Đề cương kinh tế vi mô

Đề cương môn học kinh tế vi mô đại học giao thông vận tải. Đề cương môn học kinh tế vi mô. Môn học kinh tế vi mô, câu hỏi ôn thi kinh tế vi mô, đề cương ôn thi môn học kinh tế vi mô. Kinh tế vi mô. Ôn thi kinh tế vi mô.

Câu 7 : Trình bày chi phí trong ngắn hạn? mối quan hệ giữa ATC và MC

Câu 8: Quyết định sản xuất của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo trong ngắn hạn? chỉ ra đâu là đường cung của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo trong ngắn hạn?

Câu 9: Trình bày quyết định về sản lượng của doanh nghiệp trong thị trường độc quyền? sức mạnh độc quyền và sự mất không của xã hội cho sức mạnh độc quyền?

Câu 10: Khái niệm cung lao động, cầu lao động, các yếu tố ảnh hưởng đến cầu lao động? giải thích

vì sao đường cầu lao động là đường sản phẩm doanh thu biên của lao động?

TRẢ LỜI

Câu 1: Khái niệm cầu, lượng cầu, biểu cầu, đường cầu, luật cầu? các yếu tố ảnh hưởng đến cầu? sự dịch chuyển của đường cầu và sự vận động dọc đường cầu?

1 Khái niệm cầu, lượng cầu, biểu cầu, đường cầu, và luật cầu? các yếu tố ảnh hưởng đến cầu?

a Khái niệm cầu, lượng cầu

- Cầu: Là lượng hàng hóa dịch vụ mà người mua có khả năng và sẵn sàng mua ở các mức giá khác

nhau trong một thời gian nhất định

- Lượng cầu : Là lượng hàng hóa, dịch vụ mà người mua sẵn sàng và có khả năng mua ở mức giá

đã cho trong một thời kỳ nhất định

b Khái niệm biểu cầu, đường cầu

- Biểu cầu: Là bảng chỉ số hàng hóa hoặc dịch vụ mà người mua sẵn sàng và có khả năng mua ở

các mức giá khác nhau trong một thời kỳ nhất định

- Đường cầu: Là đường chỉ mối quan hệ giữa lượng cầu và giá, theo quy ước trục tung là giá P,

trục hoành là lượng cầu Q

c Luật cầu

- Đặc điểm chung của các đường cầu là chúng nghiêng xuống dưới về phía phải Khi giá của hàng hóa, dịch vụ giảm xuống thì lượng cầu tăng lên, mối quan hệ tỷ lệ nghịch giữa giá và lượng cầu là

phổ biến và được coi là luật cầu

- Số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ được cầu trong khoảng thời gian đã cho tăng lên khi giá của hàng hóa hoặc dịch vụ giảm xuống Giá tăng lên dẫn đến cầu giảm xuống là do mỗi một hàng hóa

có thể được thay thế bởi hàng hóa khác

- Khi giá của hàng hóa nào đó tăng lên , người ta sẽ tìm được hàng hóa thay thế khác để sử dụng

d Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu

- Thu thập của người tiêu dùng: Thu thập là yếu tố quan trọng xác định cầu, có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mua của người tiêu dùng Khi thu nhập tăng lên thì người tiêu dùng cầu nhiều hàng hóa hơn và ngược lại Tuy nhiên phụ thuộc vào loại hàng hóa cụ thể mà mức độ thay đổi của cầu

sẽ khác nhau Những hàng hóa có cầu tăng khi thu nhập tăng được gọi là hàng hóa thông thường,

còn hàng hóa có cầu giảm khi thu nhập tăng được gọi là hàng hóa thứ cấp

- Giá cả hàng hóa có liên quan: Cầu đối với hàng hóa nào đó không chỉ phụ thuộc vào giá bản thân hàng hóa đó, mà còn phụ thuộc vào giá của hàng hóa có liên quan Hàng có liên quan chia làm 2

loại là hàng thay thế và hàng bổ sung

+ Hàng thay thế: Hàng hóa thay thế là hàng hóa được sử dụng thay thế cho hàng hóa khác Khi giá của 1 loại hàng này thay đổi thì cầu đối với hàng hóa kia cũng thay đổi, giá hàng này và cầu hàng kia biến đổi cùng chiều

+ Hàng bổ sung: Hàng hóa bổ sung là hàng hóa được sử dụng đồng thời với hàng hóa khác Đối với hàng hóa bổ sung, khi giá của hàng hóa này tăng lên thì cầu đối với hàng hóa bổ sung kia giảm đi

- Dân số : Dân số càng nhiều thì cầu càng tăng

- Thị hiếu: ảnh hưởng lớn đến cầu của người tiêu dùng, thị hiếu là sở thích hay sự ưu tiên của

người tiêu dùng đối với hàng hóa dịch vụ Khi thị hiếu tăng thì cầu sẽ tăng

- Các kỳ vọng: là các hi vọng mong đợi của người tiêu dùng về thu nhập, về giá cả… cũng có ảnh

hưởng đến cầu

- Hàm cầu: Hàm cầu của hàng hóa x trong thời gian t phụ thuộc vào giá hàng hóa Pt, thu nhập Yt, giá cả hàng liên quan Prt , dân số N, thị hiếu T và kỳ vọng E

2 Sự dịch chuyển của đường cầu và sự vận động dọc đường cầu?

- Lượng cầu tại một mức giá đã cho được biểu thị bằng một điểm trên đường cầu Còn toàn bộ đường cầu phản ánh cầu đối với hàng hóa dịch vụ nào đó, vì vậy cần phân biệt sự thay đổi của lượng cầu và sự dịch chuyển của toàn bộ đường cầu

- Nếu giá cả của hàng hóa thay đổi, còn các yếu tố khác không đổi thì có sự thay đổi của lượng cầu, đó là sự vận động dọc đường cầu Còn khi giá cả của hàng hóa không đổi, các yếu tố khác thay đổi thì có sự thay đổi của cầu – đó là sự dịch chuyển của cả đường cầu

Câu 2: Khái niệm cung, lượng cung, biểu cung, đường cung, luật cung? Các yếu tố ảnh hưởng đến cung? sự dịch chuyển của đường cung và sự vận động dọc đường cung?

1 Khái niệm cung, lượng cung, biểu cung, đường cung, luật cung? Các yếu tố ảnh hưởng đến cung?

a Khái niệm cung, lượng cung

- Cung: Cung là số lượng hàng hóa, dịch vụ mà người bán có khả năng và sẵn sàng bán ở các mức

giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định

- Lượng cung: Là lượng hàng hóa, dịch vụ mà người bán sẵn sàng và có khả năng bán ở các mức

giá đã cho trong một thời gian nhất định

b Khái niệm biểu cung, đường cung

- Biểu cung: Là bảng biểu miêu tả số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người bán sẵn sàng và có

khả năng bán ở các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định

- Đường cung: Là đường thể hiện mối quan hệ giữa lượng cung và giá theo quy ước trục tung là

giá P, và trục hoành là lượng cung Q

c Luật cung

- Một nét chung của đường cung là nghiêng lên trên về phía phải và điều đó phản ánh luật cung

- Số lượng hàng hóa được cung trong khoảng thời gian đã cho tăng lên khi giá của nó tăng, giá tăng lên dẫn đến cung tăng là do lợi nhuận Nếu như chi phí sản xuất ra sản phẩm không thay đổi thì khi giá bán hàng hóa cao hơn thì có nghĩa là lợi nhận cao hơn đối với người sản xuất, vì vậy họ sẽ

sản xuất ra nhiều hơn và lôi kéo thêm nhiều hãng khác vào sản xuất

d Các yếu tố ảnh hưởng đến cung

- Công nghệ sản xuất: công nghệ là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí cho quá trình chế tạo sản phẩm Sự cải tiến công nghệ làm đường cung dịch chuyển về phía phải

nghĩa là làm tăng khả năng cung lên

- Giá cả của các yếu tố sản xuất: Giá cả của các yếu tố sản xuất đầu vào ảnh hưởng đến khả năng cung sản phẩm Nếu giá các yếu tố sản xuất giảm dẫn đến giá thành sản xuất giảm, cơ hội kiếm

lợi nhuận sẽ cao hơn, do đó các nhà sản xuất có xu hướng sản xuất nhiều hơn

- Chính sách thuế: chính sách thuế của chính phủ có ảnh hưởng quan trọng đến quyết định sản xuất của các hãng , vì vậy ảnh hưởng đến việc cung của sản phẩm Mức thuế cao sẽ làm thu nhập còn

lại của người sản xuất giảm đi và họ sẽ không muốn cung hàng hóa nữa và ngược lại

2 Sự dịch chuyển của đường cung và sự vận động dọc đường cung?

Q1 Q2 P1

P2

- Lượng cung tại một mức giá đã cho được biểu thị bằng một điểm trên đường cung, còn toàn bộ đường cung cho biết cung về hàng hóa dịch vụ cụ thể nào đó Vì vậy, cần phân biệt sự thay đổi

của cung và sự thay đổi lượng cung

- Khi giá cả hàng hóa thay đổi còn các yếu tố khác ảnh hưởng đến cung không thay đổi thì có sự

thay đổi của lượng cung và đó là sự vận động dọc đường cung

- Khi giá cả hàng hóa không đổi còn các yếu tố khác ảnh hưởng đến cung thay đổi thì có sự thay

đổi của cung và đó là sự dịch chuyển của đường cung

Câu 3: Các trạng thái cung cầu trên thị trường Phân tích chuyển dịch cân bằng khi chính phủ đánh thuế t đồng/ sp bán ra Chính phủ điều tiết thị trường bằng giá trần và giá sàn ntn?

1 Các trạng thái cung cầu trên thị trường (Quá trình cân bằng cung cầu của thị trường)

a Trạng thái cân bằng cung cầu

- Khi cầu đối với mặt hàng nào đó xuất hiện trên thị trường, người sản xuất sẽ tìm các đáp ứng mức

khách quan theo “ bàn tay vô hình” của thị trường

b Trạng thái dư thừa và thiếu hụt của thị trường

- Khi giá cả thị trường cao hơn hoặc thấp hơn giá cân bằng thì sẽ xuất hiện sự dư thừa hoặc thiếu hụt của thị trường

- Với mức giá cao hơn mức giá cân bằng trên thị trường (P1>P0), lúc này người sản xuất sẽ mong muốn cung nhiều hàng hóa hơn (theo luật cung), tuy nhiên người tiêu dùng sẽ giảm bớt nhu cầu của mình (theo luật cầu) Như vậy sẽ xuất hiện dư thừa trên thị trường Sự dư thừa của thị trường

là kết quả của việc cung lớn hơn cầu ở một mức giá nào đó, nói cách khác đó là sự thặng dư của cung

- Với mức giá thấp hơn mức giá cân bằng trên thị trường (P2<P0), lúc này lợi nhuận của nhà sản xuất giảm nên họ sẽ cung ít đi, đồng thời giá thấp xuống tạo điều kiện cho người tiêu dùng có khả năng mua hàng hóa Do đó sẽ có khoảng cách giữa cầu và cung gây nên hiện tượng thiếu hụt trên thị trường Thiếu hụt của thị trường là kết quả của việc cầu lớn hơn cung ở một mức giá nào đó, nói cách khác đó là thặng dư của cầu

- Để khắc phục hiện tượng dư thừa hoặc thiếu hụt của thị trường thì cả người mua và người bán đều thay đổi hành vi của mình để đạt đến mức giá cân bằng

c Sự thay đổi trạng thái cân bằng cung cầu

- Các hoạt động của thập thể người mua và người bán sẽ hình thành nên giá cân bằng cho bất cứ loại hàng hóa nào Tuy nhiên, mức giá cân bằng này không phải là vĩnh cửu mà nó được thay đổi

khi đường cung hoặc đường cầu dịch chuyển

- Trạng thái cân bằng mới này cũng sẽ chỉ tồn tại cho đến khi đường cung cầu mới xuất hiện

2 Phân tích dịch chuyển cân bằng khi chính phủ đánh thế t đồng / sản phẩm bán ra ( Ảnh hưởng của thuế )

- Ta biết rằng, thuế đánh giá vào hàng hóa làm dịch chuyển đường cung lên trên dẫn tới cân bằng cao hơn và sản lượng cân bằng thấp hơn

- Tuy nhiên, sự thay đổi của giá là vấn đề đặc biệt quan trọng vì nó phản ánh ảnh hưởng của thuế

- Để hiểu rõ vấn đề này ta phân tích 2 sơ đồ sau:

E 1

0 1

- Từ sơ đồ trên ta thấy, khi đánh thuế 1 lượng là t đối với các đơn vị hàng hóa bán ra, giá thị trường tăng lên từ P1 đến P2 Sự chênh lệch (P2-P1) người tiêu dùng phải chịu, còn nhà sản xuất phải chịu một phần bằng [ t- (P2-P1)]

- Chúng ta cũng thấy rằng, sự thay đổi giá thị trường phụ thuộc vào độ dốc của đường cầu Nói cách khác, nó phụ thuộc vào độ co giãn của cầu

3 Chính phủ điều tiết thị trường bằng giá trần và giá sàn như thế nào

- Khi đạt mức giá trần, do mức giá thấp làm tác động tiêu cực tới động cơ kinh doanh Do đó cũng

có thể làm giảm chất lượng hàng hóa dịch vụ Và khi đó người cung ứng sẽ dùng hàng hóa dịch

vụ vào mục đích khác

- Phân tích: Khi chính phủ quy định mức giá trần là P*, và lượng cầu là QD và lượng cung là QS

Ta thấy, lượng cầu QD lớn hơn lượng cung QS kết quả là chỉ có 1 lượng QS được trao đổi, và từ

đó gây ra hiện tượng thiếu hụt trên thị trường và do đó giá trần quá thấp không khuyến khích được người sản xuất

QD

QS

- Giá sàn là mức giá tối thiểu mà người mua không thể giảm được nữa, nó thường được quy định

cho tiền lương tối thiểu và giá nông sản

- Nếu giá trần đảm bảo lợi ích người mua thì giá sàn đảm bảo lợi ích người bán

- Do giá sàn lớn hơn giá cân bằng trên thị trường gây ra hiện tượng thừa cung Khi quy định giá

sàn, nhà nước phải mua một số lượng hàng hóa bổ sung với việc mua của tư nhân

- Phân tích sơ đồ: Khi chính phủ quy định mức giá sàn là P* thì cung là QS

- Cách tính: ⁄ hoặc

2 Các trường hợp co giãn của cầu theo giá

a Cầu co giãn nhiều

- Khi giá cả hàng hóa biến đổi với một tỷ lệ % nào đó dẫn đến lượng cầu biến đổi với tỷ lệ % lớn hơn Tức là

E

QE

PEP*

b Cầu co giãn ít

- Xảy ra khi giá cả hàng hóa biến đổi với một tỷ lệ % nào đó dẫn đến lượng cầu biến đổi với tỷ lệ

% nhỏ hơn Tức là

c Cầu co giãn bằng đơn vị

- Khi giá cả hàng hóa biến đổi với 1 tỷ lệ % nào đó dẫn đến biến đổi về lượng cầu bằng biến đổi giá Tức là

d Đường cầu có giãn hoàn toàn

- Là đường cầu có

Q1

P2 P1

Q2

E > 1D

Q1

P2P1

Q2

E < 1D

Q1

P2P1

Q2

E = 1D

E = D

e Đường cầu hoàn toàn không co giãn

- Là đường cầu có

3 Mối quan hệ độ co dãn của cầu theo giá và doanh thu

- Người kinh doanh phải quan tâm đến việc làm thế nào để có doanh thu lớn nhất với mức giá trên thị trường Nói cách khác là người kinh doanh phải có chiến lược về giá, muốn vậy phải quan tâm đến sự co giãn của cầu là nhiều hay ít

- Nguyên lý khi căn cứ vào độ co giãn: Nếu cầu co giãn nhiều mà muốn tăng doanh thu thì doanh nghiệp phải giảm giá Nếu cầu co giãn ít muốn tăng doanh thu thì doanh nghiệp phải tăng giá

- Từ đó, chiến lược giá của doanh nghiệp như sau:

+ Nếu ED>1 thì doanh thu nghịch biến với giá: Giảm giá thì doanh thu tăng; tăng giá thì doanh thu giảm

+ Nếu ED<1 thì doanh thu đồng biến với giá nghĩa là giảm giá thì doanh thu giảm; tăng giá thì doanh thu tăng

4 Các nhân tố ảnh hưởng đến độ co giãn của cầu theo giá

- Tính chất của hàng hóa ( hàng thiết yếu hay hàng xa xỉ): hàng thiết yếu thường có co giãn của cầu theo giá ED< 1 Còn hàng xa xỉ có ED> 1 Việc một hàng hóa được coi là thiết yếu hay xa xỉ không phụ thuộc vào tính cố hữu của nó mà phụ thuộc vô sở thích của người mua nó

- Sự sẵn có của các hàng hóa thay thế (tính thay thế trong sản xuất và tiêu dùng): Những hàng hóa

có hàng thay thế gần gũi thường có cầu co giãn mạnh hơn, vì người mua dễ dàng chuyển từ việc

sử dụng chúng sang sử dụng hàng hóa khác Còn hàng có ít hàng thay thế thì có hệ số co giãn của cầu theo giá là ít hơn

- Mức giá xem xét ở phía trên hay phía dưới của đường cầu Nếu giá di động ở phía trên của đường cầu thì ED sẽ lớn hơn giá di động ở phía dưới đường cầu

- Giới hạn về thời gian: Hàng hóa thường có cầu co giãn lớn hơn trong dài hạn

- Phạm vi thị trường: Những thị trường có phạm vi hẹp thường có cầu co giãn mạnh hơn so với thị trường có phạm vi rộng, bởi vì người tiêu dùng dễ dàng tìm được hàng hóa thay thế ở những thị trường có phạm vi hẹp

- Mức chi tiêu của 1 mặt hàng trong tổng mức chi tiêu của người tiêu dùng: những mặt hàng chiếm

tỉ trọng nhỏ trong tổng chi tiêu thì ED < 1 và ngược lại

5 Độ co giãn chéo của cầu theo giá

E = 0 D

- Khái niệm: Co giãn chéo là biểu thị sự thay đổi % lượng cầu của hàng này so với % thay đổi giá của hàng khác có liên quan

- Các trường hợp co giãn chéo:

+ Nếu Exy > 0 thì hàng x và hàng y là hàng thay thế nhau

+ Nếu Exy < 0 thì hàng x và hàng y là hàng bổ sung nhau

+ Nếu Exy = 0 thì hàng x và hàng y không liên quan gì đến nhau

Câu 5: Giải thích cân bằng tiêu dùng bằng lợi ích biên và đường bàng quan, đường ngân sách?

1 Giải thích cân bằng tiêu dùng bằng lợi ích biên ( *)

- Chúng ta xét trường hợp đơn giản nhất đó là tiêu dùng 1 loại hàng hóa X Người tiêu dùng có thể mua 1 loại hàng hóa X hoặc cất tiền đi hay nói cách khác là phải lựa chọn Người tiêu dùng có thể gia tăng mức độ thỏa mãn của mình trong mỗi lần anh ta mua một sản phẩm X, mà đối với sản phẩm đó lợi ích tăng thêm MU lớn hơn là chi phí tăng thêm MC hay giá P phát sinh do việc mua

sản phẩm này

- Như vậy, nếu P<MU, việc mua thêm sản phẩm hay dịch vụ sẽ gia tăng tổng lợi ích TU Ngược lại, nếu lợi ích tăng thêm thu được lại nhỏ hơn giá của sản phẩm (MU<P) thì việc mua sản phẩm

đó là điều kém khôn ngoan

- Người tiêu dùng sẽ thôi không mua các đơn vị sản phẩm tăng thêm khi đã đạt đến mức mà ở đó lợi ích cận biên MU do sản phẩm đem lại vừa bằng với giá mua sản phẩm đó, tức là MU=P Đây

là điểm cân bằng của người tiêu dùng

- Như vậy, người tiêu dùng thu được lợi ích tối đa khi Mux = Px ( lợi ích cận biên bằng giá hàng

hóa) Tổng quát cho các trường hợp nhiều hàng hóa có thể viết:

2 Giải thích cân bằng tiêu dùng bằng đường bàng quan và đường ngân sách

- Sự lựa chọn sản phẩm của người tiêu dùng bị ràng buộc bởi nhân tố chủ quan là sở thích của họ

và nhân tố khác quan là thu nhập của người tiêu dùng và giá cả sản phẩm