Bài giảng sinh học 8 bài 9 cấu tạo và tính chất của cơ thao giảng (19)

... TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ I Cấu tạo bắp tế bào cơ: - Quan sát hình 9. 1 kết hợp nghiên cứu sách giáo khoa để trả lời câu hỏi sau: Cấu tạo bắp cơ? Cấu tạo. .. bắp cơ? Cấu tạo tế bào cơ? Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ I Cấu tạo bắp tế bào cơ: Cấu tạo bắp cơ: - Cấu tạo bắp cơ: Gồm nhiều bó cơ, bó gồm nhiều sợi (Tế bào cơ) bọc màng liên kết... bắp có gân bám vào xương, phình to bụng Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ I Cấu tạo bắp tế bào cơ: Cấu tạo tế bào cơ: - Cấu tạo tế bào cơ: gồm nhiều đoạn, đoạn đơn vị cấu trúc giới hạn

Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi 1: Thành phần hoá học của xương có ý nghĩa gì với chức năng của xương?

Câu hỏi 2: Hệ vận động gồm những bộ phận nào?

Cơ thuộc hệ vận động là cơ nào? Vì sao gọi là cơ xương?

- Có bao nhiêu loại xương trong cơ thể người?

- Vai trò chủ yếu của bộ xương người là gì?

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

- Quan sát hình 9.1 kết

hợp nghiên cứu sách

giáo khoa để trả lời

câu hỏi sau:

1 Cấu tạo bắp cơ?

2 Cấu tạo tế bào cơ?

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

1 Cấu tạo bắp cơ:

- Cấu tạo bắp cơ: Gồm

nhiều bó cơ, mỗi bó cơ

gồm nhiều sợi cơ (Tế

bào cơ) bọc trong màng

liên kết

- Hai đầu bắp cơ có gân

bám vào xương, giữa

phình to là bụng cơ

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

2 Cấu tạo tế bào cơ:

- Cấu tạo tế bào cơ:

gồm nhiều đoạn, mỗi

đoạn là một đơn vị cấu

trúc giới hạn bởi hai

tấm hình chữ Z

- Sự sắp xếp tơ cơ

mảnh và tơ cơ dày ở tế

bào cơ tạo nên đĩa

sáng và đĩa tối

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

- Bắp cơ gồm nhiều bó

cơ, bó cơ gồm nhiều tế

bào cơ

- Tế bào cơ có nhiều tơ

cơ dày và tơ cơ mảnh

Tế bào cơ dài gồm

nhiều đoạn, mỗi đoạn là

một đơn vị cấu trúc giới

hạn bởi tấm Z

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

II Tính chất của cơ:

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

II Tính chất của cơ:

Quan sát hình kết hợp với sách giáo khoa trả lời câu hỏi:

1 Giải thích cơ chế co cơ?

2 Vị trí tơ cơ dày khi cơ co hoàn toàn?

3 Sự thay đổi chiều dài đĩa sáng và đĩa tối khi cơ co? Vì sao?

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

II Tính chất của cơ:

1 Giải thích cơ chế co cơ?

2 Vị trí tơ cơ dày khi cơ co hoàn toàn?

3 Sự thay đổi chiều dài đĩa sáng và đĩa tối khi cơ co? Vì sao?

- Cơ chế co cơ: Tơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân bố cơ tơ dày -> Tế bào cơ ngắn lại

- Khi cơ co hoàn toàn thì tơ cơ dày lồng vào trong

tơ cơ mảnh

- Khi cơ co đĩa sáng ngắn lại, đĩa tối không thay đổi

vì chỉ có tơ cơ mảnh trượt

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

II Tính chất của cơ:

- Quan sát sơ đồ phản xạ và giải thích hiện tượng?

- Hiện tượng: Chân đá

tâm -> Cơ đùi co ->

Xương cẳng chân bị kéo

về phía trước

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

II Tính chất của cơ:

- Các nhóm tiến hành gập cẳng tay vào sát cánh tay? Nêu hiện tượng? Giải thích?

- Hiện tượng: bắp cơ

cánh tay phình to

- Giải thích: Cơ cánh tay

co ngắn lại

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

II Tính chất của cơ:

- Giải thích cơ chế phản xạ co cơ bằng cách hoàn thành sơ đồ sau:

Kích thích -> Cơ quan thụ cảm -> ….… -> ….… ->

….… -> Cơ quan phản ứng - > Cơ co

Kích thích -> Cơ quan thụ cảm -> nơ ron hướng tâm -> nơ ron trung gian -> nơ ron li tâm -> Cơ quan phản ứng - > Cơ co

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

II Tính chất của cơ:

- Tính chất cơ bản của cơ là co và giãn cơ

- Khi cơ co, tơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân

bố tơ cơ dày làm tế bào cơ co ngắn lại -> bắp cơ ngắn lại và to về bề ngang

- Kích thích -> Cơ quan thụ cảm -> Nơron hướng tâm -> Nơron trung gian -> Nơron ly tâm -> Cơ quan phản ứng -> Cơ co

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

II Tính chất của cơ:

III Ý nghĩa hoạt động co cơ:

Câu 1: Thử phân tích sự

phối hợp hoạt động co,

giãn giữa cơ 2 đầu (cơ

gấp) và cơ 3 đầu (cơ duỗi)

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

Câu 1 Thử phân tích sự phối hợp

hoạt động co, giãn giữa cơ 2 đầu (cơ

gấp) và cơ 3 đầu (cơ duỗi) ở cánh tay

Câu 2 Sự co cơ co tác dụng gì?

Câu 3 Muốn hệ cơ phát triển tốt cần làm gì?

- Cơ 2 đầu co, cơ 3 đầu duỗi kéo

xương cẳng tay gập lại.

- Cơ 2 đầu duỗi, cơ 3 đầu co kéo

ngược xương cẳng tay gây duỗi cẳng

tay.

- Cơ thường bám vào hai xương qua khớp nên khi cơ co làm xương cử động dẫn tới sự vận động của cơ thể.

- Để hệ cơ phát triển tốt cần: Cung cấp đủ chất dinh dưỡng

và ô xi … Cần lao động và thể dục, thể thao vừa sức.

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

tơ cơ gồm có các tơ … (7)…và tơ …(8)…Khi tơ cơ mảnh xuyên sâu vào … (9)…của tơ cơ dày làm tê bào cơ ngắn lại, đó là …(10)…

- Cơ co khi có kích thích của …(11)…và chịu ảnh hưởng của …(12)…

Đáp án: (1) co, (2) ãn, (3) hai xương, (4) xương, (5) cơ

thể, (6) tế bào cơ, (7) mảnh, (8) dày, (9) vùng phân bố, (10) sự co cơ, (11) môi trường, (12) hệ thần kinh

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

- Bắp cơ gồm nhiều bó cơ, bó cơ gồm nhiều tế bào cơ.tế bào cơ gồm nhiều tơ cơ dày và tơ cơ mảnh Tế bào cơ dài gồm nhiều đoạn, mỗi đoạn là đơn vị cấu trúc giới hạn bởi tấm z.

II Tính chất của cơ:

- Tính chât cơ bản của cơ là sự co và giãn cơ.

- Khi cơ co tơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân bố tơ

cơ dày làm tế bào cơ co ngắn lại -> bắp cơ ngắn lại và to

về bề ngang

- Kích thích -> cơ quan thụ cảm -> nơ ron hướng tâm ->

nơ ron trung gian -> nơ ron li tâm -> cơ quan phan ứng

III Ý nghĩa của hoạt động co cơ:

- Cơ thường bám vào hai xương qua khớp nên khi cơ co làm xương cử đông dẫn tới sự vận đông cơ thể.

b Tơ cơ dày trượt làm khoảng sáng ngắn lại.

c Tơ cơ mảnh trượt làm khoảng sáng ngắn lại

d Tơ cơ dày trượt làm khoảng tối ngắn lại

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

Bài tập về nhà:

Câu 1: Khi các em đi hoặc đứng hãy để ý tìm hiểu xem có lúc nào cả cơ gấp và cơ duỗi cẳng chân cùng co? Giải thích hiện tượng đó

Câu 2: Có khi nào cả cơ gấp và cơ duỗi của một bộ phận cơ thể cùng co tối đa hoặc cùng duỗi tối đa?

Vì sao?

Tiết 9: Bài 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ