TRỌNG TÂM BÀI: Khái niệm diễn thế sinh thái, sự khác nhau giữa các loại diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh.. Các em có nhận xét gì về sự thay đổi của hệ sinh vật có trong đầm và m
Trang 1Bài 41: DIỄN THẾ SINH THÁI
I MỤC TIÊU BÀI HỌC.
- Kiến thức:
+ Nêu được khái niệm diễn thế sinh thái
+ Phân biệt 2 loại diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh
+ Nguyên nhân gây ra diễn thế sinh thái Tự phát hiện tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế
- Kĩ năng: Phân tích, nhận xét, khái quát và rút ra kết luận.
- Thái độ: Nâng cao ý thức về khai thác hợp lí tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ
môi trường
- Tư duy: Tư duy lôgic, liên kết kiến thức và liên hệ thực tế.
II CHUẨN BỊ.
III TRỌNG TÂM BÀI: Khái niệm diễn thế sinh thái, sự khác nhau giữa các loại
diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh Nguyên nhân gây ra diễn thế
IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC.
1 Ổn định tổ chức lớp: Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.
2 Kiểm tra bài cũ: Thế nào là quần xã sinh vật? Các đặc trưng cơ bản của quần
xã?
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm về
diễn thế sinh thái
- GV cho HS quan sát tranh mô tả quá
trình diễn thế ở đầm hồ bị bồi cạn
Các em có nhận xét gì về sự thay đổi
của hệ sinh vật có trong đầm và môi
trường sống của nó qua các giai đoạn?
Thế nào là diễn thế sinh thái?
I KHÁI NIỆM VỀ DIỄN THẾ SINH THÁI.
- Khái niệm: Diến thế sinh thái là quá
trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn, tương ứng với sự biến đổi của môi trường
- Ví dụ: SGK trang 181, 182.
Trang 2HS: Quan sát hình thảo luận và trả lời
các câu hỏi
GV: Nhận xét và bổ sng để hoàn thiện
khái niệm
* Hoạt động 2: Tìm hiểu về các loại
diễn thế sinh thái
GV: Phân biệt diễn thế nguyên sinh và
diễn thế thứ sinh ở đặc điểm các giai
đoạn và nguyên nhân của diễn thế?
Điểm khác nhau cơ bản giữa diễn thế
nguyên sinh và diễn thế thứ sinh?
HS: Nghiên cứu thông tin SGK, thảo
luận nhanh để trả lời các câu hỏi
GV nhấn mạnh: Điểm khác nhau cơ bản
giữa diễn thế nguyên sinh và diễn thế
thứ sinh là ở đặc điểm của giai đoạn
đầu, đặc điểm của giai đoạn giữa Đặc
biệt là xu hướng của diễn thế thứ sinh
* Hoạt động 3: Tìm hiểu về nguyên
nhân của diễn thế sinh thái
GV: Nguyên nhân gây ra diễn thế?
HS: Nghiên cứu thông tin SGK và nêu
được 2 nhóm nguyên nhân:
+ Nguyên nhân bên ngoài
+ Nguyên nhân bên trong
II CÁC LOẠI DIỄN THẾ SINH THÁI.
1 Diễn thế nguyên sinh:
- Diến thế nguyên sinh là diễn thế khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật
- Các giai đoạn:
+ Giai đoạn tiên phong: Chưa có sinh vật (môi trường trống trơn)
+ Giai đoạn giữa (Giai đoạn hỗ hợp): Các quần xã trung gian
+ Giai đoạn cuối (Giai đoạn cực đỉnh): Quần xã tương đối ổn định
2 Diễn thế thứ sinh:
- Diễn thế thứ sinh là diễn thế xuất hiện
ở môi trường đã có một quần xã sinh vật từng sống
- Các giai đoạn:
+ Giai đoạn khởi đầu: Quần xã sinh vật đang đang phát triển
+ Giai đoạn giữa: Các quần xã trung gian
+ Giai đoạn cuối: QX tương đối ổn định hoặc quần xã suy thoái
III NGUYÊN NHÂN CỦA DIỄN THẾ SINH THÁI.
a Nguyên nhân bên ngoài:
- Tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần xã
Trang 3GV: Nhận xét và bổ sung để hoàn thiện
kiến thức
* Hoạt động 4: Tìm hiểu về tầm quan
trọng của việc nghiên cứu diến thế sinh
thái
GV: Nghiên cứu về diễn thế sinh thái có
ý nghĩa gì?
HS: Nghiên cứu thông tin SGK trang
184 để trả lời
GV: Yêu cầu học sinh trả lời câu lệnh
SGK
b Nguyên nhân bên trong:
- Sự cạnh tranh gay gắt giữa các loài trong quần xã sinh vật
- Tác động khai thác tài nguyên của con người
IV TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU DIỄN THẾ SINH THÁI.
Biết quy luật phát triển của quần xã sinh vật, dự đoán được các quần xã trước đó
và quần xã tương lai, để từ đó:
+ Bảo vệ và khai thác hợp lí tài nguyên thiên nhiên
+ Đề xuất các biện pháp khắc phục những biến đổi bất lợi của môi trường, sinh vật và con người
IV: Củng cố:
- Diễn thế sinh thái? Phân biệt diễn thé thứ sinh và diễn thế nguyên sinh?
V: Dặn dò
- Sưu tầm các tư liệu, hình ảnh trong sách báo về những quá trình diễn thế đã xảy
ra ở nước ta và trên thế giới