Bài giảng sinh học 8 bài 9 cấu tạo và tính chất của cơ thao giảng (15)

... cấu trúc có tơ dày, tơ mảnh xếp xen kẽ Hệ Tiết I Cấu tạo bắp tế bào cơ: II Tính chất cơ: - Tính chất cơ: Co dãn QS H9.2 tả thí-> Qua thí mô nghiệm nghiệm co Em chosựbiết tính cẳng chân chất của ch?... xạ co cơ? Tiết I Cấu tạo bắp tế bào cơ: II Tính chất cơ: - Tính chất cơ: Co dãn - Co có kích thích môi trư ờng chụi ảnh hưởng hệ thần kinh Tại có người bị III ý nghĩa hoạttaiđộng cothương cơ: nạn... Là màng liên kết, đầu thon1có gân, biết tạocơ bắp l cấu tế đơn biết bắp vànào tế Đặc điểm phần bụng phình to v tạo cấu cơnào trúc hình bào cơbào có cấu tạo - Trong: Có nhiều sợ tập trung thành

ThiÕt kÕ & thùc hiÖn:

NguyÔn ThÞ Dung

Kiểm tra bài cũ

1 Em hãy cho biết thành phần hoá học và tính chất của xương? Hãy giải thích vì sao xương động vật được hầm (đun sôi lâu) thì bở ?

- Tính chất của xương:

- Thành phần hoá học của xương:

+ Vô cơ: Muối canxi.

+ Hữu cơ: Cốt giao.

+ Rắn chắc.

+ Đàn hồi.

- Khi hầm xương động vật (bò, lợn ) Chất cốt giao bị phân huỷ, vì vậy nước hầm xương thường sánh và ngọt, phần còn lại là chất vô cơ không được liên kết nên bở.

Tiết

9

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

* Bắp cơ:

- Ngoài: Là màng liên kết, 2 đầu thon có gân,

phần bụng phình to

* TB cơ (sợi cơ): gồm nhiều tơ cơ -> 2 loại xếp

xen kẽ:

- Tơ cơ dày: Có các mấu sinh chất -> vân tối

- Tơ cơ mảnh: Trơn -> vân sáng

- Trong: Có nhiều sợ cơ tập trung thành bó

* Đơn vị cấu trúc: Là giới hạn giữa tơ cơ dày và

mảnh (đĩa tối ở giữa, hai nửa đĩa sáng ở 2 đầu

QS H9.1 + thông tin mục 1 em cho biết bắp cơ và tế bào cơ có cấu tạo như thế nào?

Hãy xác định cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ trên hình

vẽ?

Quan sát hình cho biết thế nào là đơn

vị cấu trúc của

TB?

Đặc điểm cấu tạo nào của cơ

phù hợp với chức năng co cơ?

Tế bào cơ gồm nhiều đơn vị cấu trúc nối liền nhau, mỗi đơn vị cấu trúc có tơ cơ dày, tơ cơ mảnh xếp xen kẽ nhau

Hệ cơ

TiÕt

9

I CÊu t¹o b¾p c¬ vµ tÕ bµo c¬:

II TÝnh chÊt cña c¬:

Qua thÝ nghiÖm ->

Em cho biÕt tÝnh chÊt cña c¬

- TÝnh chÊt cña c¬: Co vµ d·n c¬.

QS H9.2 m« t¶ thÝ nghiÖm sù co c¬

c¼ng ch©n Õch?

Mô tả phản xạ đầu gối, dựa vào đó, em hãy giải thích cơ chế phản xạ của sự co

cơ?

Gấp cẳng tay vào sát

cánh tay, em thấy

bắp cơ ở trước cánh

tay thay đổi như thế

nào? Vì sao có sự

thay đổi đó?

Khi có 1 kích thích tác động vào cơ quan thụ cảm trên cơ thể xuất hiện xung thần kinh theo dây hướng tâm về Trung ương thần kinh Trung ương thần kinh phát lệnh theo dây li tâm tới cơ làm cơ co

Khi cơ co, các tơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân

bố của tơ cơ dày làm cho đĩa sáng ngắn lại, đĩa tối

dày lên do đó bắp cơ ngắn lại và to về bề ngang

QS thí nghiệm -> Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi sau

Tiết

9

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

II Tính chất của cơ:

- Tính chất của cơ: Co và dãn cơ.

Tại sao người liệt, cơ không

co được?

Cơ co theo nhịp gồm 3 pha:

+ Pha tiềm tàng: 1/10 thời gian nhịp

+ Pha co: 4/10 (cơ ngắn lại, sinh ra công)

+ Pha dãn: 1/2 thời gian (trở lại trạng thái ban đầu) -> Cơ phục hồi

- Không Vì dây thần kinh bị đứt không có xung gửi tới cơ sẽ gây nên hiện tượng cơ dãn hoàn toàn.

Khi bị chuột rút ở chân thì bắp cơ

cứng lại đó có phải

là co cơ không?

- Đó là hiện tượng co cơ kéo dài xẩy ra do 1 loạt các xung thần thần kinh riêng rẽ tác động liên tiếp tới cơ -> làm cho cơ không kịp dãn.

Tại sao có người bị tai nạn tổn thương cột sống, lại bị liệt

tay chân?

- Co cơ khi có kích thích của môi trư

ờng và chụi ảnh hưởng của hệ thần

kinh.

III ý nghĩa của hoạt động co cơ:

Từ ví dụ trên em rút ra kết luận gì về

sự co cơ?

Tiết

9

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

II Tính chất của cơ:

III ý nghĩa của hoạt động co cơ:

Quan sát H9.4, kết hợp sự hiểu biết về thực tế bản thân em hãy cho biết sự co cơ

có tác dụng gì?

- Cơ co giúp xương cử động -> cơ

thế vận động lao động và di chuyển.

- Trong cơ thể luôn có sự phối hợp

hoạt động của các nhóm cơ Quan sát H9.4 Thử

phân tích hoạt động co dãn giữa cơ hai đầu (cơ gấp) cơ ba đầu (cơ

duỗi) ở cánh tay?

Sự sắp xếp các cơ trên cơ thể thường tạo thành từng cặp đối kháng, cơ này kéo xương về phía trước thì cơ kia kéo về phía ngược lại, cụ thể: cơ

2 đầu ở cánh tay co nâng cẳng tay về phía trước cơ 3 đầu co thì duỗi cẳng tay ra

Qua phân tích em rút

ra kết luận gì về hoạt

động của các nhóm cơ trong cơ thể?

Tiết

9

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

II Tính chất của cơ:

* Bắp cơ: - Ngoài là màng liên kết, 2 đầu thon có gân, phần bụng phình to.

* TB cơ (sợi cơ): gồm nhiều tơ cơ -> 2 loại xếp xen kẽ:

- Tơ cơ dày: Có các mấu sinh chất -> vân tối

- Tơ cơ mảnh: Trơn -> vân sáng

- Trong có nhiều sợ cơ tập trung thành bó

* Đơn vị chức năng: Là giới hạn giữa tơ cơ dày và mảnh (đĩa tối ở giữa, hai nửa đĩa sáng ở

2 đầu

- Tính chất của cơ: Co và dãn cơ

- Co cơ khi có kích thích của môi trường và chụi ảnh hưởng của hệ thần kinh

III ý nghĩa của hoạt động co cơ:

1 Chó thÝch cho h×nh vÏ:

Cñng cè

1

2 3 4

5

1 Chọn ý đúng trong câu sau:

Đặc điểm cấu tạo của tế bào cơ phù hợp như thế nào với chức năng

co cơ?

a Tế bào cơ gồm nhiều đơn vị cấu trúc nối liền nhau.

b Mỗi đơn vị cấu trúc có tơ cơ dày, tơ cơ mảnh xếp xen kẽ.

c Mỗi đơn vị cấu trúc đều có thành phần mềm dẻo phù hợp với chức năng co dãn cơ.

d Cả a và b

e Cả b và c

Dặn dò

- Học bài theo câu hỏi cuối bài