Kiến thức: - Trình bày được diễn thế sinh thái khái niệm, nguyên nhân và các dạng diễn thế và ý nghĩa của diễn thế sinh thái chuẩn - Tự tìm ra nguyên nhân và tầm quan trọng của việc nghi
Trang 1Tiết 43 Bài 41: DIỄN THẾ SINH THÁI
I Mục tiêu: Học xong bài này, hs có khả năng:
1 Kiến thức:
- Trình bày được diễn thế sinh thái (khái niệm, nguyên nhân và các dạng diễn thế và ý nghĩa của diễn thế sinh thái) (chuẩn)
- Tự tìm ra nguyên nhân và tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế (chuẩn)
2 Kỹ năng: tư duy quan sát nhận biết, so sánh, phân tích, tổng hợp tìm ra tri thức và phương pháp nghiên cứu SGK
3 Thái độ: yêu thích bộ môn, tinh thần tập thể
II Phương pháp
III Phương tiện:
Kiểu
diễn thế Ví dụ Khởi đầu Các giai đoạn diễn thế Giữa Cuối Nguyên nhân của diễn thế
Diễn thế
nguyên
sinh
DTST
ở đầm
nước
nông
Khởi đầu từ môi trường chưa có hoặc có rất ít sv
Các QXSV biến đổi tuần
tự, thay thế lẫn nhau và ngày càng phát triển đa dạng
Hình thành
QX tương đối ổn định
- Tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh đến QX
- Cạnh tranh gay gắt giữa các loài trong QX
Diễn thế
thứ sinh
DTST
xảy ra
tại rừng
lim
Hữu
Lũng-Lạng
Sơn
Khởi đầu từ môi trường đã có một QXSV phát triển nhưng bị hủy diệt
do tự nhiên hay khai thác quá mức của con người
Một QX mới phục hồi thay thế QX bị hủy diệt, các QX biến đổi tuần
tự thay thế lẫn nhau
-Hình thành QX tương đối
ổn định
- Suy thoái
- Tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh đến QX
- Hoạt động khai thác tài nguyên của con người
- Cạnh tranh gay gắt giữa các loài trong QX
IV Trọng tâm:
V Tiến trình bài mới:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là quần xã sinh vật? Cho ví dụ Các loài sinh vật trong quần xã có mối quan hệ như thế nào? cho ví dụ minh hoạ
- Nêu các đặc trưng cơ bản của quần xã? Cho ví dụ Khống chế sinh học là gì? Ý nghĩa thực tiễn và cho ví dụ minh họa
2 Đặt vấn đề:
3 Bài mới:
Trang 2Rừng rậm → rừng thưa → Rừng chồi → đồng cỏ → đồi trọc => diễn thế sinh thái Có đặc điểm như thế nào và chúng ta nghiên cứu diễn thế nhằm mục đích gì?
GV chia lớp thành 2 nhóm:
+ Nhóm 1: ví dụ 1
+ Nhóm 2: ví dụ 2
Nội dung: nhận xét về điều kiện tự
nhiên, số lượng sv từ giai đoạn khởi
đầu đến giai đoạn cuối trong quá trình
diễn thế
Vậy song song với sự thay đổi của
quần xã sinh vật thì quá trình gì xảy
ra?
Diễn thế sinh thái là gì?
GV phân lớp thành 2 nhóm:
- Nhóm 1: diễn thế nguyên sinh
- Nhóm 2: diễn thế thứ sinh
Nội dung: Ví dụ, đặc điểm của quần xã
sinh vật qua các giai đoạn (khởi đầu,
giữa, cuối), nguyên nhân của diễn thế
sinh thái
Qua các ví dụ về diễn thế sinh thái,
hãy cho biết tầm quan trọng của
nghiên cứu diễn thế là gì?
I KHÁI NIỆM VỀ DIỄN THẾ SINH THÁI:
1 Ví dụ:
- Diễn thế sinh thái hình thành rừng cây gỗ lớn (1)
- Diễn thế sinh thái ở đầm nước nông (2)
2 Khái niệm:
Diễn thế sinh thái: là quá trình biến đổi tuần
tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường
II CÁC LOẠI DIỄN THẾ SINH THÁI
VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA DIỄN THẾ SINH THÁI
(Xem bảng)
III TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU DIỄN THẾ SINH THÁI.
Giúp hiểu được quy luật phát triển của quần
xã sinh vật Từ đó có thể chủ động xây dựng
kế hoạch trong việc bảo vệ, khai thác và phục hồi nguồn tài nguyên, các biện pháp khắc phục những biến đổi bất lợi của môi trường, sinh vật và con người
4 Củng cố
- Thế nào là DTST và nguyên nhâu gây ra, cho ví dụ minh hoạ?
- Diễn thế nguyên sinh và thứ sinh khác nhau như thế nào?
- Nêu ý nghĩa của việc nghiên cứu DTST?
- DTTS thứ sinh xuất hiện ở một môi trường đã có một QXSV nhất định, sau đó có thể bị huỷ hoại do các yếu tố nào sau đây:
A Thay đổi lớn về khí hậu hay hỏa hoạn B hoạt động của con người
C Xói mòn hay bão lớn D Cả A, B, C
- Thực chất của DTST là:
Trang 3A Quá trình biến đổi tuần tự của các QXSV qua các giai đoạn khác nhau tương ứng với môi trường
B Là quá trình biến đổi mạnh mẽ và liên tục của các nhân tố vô sinh
C Là quá trình biến đổi mạnh mẽ và liên tục của các nhân tố hữu sinh
D Cả B và C
5 Dặn dò:
- Trả lời các câu hỏi và bài tập SGK trang 185
- Đọc bài 42 SGK, tìm hiểu thế nào là hệ sinh thái? cấu trúc ra sao? Có mấy những hệ sinh thái nào trong tự nhiên và tại sao phải tạo ra hệ sinh thái nhân tạo?