự nhiờn ( khụng sợ)

*Thổ cụng: phong độ nhàn nhó > < nỗi khiếp đảm

Mừng + Lo (Kể thực trạng: “Rễ ỏc lan nhanh, quan cừi õm ăn

của đỳt” )

Tử Văn hoang mang : “Hắn cú thể gieo vạ cho tụi khụng?”

*Thổ cụng là nạn nhõn đang khiếp sợ đó tụ đậm sự bạo tàn của tờn giặc Thổ cụng là đ“ ồng minh" giúp chứng lý nhưng đồng thời lại đem đến sự hoang mang cho Tử V ă n.

Tử Văn dự chết mà tà gian vẫn hoành hành = vô ngh a ĩ

Diêm vương mắng Tử Văn rằng:

- Kẻ kia là một người cư sĩ, trung thuần khích liệt, có

công với tiên triều, nên Hoàng thiên cho được huyết

kẻ hàn sĩ, sao dám hỗn láo, tội nghiệt tự mỡnh làm ra, còn trốn đi đằng nào?

Tử Văn bèn tâu trỡnh đầu đuôi như lời ông cụ già đã

nói, lời rất cương chính, không chịu nhún nhường chút nào Người đội mũ trụ nói:

- ấy là ở trước vương phủ mà hắn còn quật cường như thế, mồm năm miệng mười, đơm đặt bịa tạc Huống hồ

ở một nơi đền miếu quạnh hiu, sợ gỡ mà hắn không dám cho một mồi lửa

Hai bên cãi cọ nhau mãi vẫn chưa phân phải trái, vỡ

thế Diêm Vương sinh nghi Tử Văn nói:

- Nếu nhà vua không tin lời tôi, xin đem giấy đến

đền Tản Viên để hỏi hư thực ; không có sự thực như thế, tôi lại xin chịu thêm cái tội nói càn.

Người kia bây giờ mới có vẻ sợ, quỳ xuống tâu

rằng:

- Gã kia là một kẻ học trò, thật là ngu bướng, quả

đáng tội lắm Nhưng đã trách mắng như vậy, cũng

đủ d n đe rồi ă Xin đại vương dung tha cho hắn để

tỏ cái đức rộng rãi Bất tất đòi hỏi dây dưa và thẳng tay trị tội, sợ có hại cho cái đức hiếu sinh.

C Tử Văn bị đưa xuống cõi âm:

- Vạch mặt tên bại tướng với lẽ phải trong tay:

-Tử văn không được dự vào hàng khoan giảm: Kêu oan quyết liệt

+ Thắng kiện.

+ Xin đem giấy đến đền Tản Viên.

+ Tâu trình Diêm Vương, lời rất cương chính, không nhún nhường.

d Nhậm chức phán sự:

chÕt vµ s½n lßng ®i thực thi đạo nghĩa ở cõi âm ( gîi liªn hÖ cõi trần !)

-Phán sự: Tử Văn làm người bảo vệ công = > Mơ ước của nhân dân §ång thêi tá t©m sù ngÇm vÒ thêi thÕ cña t¸c gi¶

- Kết truyền kỳ, Tử Văn “chắp tay thi lễ” khi gặp người quen

phép thiªng).

Tiểu kết:

Hình tượng nhân vật Tử Văn đại diện cho chính nghĩa

trong cuộc đấu trí, đấu gan cam go, không khoan nhượng với gian tà Chức phán sự là một "phần thưởng” đưa nhân vật bất tử trong một cương vị xứng đáng

Đền Và thờ Thần Tản Viên

- Chết: Làm yờu làm quỏi

+ Đỏnh đuổi Thổ cụng cú cụng đức, cướp đền linh để ngụ gõy tội ỏc.

+ Quấy nhiễu, phỏ hoại đời sống bỡnh an của dõn lành.

+ Đỳt lút cỏc quan dưới õm, lừa Diờm Vương để hại Tử Văn chết oan

c Kết cục đỏng đời :

a Sự độc ỏc:

- Sống: kẻ ngoại xõm gõy đại hoạ, một vựng đất hoỏ chiến trường

2 Tờn bại tướng gian ỏc:

b Sự gian trỏ, giảo hoạt:

- Giọng dạy dỗ - lộ mặt- đe doạ

- Lấn ỏt- tố cỏo

- Ra vẻ khoan dung khi sợ lộ.

“khẩu gỗ nhét vào miệng ,” “ bỏ vào ngục cửu u”;

Cõi Dương “ngôi mộ bị bật tung lên, hài cốt tan tành ra như cỏm”

B ị t r ừng phạt: Cõi âm “lồng sắt chụp vào đầu ,”

Tiểu kết: Bản chất tờn tướng giặc ngoại xõm => Chết vẫn tàn ỏc,

gian tham.Kết cục thể hiện lũng căm thự giặc và ước mơ của nhõn dõn

(Mong muốn diệt từ tận gốc sự tàn ỏc tà gian của quõn lấn cướp.)

3 Hai cừi tương giao và ý nghĩa của truyền kỳ:

a.Hai cõi tương giao :

* Cừi õm:

- Cỏc nhõn vật:

-Hai ngụi đền:

*Cõi dương

-Hai địa điểm:

+Nơi khoan giảm: dinh toà rất lớn, thành sắt… +Nơi đoạ đầy: Sụng … giú tanh súng xỏm, lạnh thấu xương

Thêm vào cảnh tượng là “ mấy vạn quỷ nanh ỏc ”

-Cỏc nhõn vật :+ Diờm Vương công minh, biết sửa sai(Chỉ có ở cõi âm!)

+ Tướng giặc và cỏc phỏn quan ăn của đỳt

? Nhận xét về sự hiển hiện của hai cõi- ngụ ý nhân sinh

- Nơi nào cũng có thiện- có ác, có chính - có tà.

- Cuộc đấu luôn gay gắt, kÎ sÜ cÇn cã b¶n lÜnh

? Nhận xét về nghệ thuật xuyên suốt của truyện

Bên cạnh nghệ thuật kể chuyện v à xây dựng nhân vật,

là nghệ thuật tương phản (xuyên suốt trong tõng chi tiÕt néi dung vµ c¸ch thøc miªu t¶)

? Giá trị của truyện truyền kỳ

-Huyền bí: sức hấp dẫn, gợi tò mò.

-Luật nhân quả: Sống vì chính nghĩa- chết sẽ

được hưởng phúc và ngược lại.

b.ý nghÜa cña truyÒn kú: Bài học làm người

* Nhìn nhận các cách sống:

Ác tµ gian (Tướng giặc)

Thiện đơn thuần là nạn nhân của cái ác (Thổ công)

Thiện đấu tranh vì chính nghĩa (Tử Văn)

⇒ Công bằng và hạnh phúc chỉ đến khi người chính trực

biết đấu tranh với cái xấu, cái ác, sự tà gian

* Niềm tin vào lẽ phải:

=>Lẽ phải, công lý không lệ thuộc vào số lượng

qu©n tö phải có ý chí và không ngại sự thiệt hại đến bản thân mình.

*Lời bình l µ thái độ râ rµng của Nguyễn Dữ:

Tác giả bình về lẽ cứng cỏi làm nên người quân tử

đã càng tô thêm vẻ đẹp của Tử Văn vì chính

nghĩa Câu kết thể hiện tấm lòng của tác giả với

đời và một thái độ rõ ràng về người anh hùng

không thể hèn kém, khư khư cái thiện riêng mình:

“Kẻ sĩ không nên kiêng sợ sự cứng cỏi”.

§­êng lªn nói T¶n

IV Tổng kết :

1 Nội dung :

2 Nghệ thuật

* Bài học nhõn sinh về chớnh – tà, thiện- ỏc trong đời.

* Kể chuyện hấp dẫn với địa điểm, thời gian cụ thể

Cách dựng cảnh sinh động, tình huống giàu kịch tính.

* Qua hình tượng nhõn vật người trí thức Tử Văn và tờn

giặc ngoại xõm, ca ngợi chớnh nghĩa và thái độ kiờn

quyết diệt trừ tà gian