Bài 9. Cấu tạo và tính chất của cơ

Bài 9. Cấu tạo và tính chất của cơ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩ...

TiÕt 9 – Bµi 9:

CÊu t¹o vµ tÝnh chÊt cña c¬

THCS Chu Van An - NQ - HP - DO

Kiểm tra bài cũ:

Câu 1: Nêu cấu tạo và chức năng của

x ơng dài? Vì sao ở ng ời già x ơng dễ

gãy và hồi phục chậm?

Câu 2: Nêu thành phần hóa học của x ơng? Thành phần hóa học đó có ý nghĩa gì

đối với chức năng của x ơng? - Bảng 8 – 1/29 SGK

- ở ng ời già x ơng dễ gãy và hồi phục

chậm là vì:

+ X ơng bị phân hủy nhanh hơn sự tạo

thành.

+ Tỉ lệ chất cốt giao giảm.

Nên x ơng xốp, giòn, dễ gãy, sự phục hồi

Thành phần hóa học của x ơng:

+ Chất hữu cơ: gọi là chất cốt giao

+ Chất vô cơ: chủ yếu là canxi

Thành phần hóa học đó có ý nghĩa gì đối với

chức năng của x ơng là:

+ Chất hữu cơ: là chất kết dính và đảm bảo tính

đàn hồi của x ơng

+ Chất vô cơ: canxi và phôtpho làm tăng độ cứng rắn của x ơng

Nhờ vậy x ơng vững chắc và là cột trụ của cơ thể

TiÕt 9 – Bµi 9:

CÊu t¹o vµ tÝnh chÊt cña c¬

THCS Chu Van An - NQ - HP - DO

v× vËy gäi lµ c¬ x ¬ng C¬ thÓ ng êi cã kho¶ng

600 c¬ t¹o thµnh hÖ c¬ Tïy vÞ trÝ trªn c¬ thÓ

vµ tïy chøc n¨ng mµ c¬ cã h×nh d¹ng kh¸c

nhau, ®iÓn h×nh lµ b¾p c¬ cã h×nh thoi dµi

I CÊu t¹o b¾p c¬ vµ tÕ

bµo c¬.

C¸ nh©n nghiªn cøu  sgk/32,

Quan s¸t H.9-1, th¶o luËn nhãm tr¶ lêi c©u hái sau

ra giÊy:

+ C¬ cã cÊu t¹o nh thÕ nµo?

(cÊu t¹o ngoµi, cÊu t¹o trong)

+ TÕ bµo c¬ cã cÊu t¹o nh thÕ nµo?

TIẾT 9 – BÀI 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

THCS Chu Van An - NQ - HP - DO

* CÊu t¹o ngoµi cña b¾p c¬

B¾p

c¬

Hai ®Çu c¬: cã g©n b¸m vµo x ¬ng qua khíp

Bông c¬

B¾p

c¬

* CÊu

t¹o trong

cña b¾p

c¬

Gåm nhiÒu bã c¬

Mçi bã c¬ gåm nhiÒu sîi c¬ (tÕ bµo c¬)

* TÕ bµo c¬ cã cÊu t¹o:

- Mµng liªn kÕt bäc ngoµi.

- NhiÒu t¬ c¬ :

+ t¬ c¬ m¶nh th× tr¬n

+ t¬ c¬ dµy cã mÊu sinh

chÊt

xen kÏ nhau -> v©n tèi vµ

v©n s¸ng, t¹o thµnh tõng

®o¹n gäi lµ tiÕt c¬.

THCS Chu Van An - NQ -

HP - DO

II Tính chất của cơ

Cá nhân nghiên cứu  phần II

sgk và quan sát hình 9-2, cho

biết kết quả của thí nghiệm

Kết quả:

Khi có kích thích vào

dây thần kinh đi tới

cơ cẳng chân ếch

-> cơ co (làm cần ghi

dãn (làm cần ghi hạ

xuống), đầu kim vẽ

ra đồ thị một nhịp

co cơ

Kíc

h thíc h

Đặc điểm cấu tạo

nào của tế bào cơ phù

hợp với chức năng co

cơ?

Cơ có tính chất gì?

Khi cơ co tơ cơ

mảnh xuyên sâu

vào vùng phân bố

tơ cơ dày làm cho

đĩa sáng ngắn lại

đĩa tối dày lên, làm

cho tế bào cơ ngắn

lại và to ra về bề

ngang

Cá nhân quan sát

hình 9-3, mô tả cơ

chế phản xạ đầu

gối?

Cơ chế:

Khi kích thích vào cơ

quan thụ cảm sẽ làm

xuất hiện xung thần

TW thần kinh phát lệnh

d ới dạng xung thần kinh

cơ làm cơ co cẳng

chân hất về phía tr ớc.

Ngồi trên ghế để thõng chân xuống, lấy búa cao su gõ nhẹ vào gân x ơng bánh chè, thấy có hiện t ợng gì xảy ra?

THCS Chu Van An - NQ -

HP - DO

Gập cẳng tay vào sát

với cánh tay, em thấy

bắp cơ ở tr ớc cánh

tay thay đổi nh thế

nào? Vì sao có sự

thay đổi đó?

Giải thích cơ chế

phản xạ của sự co

cơ?

Gập cẳng tay vào sát

với cánh tay, em thấy

bắp cơ ở tr ớc cánh

tay to ra Vì cơ co

Cơ có tính chất gì?

Quan sát H.9-4 sgk, em thấy bắp cơ tr ớc cánh tay thay

đổi nh thế nào? vì sao?

Trả lời

Bắp cơ tr ớc cánh tay to

lên

vì cơ đã co.

Qua những thí nghiệm

trên hãy cho biết tính chất

của cơ là gì?

 Tính chất của cơ là

co và dãn.

Cơ co khi nào và chịu sự

điều khiển của hệ cơ

thích từ môi tr ờng và

chịu ảnh h ởng của hệ

thần kinh.

THCS Chu Van An - NQ -

HP - DO

III ý nghĩa của hoạt động co cơ.

Quan sát hình 9 - 4 em

hãy cho biết co cơ có

tác dụng gì?

 Cơ th ờng bám vào 2

x ơng qua khớp nên khi

cơ co, x ơng cử động

-> sự vận động của cơ

thể.

Thử phân tích sự phối hợp

hoạt động co, dãn giữa cơ

hai đầu (cơ gấp) và cơ ba

đầu (cơ duỗi)?

Cơ hai đầu (cơ gấp) co nâng

cẳng tay về phía tr ớc

Cơ ba đầu (cơ duỗi) co thì duỗi

cẳng tay ra

=> Sự sắp xếp cơ trên cơ thể

th ờng tạo thành từng cặp đối

kháng, cơ này kéo x ơng về một

phía thì cơ khia kéo về phía ng ợc lại

Khi đứng cả cơ gấp và cơ duỗi cùng co, nh ng

không co tối đa Để tạo ra thế cân bằng giữ cho

hệ thống x ơng chân thẳng, để trọng tâm cơ thể rơi vào chân

Khi các em đi hoặc đứng, hãy để ý tìm hiểu xem có lúc nào cả cơ gấp và cơ duỗi cùng co?

Giải thích hiện t ợng đó?

- Không khi nào cả cơ gấp và cơ duỗi của một bộ phận cơ thể cùng co tối đa

- Cơ gấp và cơ duỗi của một bộ phận cơ thể cùng

co tối đa khi các cơ này mất khả năng tiếp nhận kích thích do đó mất tr ơng lực cơ ( tr ờng hợp ng

ời bị liệt)

Có khi nào cả cơ gấp và cơ duỗi một bộ phận

cơ thể cùng co tối đa hoặc cùng duỗi tối đa?

Vì sao?

THCS Chu Van An - NQ -

HP - DO

Kết luận chung.

Tính chất của cơ là co và dãn Cơ th ờng bám vào hai

x ơng qua khớp nên khi cơ co làm x ơng của động dẫn tới

sự vận động của cơ thể Mỗi bắp cơ gồm nhiều bó cơ, mỗi

bó cơ gồm nhiều tế bào cơ Tế bào cơ đ ợc cấu tạo từ các tơ cơ gồm các tơ cơ mảnh và tơ dày khi tơ cơ mảnh xuyên

vào vùng phân bố của tơ cơ dày làm tế bào cơ ngắn lại,

đó

là sự co cơ.

Cơ co khi có kính thích từ môi tr ờng và chiu ảnh h ởng

của hệ thần kinh.

TIEÁT 9 – BAỉI 9: CAÁU TAẽO VAỉ TÍNH

CHAÁT CUÛA Cễ

TIEÁT 9 – BAỉI 9: CAÁU TAẽO VAỉ TÍNH

CHAÁT CUÛA Cễ

* Kiểm tra đánh giá

Bắp cơ …(1) …(2)… tơ cơ tơ cơ dày

……(3)…

Bài tập 1: Chọn các cụm từ; Tơ cơ

mảnh, bó cơ, tế bào cơ thay cho các số

1, 2, 3 sao cho phù hợp.Đáp án

tơ cơ mảnh

THCS Chu Van An - NQ - HP - DO

Bài tập 2: Hãy khoanh tròn vào câu trả lời đúng trong

các bài tập sau:

1- Bắp cơ điển hình có cấu tạo là:

a) Sợi cơ có vân sáng, vân tối.

b) Bó cơ và sợi cơ.

c) Có màng liên kết bao bọc, hai đầu nhỏ giữa phình to.

d) Gồm nhiều sợi cơ tập trung thành bó cơ.

e) Cả a, b, c, d.

g) Chỉ c và d 2- Khi cơ co → bắp cơ ngắn lại và to bề ngang là do: a) Vân tối dày lên

b) Một đầu cơ co và 1 đầu cơ cố định.

c) Các tơ mảnh xuyên sâu vào vùng tơ dày → vân tối ngắn lại.

d) Cả a, b, c.

e) Chỉ a và c.

TIEÁT 9 – BAỉI 9: CAÁU TAẽO VAỉ TÍNH

CHAÁT CUÛA Cễ

* H íng dÉn vÒ nhµ

- Häc bµi theo c©u hái SGK.

- ¤n l¹i mét sè kiÕn thøc vÒ lùc, c«ng c¬ häc.

THCS Chu Van An - NQ -

HP - DO