NHỮNG NGUYÊN LÝ cơ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC LÊNIN

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY HCM CITY UNIVERSITY OF SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES Prof.Dr... NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- LÊNINChương trình dùng cho sinh viên đại

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY HCM CITY

UNIVERSITY OF SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES

Prof.Dr Vũ Tình

NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- LÊNIN

Chương trình dùng cho sinh viên đại học không thuộc chuyên ngành Mác-Lênin và

tư tưởng Hồ Chí Minh

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ MÔN HỌC

Phần thứ nhất

- Tương ứng với bộ phận Triết học M-LN

- Thời lượng: 2 TC (30 tiết)

Phần thứ hai

- Tương ứng với bộ phận KTCT M-LN

- Thời lượng: 2 TC (30 tiết)

Phần thứ ba

- Tương ứng với bộ phận CNXHKH

- Thời lượng: 1 TC (15 tiết)

3.Giáo trình

Giáo trình Những

nguyên lý cơ bản của

CN M.LN của Bộ GD &

ĐT, các giáo trình của Hội đồng TW chỉ đạo biên soạn giáo trình

quốc gia các môn KH M.LN, Tư tưởng HCM

4 Tài liệu tham khảo

Sinh viên cần vận dụng kiến thức các khoa học khác và nghiên cứu tài liệu có

liên quan trực tiếp đến môn học theo hướng dẫn của giảng

viên

5 Đánh giá kết quả học tập

Môn học được đánh giá qua 2 lần.

- Lần thứ nhất:

Kết thúc phần thứ nhất : 30 % điểm môn học.

- Lần thứ hai:

Kết thúc môn học: 70 % điểm môn học.

Hình thức đánh giá kết quả học tập

Do giảng viên phụ trách phần học quyết định dưới các hình thức sau:

- Vấn đáp (Có thể thông qua vấn đáp trong quá trình học tập).

- Trắc nghiệm.

- Tự luận được sử dụng tài liệu.

- Tự luận không sử dụng tài liệu.

Chương mở đầu

NHẬP MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN

NỘI DUNG CỦA CHUYÊN ĐỀ

1 Khái lược về chủ nghĩa CN M.LN.

1.1 CN M.LN và 3 bộ phận cấu thành.

1.2 Sự ra đời và phát triển của CN M.LN.

2 Mục đích của môn học.

3 Yêu cầu của môn học.

1 Khái lược về CN M-LN

Phần khái lược CN M-LN nhằm trả lời cho

những câu hỏi:

- CM M-LN là gì ?

- Chức năng của CN M-LN ?

- Những bộ phận cấu thành CN M-LN ?

- Những giai đoạn chính của quá trình hình thành, phát triển CN M-LN ?

đương thời

1.1.2 Chức năng của CN M.LN

CN M.LN có nhiều chức năng nhưng 2 chức năng quan trọng nhất là chức năng thế giới quan và chức năng phương pháp luận

a Chức năng thế giới quan

CN M.LN trang bị cho con

người hệ thống các quan

điểm khoa học về thế

giới Hệ thống này đóng

vai trò hình thành, củng

cố nhân sinh quan và

định hướng cho toàn bộ

cuộc sống của con

người

b Chức năng phương pháp luận

CN M.LN trang bị

cho con người cơ sở lý luận khoa học để vận dụng, tìm tòi, xây dựng các phương pháp trong hoạt động nhận thức, thực tiễn nói riêng và

trong toàn bộ cuộc sống nói chung.

1.1.3 Mục đích của CN M.LN

CN M.LN ra đời nhằm

đáp ứng nhu cầu cuộc

đấu tranh của giai cấp

vô sản trong sự

nghiệp giải phóng mình & giải phóng

toàn nhân loại

1.1.4 Cấu trúc của CN M.LN

CN M.LN được cấu thành

từ 3 bộ phận lý luận cơ

bản, có mối quan hệ hữu

cơ với nhau:

1 Triết học M.LN

2 Kinh tế chính trị M.LN

3 CNXH khoa học

a Triết học Mác – Lênin Triết học Mác – Lênin nghiên cứu những quy luật chung nhất của tự nhiên, xã hội, tư duy.

b Kinh tế chính trị Mác - Lênin

KTCT M-LN nghiên cứu những quy luật kinh tế của xã hội, đặc biệt là những quy luật kinh tế

của quá trình phát sinh, phát triển và tất yếu diệt vong của phương thức sản xuất tư bản chủ

nghĩa; cũng như sự ra đời tất yếu của PTSX

cộng sản chủ nghĩa

c Chủ nghĩa xã hội khoa học

CNXHKH nghiên cứu những quy luật của cách

mạng xã hội chủ nghĩa trong quá trình chuyển

biến từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản

1.2 Sự ra đời và phát triển của CN M-LN

Quá trình ra đời và phát

triển của CN M-LN có chia

thành 2 giai đoạn

1) Giai đoạn 1

Giai đoạn hình thành và

phát triển CN Mác do Mác

và Ăngghen thực hiện

2) Giai đoạn 2

Giai đoạn bảo vệ và

phát triển nghĩa Mác thành chủ nghĩa M.LN

do Lênin và những

người kế tục ông thực hiện

1.2.1 Những tiền đề của giai đoạn hình

thành và phát triển chủ nghĩa Mác

Chủ nghĩa Mác hình thành và phát triển dựa trên

3 tiền đề cơ bản:

a Tiền đề kinh tế – xã hội;

b Tiền đề lý luận;

c Tiền đề khoa học tự nhiên.

a Tiền đề kinh tế – xã hội

- Cuộc cách mạng công nghiệp thế kỷ XVIII đánh dấu sự chuyển biến từ nền SX thủ

côngTBCN sang nền SX đại công nghiệp

b Tiền đề lý luận

CN M-LN ra đời là kết quả kế thừa tinh hoa di sản lý luận của nhân loại, trực tiếp là:

b.1 Triết học cổ điển Đức;

b.2 Kinh tế chính trị cổ điển Anh;

b.3 CNXH không tưởng ở Pháp và Anh.

b.1 Triết học cổ điển Đức

trực tiếp:

1 Những nội dung hợp lý

trong phép biện chứng

của Hêghen để xây dựng

nên phép biện chứng duy

vật

2 Quan điểm duy vật, vô thần về giới tự nhiên trong triết học của Phoiơbach

để góp phần hình thành nên thế giới quan duy vật

b.2 KTCT cổ điển Anh

Mác kế thừa những yếu tố khoa học trong lý luận về giá trị lao động của A.Smit, Đ.Ricacđô, những

tư tưởng tiến bộ của các nhà kinh tế học cổ điển Anh để xây dựng nên lý luận về giá trị thặng dư, luận chứng khoa học về bản chất của CNTB và nguồn gốc kinh tế dẫn đến sự diệt vong của

CNTB, sự ra đời tất yếu của CNCS

b.3 CNXH không tưởng ở Pháp và Anh

Mác và Ăngghen đã kế thừa tinh thần nhân đạo và

những quan điểm đúng đắn về lịch sử, về đặc trưng xã hội tương lai của các nhà CNXH không tưởng, tiêu biểu là Xanh Ximon (Pháp), Saclơ Phuriê (Pháp) và

Rôbơt Ôoen (Anh) để xây dựng nên CNXHKH

c Tiền đề khoa học tự nhiên

3 thành tựu của khoa học tự nhiên ảnh hưởng trực tiếp đến sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa M.LN:

1 Định luật bảo toàn & chuyển hoá năng lượng;

2 Thuyết tiến hoá;

3 Thuyết tế bào.

c.1 Định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng

chuyển hoá năng lượng chứng minh về

sự liên hệ, chuyển hoá

lẫn nhau và luôn được

bảo toàn của các hình

thức vận động của vật

chất.

Hệ thống các định luật bảo toàn chứng minh về sự vận động,

chuyển hoá không ngừng của các sự vật, hiện tượng trong thế giới vật chất bất diệt, vô cùng, vô tận

c.2 Thuyết tiến hoá

Thuyết tiến hoá của Đácuyn chứng minh quá trình phát triển của giới hữu sinh tuân theo các quy luật khách

quan; về sự phát sinh, phát triển đa dạng bởi tính di

truyền - biến dị - chọn lọc tự nhiên và mối liên hệ hữu

cơ giữa các loài thực, động vật.

c.3 Thuyết tế bào

Thuyết tế bào chứng minh về sự thống nhất về mặt nguồn gốc, hình thái và cấu tạo vật chất của

cơ thể thực vật, đông vật trong quá trình chọn lọc tự nhiên.

*

3 thành tựu của khoa học tự nhiên nói trên

chứng minh sự đúng đắn của tư duy biện chứng duy vật trong nhận thức về thế giới.

1.2.2 Giai đoạn hình thành và phát triển chủ nghĩa Mác

Giai đoạn này chia thành 2 thời kỳ:

- Thời kỳ hình thành chủ nghĩa Mác do Mácvà

Ăngghen thực hiện từ 1844 đến 1848

- Thời kỳ Mác và Ăngghen phát triển chủ

nghĩa Mác toàn diện và sâu sắc hơn được thực

hiện từ 1849 –1895

Một số tác phẩm tiêu biểu giai đoạn 1844 - 1848

Bản thảo kinh tế triết học 1844 (1844); Gia

đình thần thánh

Một số tác phẩm giai đoạn 1849 - 1895

Đấu tranh giai cấp ở Pháp

(1850); Góp phần phê phán khoa kinh tế – chính trị

(1859); Phê phán cương lĩnh Gôta (1875); Chống Đuyrinh

(1876.78); Biện chứng của tự nhiên (1873.83) Nguồn gốc của gia đình, của chế

độ tư hữu và của nhà nước

(1884); Tư bản (40/XIX – 1883); v.v.

1.2.3 Giai đoạn bảo vệ và phát triển

chủ nghĩa Mác

Cuối XIX, CNTB phát triển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc Phong trào đấu tranh của các nước thuộc địa, của giai cấp VS ngày càng

lan rộng và mạnh mẽ Trung tâm các cuộc

đấu tranh cách mạng lúc này là nước Nga

Tại nước Nga, nhiều trào lưu tư tưởng tư sản

ra đời nhằm xuyên tạc và phủ nhận CN Mác

Các thời kỳ Lênin bảo vệ và phát triển

chủ nghĩa Mác

Quá trình Lênin bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác có thể chia thành 3 thời kỳ:

a Thời kỳ 1893 – 1907;

b Thời kỳ 1907 – 1917;

c Thời kỳ 1917 – 1924.

a Thời kỳ 1893 - 1907

luận & thực tiễn; các hình thức đấu tranh của giai cấp VS; về hệ tư tưởng của giai cấp VS; về vai trò của quần chúng nhân dân, của các đảng chính trị, của các nhân tố khách quan và chủ quan; v.v.

Một số tác phẩm tiêu biểu

thời kỳ 1893-1907

Những người bạn dân là thế nào và họ đấu tranh chống những người dân chủ ra sao (1894);

Chúng ta từ bỏ di sản nào (1897); Làm gì ?

(1902); Hai sách lược của Đảng Dân chủ - xã hội trong cách mạng dân chủ (1905); v.v.

b Thời kỳ 1907 - 1917 Đây là thời kỳ Lênin:

- Tổng kết những thành tựu của khoa học tự

nhiên để chống chủ nghĩa Makhơ;

- Đưa ra định nghĩa kinh điển về vật chất;

- Phát triển tư tưởng về mối quan hệ giữa vật

chất và ý thức, tồn tại xã hội và ý thức xã

hội, những nguyên tắc của nhận thức; nhà

nước chuyên chính vô sản, v.v.

Một số tác phẩm tiêu biểu

c Thời kỳ 1917 - 1924

Cách mạng Tháng Mười Nga thành công làm

xuất hiện những yêu cầu mới về lý luận

Lênin đã:

- Tiếp tục bảo vệ phép biện chứng mác-xít

- Phát triển chủ nghĩa Marx về thời kỳ quá độ,

về 2 nhiệm vụ của giai cấp VS, về kế hoạch xây dựng CNXH theo chính sách kinh tế mới, v.v

Một số tác phẩm tiêu biểu

thời kỳ 1917 - 1924

Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô viết (1918); Bệnh ấu trĩ tả khuynh trong phong trào cộng sản (1920); Lại bàn về công đoàn, về tình hình trước mắt và về những sai lầm của các đồng chí Tờrốtxki và Bukharin (1921); Về chính sách kinh tế mới (1921); v.v.

1.2.4 Chủ nghĩa M-LN và phong trào cách mạng thế giới

Sự ra đời của Công xã Pari (Pháp,1871), Đảng Bônsêvich (Nga,1903), thắng lợi của Cách

mạng XHCN (Nga,1917); sự ra đời của Quốc tế Cộng sản (1919), Liên bang cộng hoà XHCN

Xô viết (1922), hệ thống các nước XHCN, v.v

CNTB không thay đổi Tư tưởng XHCN vẫn tồn tại trên phạm vi toàn cầu Theo quy luật tiến

hoá, loài người nhất định sẽ tiến tới CNXH.

2 MỤC ĐÍCH CỦA MÔN HỌC 2.1 Về nhận thức

Nắm được những quan điểm khoa học, cách mạng và nhân văn của CN M-LN

Hiểu được cơ sở lý luận của tư tưởng HCM và

đường lối cách mạng của Đảng CS VN

2.2 Về kỹ năng

Vận dụng kiến thức đã

học để xây dựng thế giới quan khoa học, phương pháp luận khoa học, nhân sinh

quan cách mạng

Củng cố niềm tin vào sự thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Bước đầu biết vận dụng sáng tạo CN M.LN vào hoạt động nhận thức và thực tiễn.

3 YÊU CẦU CỦA MÔN HỌC

3.1 Yêu cầu về thời gian

Để tiếp thu 1 tín chỉ lý thuyết, sinh viên cần khoảng 30 tiết chuẩn bị và tự học, tự ng/

cứu.

Môn Những nguyên lý cơ bản của CN M.LN có thời lượng 5 tín chỉ, sinh viên cần khoảng 150 tiết chuẩn bị và tự học, tự nghiên cứu.

3.2 Yêu cầu về phương pháp

a Tôn trọng nguyên tắc khách quan.

b Tôn trọng nguyên tắc biện chứng

- Đảm bảo tính hệ thống;

- Đảm bảo tính toàn diện;

- Đảm bảo tính lịch sử – cụ thể;

- Đảm bảo tính phát triển.

c Tôn trọng nguyên tắc thống nhất giữa lý luận với thực tiễn.

Những yêu cầu trên thống nhất với nhau, giúp SV không chỉ kế thừa được tinh hoa của

CN M.LN mà còn vận dụng được những tinh hoa ấy vào quá trình học

tập, tu dưỡng để đáp ứng nhu cầu của nguồn nhân lực chất lượng cao mà sự nghiệp CNH, HĐH

đang đòi hỏi./

ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC VỚI GIẢNG VIÊN

VŨ TÌNH

Email: vutinhxhnv@yahoo.com

Điện thoại: 0903.716.695