Bài 12. Phương pháp thuyết minh

Bài 12. Phương pháp thuyết minh tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh...

TRƯỜNG THCS SUỐI NGÔ

KIỂM TRA MIỆNG

Câu 1: Thế nào là văn bản thuyết minh ? Nêu đặc điểm?

* Đáp án:

- Văn bản thuyết minh là văn bản cung cấp kiến thức về các lĩnh vực trong đời sống xã hội bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích,…

- Đặc điểm của văn bản thuyết minh:

+ Trình bày đặc điểm tiêu biểu của sự vật, hiện tượng.+ Phương thức: Trình bày, giới thiệu, giải thích

+ Ngôn ngữ: Rõ ràng, chính xác, chặt chẽ và hấp dẫn

* Đáp án:

Những văn bản thuyết minh đã học:

- Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử

- Thông tin về ngày trái đất năm 2000

- Ôn dịch thuốc lá

- Phương pháp thuyết minh: Nêu định nghĩa, giải thích,

phân tích phân loại, so sánh …

Câu 2: Hãy kể tên một vài văn bản thuyết minh mà

em biết? Những phương pháp thuyết minh nào

được sử dụng trong văn bản“Ôn dịch, thuốc lá”?

KIỂM TRA MIỆNG

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:

* Đọc lại các văn bản: Cây dừa Bình Định(1), Tại sao lá

cây có màu xanh lục(2), Huế(3), Khởi nghĩa Nông Văn Vân(4), Con giun đất(5).

2 Phương pháp thuyết minh:

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:

Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.

- Đối tượng thuyết minh: Huế (A)

- Đặc điểm của đối tượng thuyết minh: một trong những…(B)

- Đối tượng thuyết minh: Nông Văn Vân (A)

- Đặc điểm của đối tượng thuyết minh: tù trưởng…(B)

2 Phương pháp thuyết minh:

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:

a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích

 Vai trò và đặc điểm: Quy sự vật được định nghĩa và

chỉ ra đặc điểm,công dụng riêng

2 Phương pháp thuyết minh:

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:

Ví

dụ:

Cây dừa cống hiến tất cả của cải của mỡnh cho con ng ời: thân cây làm máng, lá làm tranh, cọng lá chẻ nhỏ làm vách, gốc dừa già làm chõ đồ xôi, n

ớc dừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm n ớc mắm

(Cõy dừa Bỡnh

Định)

Thân làm máng

Lá làm tranhCọng lá chẻ nhỏ làm vách

Gốc dừa già làm chõ

- Làm nổi bật tính chất của sự vật.

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

b/ Phương pháp liệt kê

 Tác dụng: Giúp người đọc hiểu sâu sắc, toàn diện và có

ấn tượng về nội dung thuyết minh

a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích

2 Phương pháp thuyết minh:

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:

Ngày nay, đi các nước phát triển ,đâu đâu cũng nổi lên chiến dịch chống thuốc lá Người ta cấm hút thuốc ở tất cả những nơi công cộng, phạt nặng những người vi phạm (ở Bỉ, từ năm 1987,vi phạm lần nhất phạt 40 đô la, tái phạm 500 đô la).

Ví dụ:

Phương pháp nêu ví dụ

a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích

2 Phương pháp thuyết minh:

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:

b/ Phương pháp liệt kê

c/ Phương pháp nêu ví dụ

Vai trò: Các ví dụ cụ thể có tác dụng thuyết phục người đọc, khiến người đọc tin

a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích

2 Phương pháp thuyết minh:

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:

b/ Phương pháp liệt kê

d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)

 Tác dụng: Số liệu phải chính xác, độ tin cậy cao, có

cơ sở thực tế

a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích

2 Phương pháp thuyết minh:

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:

b/ Phương pháp liệt kê

c/ Phương pháp nêu ví dụ

e/ Phương pháp so sánh

 Tác dụng: Đối chiếu hai hoặc hơn hai sự vật để làm nổi bật tính chất của đối tượng thuyết minh

d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)

a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.

2 Phương pháp thuyết minh:

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:

b/ Phương pháp liệt kê

c/ Phương pháp nêu ví dụ

g/ Phương pháp phân loại, phân tích

 Tác dụng: Đối với những sự vật đa dạng, người ta chia ra từng loại để trình bày Đối với sự vật có nhiều bộ phận, người

ta chia ra từng bộ phận để thuyết minh

e/ Phương pháp so sánh

d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)

a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.

2 Phương pháp thuyết minh:

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:

b/ Phương pháp liệt kê

c/ Phương pháp nêu ví dụ

* Ghi nhớ SGK/128.

CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

KẾT HỢP HÀI HOÀ

NÚI-SÔNG-BIỂN

SẢN PHẨM

MÓN ĂN

ĐẤU TRANH KIÊN CƯỜNG

* Hãy chứng minh hai văn bản “Huế” có kết hợp nhiều phương pháp thuyết minh Tìm dẫn chứng cụ thể cho từng phương pháp.

g/ Phương pháp phân loại, phân tích

e/ Phương pháp so sánh

d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)

a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.

2 Phương pháp thuyết minh:

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:

b/ Phương pháp liệt kê

c/ Phương pháp nêu ví dụ

yên ngựa nổi bật trên nền trời trong

xanh của Huế.

Ph ơng pháp liệt kê.

Huế nổi tiếng với các lăng tẩm

của các vua

Nguyễn, với chùa Thiên

Mụ, chùa Trúc Lâm, với đài Vọng Cảnh, điện Hòn Chén, Chợ Đông Ba

Ph ơng pháp phân loại, phân tích

* Đẹp với cảnh sắc sông ,núi

* Những công trỡnh kiến trúc nổi tiếng

* Những sản phẩm đặc

biệt :vườnư,nónư

,côưgáiưHuế,ư nhữngưmónư

ăn,…

* Truyền thống lịch sử,

Bài tập 1: Tác giả bài “ Ôn dịch thuốc lá”

đã nghiên cứu, tỡm hiểu rất nhiều để nêu lên yêu cầu chống nạn hút thuốc lá Em hãy chỉ ra phạm vi tỡm hiểu vấn đề thể hiện trong bài viết.

Kiến thức

của một

bác sỹ.

Kiến thức của ng ời quan sát

đời sống xã

hội.

Kiến thức của một ng ời có

tâm huyết với những vấn đề xã hội bức xúc.

II Luyện tập

Tuần 12 Tiết 47: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tỡm hiểu cỏc phương phỏp thuyết minh

Bài tập 2: Bài viết “Ôn dịch thuốc lá” đã

sử dụng những ph ơng pháp thuyết minh

nào để nêu bật tác hại của viêc hút thuốc lá.

+ Tác hại đối với ng ời hút

+ Tác hại đối với ng

ời bên cạnh

+ Tác hại

đến nhân cách

+ Cách phòng chống.

Ph ơng pháp liệt

kê

+ Liệt kê tác hại của thuốc lá

đối với ng

ời hút

+ Liệt kê tác hại của

thuốc lá

đối với ng

ời bên cạnh.

Ph ơng pháp dùng

số liệu và nêu ví dụ.

( ở Bỉ, từ năm 1987,

vi phạm lần thứ nhất phạt

40 đô la, tái phạm phạt 500

đô la).

B A

Nối cụm từ ở cột A với cụm từ ở cột B để hoàn thiện câu:

d- chỉ ra bản chất của đối tượng thuyết minh bằng lời văn ngắn gọn, chính xác.

a- lần lượt chỉ ra các đặc điểm, tính chất của đối tượng thuyết minh theo một trình tự nhất định, giúp người đọc hình dung ra đối tượng thuyết minh.

b- dẫn ra các con số cụ thể để thuyết minh, làm cho văn bản thêm tin cậy

e- đối chiếu hai hoặc hơn hai sự vật để làm nổi bật tính chất đối tượng thuyết minh.

c- chia đối tượng ra từng loại, từng mặt để thuyết minh làm cho đối tượng trở nên cụ thể, rõ ràng hơn

1 Phương pháp nêu định nghĩa

2 Phương pháp liệt kê

* Đối với bài học tiết này:

+ Học thuộc ghi nhớ SGK/128.

+ Làm bài tập còn lại vào vở bài tập.

+ Tìm ví dụ có sử dụng các phương pháp thuyết minh.

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

* Đối với bài học ở tiết tiếp theo:

- Chuẩn bị bài “Trả bài kiểm tra Văn và bài viết