Mục tiêu : - Nêu được khái niệm diễn thế sinh thái - Phân biệt được các loại diễn thế sinh thái - Nêu được tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế sinh thái - Phát triển được năng l
Trang 1Giáo án sinh học 12 THPT - Độc Lập
Tiết 47 - Bài 41: DIỄN THẾ SINH THÁI
I Mục tiêu :
- Nêu được khái niệm diễn thế sinh thái
- Phân biệt được các loại diễn thế sinh thái
- Nêu được tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế sinh thái
- Phát triển được năng lực tư duy lí thuyết cho hs
- Giáo dục học sinh lòng yêu thiên nhiên, biết bảo vệ môi trường sống, giáo dục học sinh tinh thần đoàn kết
II Phương tiện:
1 GV: GA, SGK ,SGV,H41.1; H41.2 và H41.3
2 HS : Học bài cũ và chuẩn bị bài mới
III Tiến trình bài dạy:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là một quần xã sv? Nêu sự khác nhau giữa quần xã sv và quần thể sinh vật?
- Các đặc trưng cơ bản của quần xã sv là gì?
2 Nội dung bài mới:
(đvđ): Nhắc lại các qui luật sinh thái cơ bản, từ đó vào bào dạy
*Hoạt động 1:
Tìm hiểu về khái niệm diễn thế sinh thái.
- GV: chia lớp thành các nhóm rồi yêu cầu các
nhóm nghiên cứa SGK và quan sát sơ đồ
H41.1; H41.2, mỗi nhóm hãy thực hiện các
nhiệm vụ sau:
+ Phân tích đặc điểm môi trường và đặc điểm
sinh vật trong 2 sơ đồ đó?
+ Lập sơ đồ diễn thế sinh thái?
+ Nêu khái niệm diễm thế sinh thái?
+ Đặc điểm môi trường:
● Giai đoạn tiên phong: Khí hậu khô, nóng, đất
không được che phủ
● Giai đoạn giữa: Khí hậu mát và ẩm, chất
dinh dưỡng trong đất tăng dần
● Giai đoạn cuối:
+ Đặc điểm sinh vật:
● Giai đoạn tiên phong:
● Giai đoạn giữa
●Giai đoạn cuối:
+ Sơ đồ diễm thế sinh thái
Môi trường1 Các quần thể 1
Môi trường 2 Các quần thể 2
Môi trường 3 Các quần thể 3
I - Khái niệm về diễn thế sinh thái
Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường
Trang 2Giáo án sinh học 12 THPT - Độc Lập
HS : Nghiên cứu, trả lời
GV : Kết luận, bổ sung
Hoạt động 2:
Tìm hiểu các loại diễn thế sinh thái
GV: Yêu cầu hs nghiên cứu SGK và trả lời các
câu hỏi sau
- Trong tự nhiên có những hình thức diễn thế
sinh thái nào?
- Nêu những điểm khác nhau cơ bản giữa các
loại diễn thế?
- Học sinh: Trả lời theo 2 ý sau:
+ Môi trường khởi đầu của diễn thế khác nhau
như thế nào?
+ Quá trình diễn thế diễn ra qua các giai đoạn
nào?
HS : Nghiên cứu, trả lời
GV : Kết luận, bổ sung
Hoạt động 3:
Tìm hiểu nguyên nhân gây ra diễn thế
GV :Nguyên nhân nào gây ra diễn thế sinh thái
HS : Nghiên cứu, trả lời
GV : Kết luận, bổ sung
*Hoạt động 4:
Tiềm hiểu ý nghĩa của việc nghiên cứu diễn
thế sinh thái
GV: Yêu cầu hs nghiên cứu SGK và trả lời các
câu hỏi sau
- Việc nghiên cứu diễn thế đã mang lại lợi ích
gì cho đời sống con người ?
- Đối với các nhà nghiên cứu sinh học thì có ý
nghĩa gì?
HS : Nghiên cứu, trả lời
GV : Kết luận, bổ sung
II- Các loại diễn thế sinh thái:
1 Diễn thế nguyên sinh:
- Diễn thế nguyên sinh là diễn thế khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật
+ Giai đoạn tiên phong: Hình thành quần xã tiên phong
+ Giai đoạn giữa:giai đoạn hỗn hợp, gồm các quần xã thay đổi tuần tự
+ Giai đoạn cuối: Hình thành qx ổn định
2 Diễn thế thứ sinh:
- Diễn thế thứ sinh là diễn thế xuất hiện ở môi trường đã có một quần xã sv sống
+ Giai đoạn đầu: Giai đoạn qx ổn định + Giai đoạn giữa: Giai đoạn gồm các quần xã thay đổi tuần tự
+ Giai đoạn cuối: Hình thành quần xã ổn đinh khác hoặc quần xã bị suy thoái
III- Nguyên nhân gây ra diễn thế:
1 Nguyên nhân bên ngoài: Do tác động mạnh
mẽ của ngoại cảnh lên quần xã
2 Nguyên nhân bên trong: sự cạnh trang gay gắt giữa các loài trong quần xã
IV- Tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế sinh thái:
Nghiên cứu diễn thế sinh thái giúp chúng ta có thể hiểu biết được các quy luật phát triển của quần xã sv, dự đoán đước các quần xã tồn tại trước đó và qx sẽ thay thế trong tương lai từ đó
có thể chủ động xây dựng kế hoạch trong việc bảo vệ và khai thác hợp lí các nguồn tài nguyên thiên nhiên Đồng thời, có thể kịp thời đề xuất các biện pháp khắc phục những biến đổi bất lợi của môi trường, sv và con người
3 Củng cố và hướng dẫn về nhà :
* Củng cố : Sử dụng ô ghi nhớ và bài tập cuối bài
* Hướng dẫn về nhà : làm bài tập,học bài cũ và chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp