dẫn nhiệt

- Mở rộng : Bản chất của sự dẫn nhiệt là sự truyền động năng của các hạt vật chất khi chúng va chạm vào nhau... Bước 3 : Quan sát hiện tượng xảy ra với các đinh ghim trên các thanh dẫn n

ThiÕt kÕ: L¹i H¶i Trung

- Dụng cụ : Đèn cồn , thanh kim loại

(thanh đồng ) ,các đinh ghim , sáp ,

giá đỡ thí nghiệm

- Các bước tiến hành thí nghiệm :

Bước 2 : Dùng đèn cồn đun nóng đầu

A của thanh đồng

Bước 3 : Quan sát hiện tượng xảy ra

với các đinh ghim

Bước 1 : Bố trí thí nghiệm như hình

Hình 22.1

Baứi 22 : DAÃN NHIEÄT

Hiện tượng : Các đinh ghim trên thanh đồng rơi xuống trư

ớc , sau theo thứ tự : a,b,c,d,e

Khi đốt nóng đầu A của thanh đồng

thì nhiệt độ , nhiệt năng của đầu A

tăng Các nguyên tử , phân tử đồng

ở đâuA dao động nhanh dần và

truyền động năng cho các nguyên

Kết luận : Nhiệt năng có thể truyền từ phần này sang phần khác của một vật , từ vật này sang vật khác bằng hình thức dẫn nhiệt

- Mở rộng : Bản chất của sự dẫn nhiệt là sự truyền động năng của các hạt vật chất khi chúng va chạm vào nhau.

II Tính dẫn nhiệt của các chất

1 Thí nghiệm 1 : H 22.2 Sgk

-Mục đích thí nghiệm : Tìm hiểu tính dẫn nhiệt của các chất rắn khác nhau

-Dụng cụ thí nghiệm : Giá đỡ , đèn cồn , trụ cắm ,các đinh ghim, sáp, các

các thanh đồng , nhôm , thuỷ tinh

Bước 3 : Quan sát hiện tượng xảy ra với các

đinh ghim trên các thanh dẫn nhiệt

Hiện tượng :Các đinh gắn ở đầu các thanh rơi xuống không

đồng thời , đinh ghim trên thanh đồng rơi xuống đầu tiên , rồi

đến đinh ghim trên thanh nhôm, cuối cùng là đinh ghim trên thanh thuỷ tinh

Kết luận :

- Các chất rắn khác nhau dẫn nhiệt khác nhau

-Trong chất rắn kim loại dẫn nhiệt tốt nhất

Bước 3 : Quan sát và mô tả hiện tượng xảy

ra với cục sáp khi nước ở phần trên của ống

nghiệm bắt đầu sôi

Bước 1 : Bố trí thí nghiệm như hình 22.3

SGK

H 22.3.

Hiện tượng : Khi nước ở phần trên của ống nghiệm bắt đầu sôi thì cục sáp ở đáy ống nghiệm không bị nóng chảy

Kết luận : Chất lỏng dẫn nhiệt kém

3 Thí nghiệm 3 : Hình 22.4 Sgk

-Mục đích thí nghiệm : Tìm hiểu tính dẫn nhiệt của chất khí

-Dụng cụ : Đèn cồn , ống nghiệm , nút cao su , cục sáp

-Các bước tiến hành

Bước 2 : Dùng đèn cồn đun nóng đáy ống nghiệm

Bước3 : Quan sát và mô tả hiện tượng xảy ra với cục sáp khi đáy ống nghiệm đã nóng .

Bước 1: Bố trí thí nghiệm

Hiện tượng : Khi đáy ống nghiệm đã nóng

- Chất rắn dẫn nhiệt tốt Trong chất rắn , kim loại dẫn nhiệt tốt nhất.

- Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi : Nhiệt năng là gì? Nêu các cách làm thay đổi nhiệt năng của một vật ?

- Các bước tiến hành thí nghiệm : Hình 22.1 sgk

+ Bước 2 Dùng đèn cồn đun nóng đầu A của

thanh kim loại ( Thanh đồng).

+ Bước 3 Quan sát hiện tượng xảy ra đối với

các đinh ghim và trả lời các câu hỏi

-Các đinh ghim có rơi xuống không ?

- Nếu các đinh ghim rơi thì sẽ rơi theo thứ tự

nào ?

Chú ý : Các lượng sáp dùng để gắn đinh ghim

phải nhỏ bằng nhau

- Các đinh ghim phải được cắm song song với

nhau và cùng vuông góc với thanh đồng AB

- Đặt đèn cồn phải chú ý sao cho ngọn lửa hư

ớng trực tiếp vào thanh,tránh tác động của gió

- Sau khi làm thí nghiệm xong lấy khăn ướt đắp

A a b c d e B

Thí nghiệm mô phỏng

B A

Khi đốt nóng đầu A của thanh đồng thì nhiệt độ , nhiệt năng của đầu

A tăng Các nguyên tử , phân tử đồng ở đầu A dao động nhanh dần

và truyền động năng cho các nguyên tử,phân tử bên cạnh Do các nguyên tử , phân tử đồng ở thể răn sắp xếp rất chặt chẽ nên các

nguyên tử, phân tử đồng ở bên cạnh cũng dao động nhanh dần lên , nhiệt độ , nhiệt năng ở phần bên cạnh tăng dần Cứ như thế nhiệt

năng được truyền dần từ đầu A đến đầu B của thanh đồng nên các

đinh ghim được gắn bằng sáp bị nóng chảy và rơi xuống lần lượt

theo thứ tự a,b,c,d,e

Mở rộng : Bản chất của sự dẫn nhiệt là sự truyền

động năng của các hạt vật chất khi chúng va chạm vào nhau

-Dùng sáp gắn các đinh ghim lên các thanh dẫn

nhiệt vào đúng vị trí đã đánh dấu

- Khi cắm các thanh dẫn nhiệt phải đặt một đầu

của các thanh vào đúng giữa trụ.

-Các thanh phải được đốt nóng đồng thời Muốn

vậy phải đặt đèn cồn sao cho ngọn lửa phải hư

ớng vào giữa trụ

Đồng Nhôm

Thuỷ tinh

Hình 22.2

Đồng Nhôm

Thuỷ tinh

: Đồng, nhôm , thuỷ tinh

+ Bước 3 Quan sát hiện tượng xảy ra với các đinh

ghim và trả lời các câu hỏi

-Các đinh gắn ở đầu các thanh có rơi xuống đồng

thời không?

- Nêu thứ tự rơi của các đinh ghim?

ThÝ nghiÖm m« pháng

§ång Nh«m Thuû tinh

H 22.4

Chú ý :

-Dùng kẹp gỗ để đỡ ống nghiệm

- Cục sáp không chạm ống thủy tinh

- Đặt nghiêng ống nghiệm khi đun và đun tập trung một chỗ ở đáy ống nghiệm

NÕu coi kh¶ n¨ng dÉn nhiÖt cña kh«ng khÝ lµ 1 th× kh¶ n¨ng dÉn nhiÖt cña mét sè chÊt cã gi¸ trÞ nh­ sau:

ChÊt Kh¶ n¨ng dÉn nhiÖt ChÊt Kh¶ n¨ng dÉn nhiÖt

Như các bạn đã biết, bản chất của sự dẫn nhiệt là sự truyền động năng của các hạt vật chất khi chúng va chạm với nhau ở chất rắn khoảng cách giữa các phân tử là rất gần nhau nên việc truyền động năng của các hạt vật chất khi chúng va chạm với nhau là rất dễ dàng nên hiện tượng dẫn nhiệt xảy ra ở chất rắn là rất nhanh, nói cách khác chất rắn dẫn nhiệt tốt

ở chất khí khoảng cách giữa các phân

tử là rất xa nhau nên việc truyền động năng của các hạt vật chất là rất khó khăn, vì vậy chất khí dẫn nhiệt kém Chất lỏng được coi là chất trung gian giữa chất rắn và khí Do đó chất lỏng dẫn nhiệt tốt hơn chất khí

và kém hơn chất rắn Trong môi trường chân không có xảy ra hiện tượng dẫn nhiệt không? Môi trường chân không là môi trường không có hạt vật chất nên không có sự truyền động năng giữa các hạt vật chất do đó hiện tượng dẫn nhiệt không xảy ra trong môi trường chân không

Bµi tËp : Trong các cách sắp xếp vật liệu dẫn nhiệt từ tốt hơn đến kém hơn sau đây ,cách nào là đúng ?

A Đồng, nước, thủy tinh, không khí.

C Thủy tinh, đồng, nước, không khí.

D Không khí, nước, thủy tinh, đồng.

B Đồng, thủy tinh, nước, không khí.

Bµi 22.2 SBT-29 : Trong sự dẫn nhiệt, nhiệt được truyền từ vật nào sang vật nào ? Hãy chọn câu trả lời đúng

A Từ vật có nhiệt năng lớn hơn sang vật có nhiệt năng nhỏ hơn

B Từ vật có khối lượng lớn hơn sang vật có khối lượng nhỏ hơn

D Cả 3 câu trả lời trên đều đúng

C Từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn

O

O

Ghi nhí

•NhiÖt n¨ng cã thÓ truyÒn tõ phÇn nµy sang phÇn kh¸c cña mét vËt , tõ vËt nµy sang vËt kh¸c b»ng h×nh thøc dÉn nhiÖt

• ChÊt r¾n dÉn nhiÖt tèt Trong chÊt r¾n , kim lo¹i dÉn nhiÖt tèt nhÊt

• ChÊt láng vµ chÊt khÝ dÉn nhiÖt kÐm

C.12 Tại sao trong những ngày rét sờ vào kim loại

ta thấy lạnh , còn trong những ngày nắng nóng

sờ vào kim loại lại thấy nóng ?

Trả lời : Những ngày rét sờ vào kim loại ta thấy lạnh ,

còn trong những ngày nắng nóng sờ vào kim laọi lại thấy nóng Vì kim loại dẫn nhiệt tốt , những ngày rét nhiệt độ bên ngoài thấp hơn nhiệt độ cơ thể , nên khi sờ vào kim

loại , nhiệt từ cơ thể truyền vào kim loại và phân tán trong kim loại nhanh nên ta cảm thấy lạnh Ngược lại những

ngày nóng nhiệt độ bên ngoài cao hơn nhiệt độ cơ thể nên nhiệt từ kim loại truyên vào cơ thể nhanh và ta có cảm

giác nóng.

Hướng dẫn về nhà

2 Đọc phần “Có thể em chưa biết” và tìm hiểu các hiện tượng thực tế liên quan đến bài học, vận dụng kiến thức đã học để giải thích.

1 Học thuộc ghi nhớ SGK.

3 Làm lại các bài tập C9, C10, C11, C12 SGK vào vở Bài tập 22.1-22.6 SBT.

4 Đọc và tìm hiểu trước bài 23: Đối lưu – Bức xạ nhiệt (SGK T80)

Bài giảng đến đây kết thúc