Đảng lãnh đạo nhân dân đấu tranh bảo vệ chính quyền cách mạng và tiến hành thắng lợi các cuộc kháng chién chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, thống nhất đất nước 1945- 1975 3.. Đ
Trang 1BÀI 1: KHÁI LƯỢC LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Người soạn: PHẠM THỊ TRANG
Đối tượng giảng: Học viên lớp đối tượng kết nạp Đảng
Số tiết lên lớp: 5( mỗi tiết 45 phút)
A MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
- Mục đích:
+ Về kiến thức: Cung cấp những kiến thức cơ bản về lịch sử Đảng Cộng
sản Việt Nam, như: quá trình hình thành, sự ra đời và phát triển của Đảng; những thành tựu của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng; những truyền thống vẻ vang của Đảng Cộng Sản Việt Nam
+ Về Nhận thức: Trên cơ sở đó giúp học viên nhận thức được vai trò cũng
như tầm quan trọng của Đảng đối với cách mạng Việt Nam Từ đó rút ra được những kinh nghiệm, bài học lịch sử những vấn đề lý luận của cách mạng Việt Nam được tổng kết từ lịch sử
+ Về hành động: Giúp học viên hiểu được nhiệm vụ cũng như sứ mệnh
của mình khi tham gia vào tổ chức Đảng, có quan điểm, thái độ, chính kiến rõ ràng trước các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch
- Yêu cầu: Học viên nắm vững những kiến thức cơ bản về Đảng Cộng
sản Việt Nam
B KẾT CẤU, NỘI DUNG, PHÂN CHIA THỜI GIAN, TRỌNG TÂM CỦA BÀI.
I ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI, BƯỚC NGOẠT QUYẾT ĐỊNH CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM
1 Tình hình xã hội Việt Nam trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời
2 Phong trào đấu tranh của dân tộc ta trước khi Đảng ra đời
3 Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước và sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
II THÀNH TỰU CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM DƯỚI SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG (phần trọng tâm của bài)
1 Đảng lãnh đạo và tổc chức các cuộc đấu tranh cách mạng, khởi nghĩa giành chính quyền trong cách mạng Tháng Tám năm 1945
2 Đảng lãnh đạo nhân dân đấu tranh bảo vệ chính quyền cách mạng và tiến hành thắng lợi các cuộc kháng chién chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, thống nhất đất nước (1945- 1975)
3 Đảng lãnh đạo sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện công cuộc đổi mới ( từ 1975 đến nay)
Trang 2III NHỮNG TRUYỀN THỐNG VẺ VANG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
C PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1 Phương pháp giảng:
- Thuyết giảng, phân tích, tổng hợp
- Pháp vấn, trao đổi, thảo luận
2 Đồ dùng dạy học:
- Bảng, phấn
- Máy tính, máy chiếu, màn chiếu
D TÀI LIỆU PHỤC VỤ SOẠN GIẢNG
- Tài liệu bồi dưỡng lý luận chính trị của Ban Tuyên giáo Trung Ương
(Nhà xuất bản chính trị quốc gia sự thật năm 2016)
- Các văn kiện Đại hội Đảng
- Lịch sử Việt Nam
Đ NỘI DUNG CÁC BƯỚC LÊN LỚP
Bước 1: Ổn định lớp( 3 phút) Bước 2: Kiểm tra bài cũ Bước 3: Giảng bài mới
Đảng cộng sản là chính đảng của giai cấp công nhân Nó là đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu,lãnh tụ chính trị của giai cấp công nhân,đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân,của nhân dân lao động và của cả dân tộc Đảng cộng sản bao gồm những bộ phận tiên tiến của giai cấp công nhân
và các tầng lớp nhân dân lao động Đảng cộng sản lấy chủ nghĩa Mác Lênin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động,lấy nguyên tắc tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản của mình
I ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI, BƯỚC NGOẶT QUYẾT ĐỊNH
CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM.
1 Tình hình xã hội Việt Nam trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời
1.1 Đảng cộng sản là gì?
Đảng cộng sản là một tổ chức chính trị bao gồm những người ưu tú về
nhận thức và hành động cách mạng, mang bản chất của giai cấp công nhân, lấy chủ nghĩa Mác –Lênin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động; Được tổ chức chặt chẽ theo nguyên tắc tập trung dân chủ, phấn đấu cho lý tưởng cộng sản chủ nghĩa
1.2 Đảng cộng sản Việt Nam?
ĐCS Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội
tiên phong của nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lịch ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc
Trang 31.3 Mục đích của Đảng: Là xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ,
giàu mạnh, xã hội công bằng, văn minh Không có người bóc lột người, thực hiện thành công chủ nghĩa xã hội và cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản
ĐCSVN là đảng cầm quyền Đảng là lãnh tụ chính trị, hạt nhân lãnh đạo hệ
thống chính trị ở nước ta Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng là Đại hội đại biểu toàn quốc
Vậy thì đảng cộng sản Việt Nam ra đời và lãnh đạo cách mạng Việt Nam đạt được những thành tựu gì? chúng ta cùng nghiên cứu nội dung đầu tiên
Để làm rõ nội dung trên chúng ta cùng tìm hiểu xem
Từ năm 1858, thực dân Pháp bắt đầu tiến hành xâm lược Việt Nam, từng bước thiết lập chế độ thống trị của chủ nghĩa thực dân trên đất nước ta
Về chính trị:
- Người Pháp thi hành chính sách cai trị chuyên chế bằng cách trực tiếp nắm những chức vụ chủ chốt trong bộ máy nhà nước
- Tước hết quyền độc lập, quyền tự do, dân chủ của nhân dân ta, biến một bộ phận giai cấp tư sản mại bản và địa chủ phong kiến Việt Nam thành tay sai đắc lực
- Tiến hành đàn áp dã man mọi phong trào yêu nước
- Ngăn chặn ảnh hưởng của các trào lưu tiến bộ từ bên ngoài vào nước ta
Thực dân Pháp đã cô lập nhân dân ta, kìm hãm sự phát triển của chính trị, đi ngược lại với quy luật phát triển của nhân loại, thiết lâpsự thống trị về chính trị tiến đến thau tóm mọi quyền hành
Về kinh tế:
- Chính quyền thực dân thực hiện chính sách độc quyềnnhằm kìm hãm sự phát triển kinh tế độc lập của nước ta
- Bóc lột tàn bạo nhân dân ta, triệt để khai thác Đông Dương vì lợi ích giai cấp tư sản Pháp
- Pháp đặt ra hằng trăm thứ thuế vô lý, vô nhân đạo và duy trì bóc lột kiểu phong kiến
Nhân dân ta rơi vào cảnh bần cùng, nền kinh tế bị què quặt, lệ thuộc vào kinh tế Pháp, để lại hậu quả nghiêm trọng kéo dài
Về văn hóa- xã hội:
- Thực hiện chính sách ngu dân
- Khuyến khích văn hóa nô dịch, sùng Pháp
Kìm hãm nhân dân ta trong vòng tăm tối, dốt nát, lạc hậu, phục tùng sự cai trị của chúng
Tác động của cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp:
- Hình thành hai giai cấp mới, đó là: giai cấp công nhân và giai cấp tư sản
- Chế độ chính trị nước ta chuyển từ chế độ phong kiến sang chế độ thuộc địa nửa phong kiến
Trang 4- Xã hội tồn tại hai mâu thuẫn cơ bản:
Mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược
Mâu thuẫn giữa nhân dân ta( chủ yếu là nông dân) với giai cấp địa chủ phong kiến tay sai
Hai mâu thuẫn này có quan hệ chặt chẽ với nhau, trong đó mâu thuẫn giữa dân tộc ta với thực dân Pháp xâm lược là mâu thuẫn chủ yếu
Trước bối cảnh lịch sử như vậy, nhiệm vụ đặt ra cho cho cách mạng Việt Nam là: nhiệm vụ chống thực dân Pháp xâm lược và nhiệm vụ chống địa chủ phong kiến tay sai không tách rời nhau Đấu tranh giành độc lập dân tộc gắn chặt với đấu tranh đòi quyền dân sinh dân chủ Đây là yêu cầu cấp thiết của cách mạng mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX và cần được giải quyết một cách triệt để
2 Phong trào đấu tranh của dân tộc ta trước khi Đảng ra đời
Bác đã nói” nhân dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước”, truyền thống yêu nước đó của dân ta đã được tôi luyện và ăn sâu vào tiềm thức của mỗi người dân Việt Nam Vì vậy ngay từ khi thực dân Pháp xâm lược, nhân dân ta đã kiên tiếp đứng lên chống lại chúng
Từ 1858 đến trước năm 1930, hàng trăm cuộc khởi nghĩa lớn, phong trào chống thực dân Pháp đã nổ ra theo nhiều khuynh hướng khác nhau, như: khởi nghĩa của Trương Công Định; Thủ Khoa Huân; phong trào Cần Vương, phong trào Đông Du Đông Kinh nghĩa thục, Duy Tân; các cuộc khỏi nghĩa do Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Nguyễn Thái Học
- Kết quả: các cuộc khởi nghĩa, phong trào đấu tranh đó vô cùng anh dũng, nhưng
đều bị thực dân Pháp đàn áp tàn bạo và cuối cùng đều thất bại
- Nguyên nhân:
Những người đứng đầu các cuộc khởi nghĩa, các phong trào chưa tìm được con đường cứu nước đúng đắn, phản ánh đúng nhu cầu của thời đại và xã hội Việt Nam
Cách mạng nước ta đang đứng trước sự khủng hoảng và bế tắc về đường lối cứu nước
Các cuộc khởi nghĩa , các phong trào đấu tranh diễn ra lẻ tẻ, rời rạc, chưa có sự liên kết và bước đầu chỉ mang tính tự phát
Nhu cầu bức thiết nhất của dân tộc ta lúc bấy giờ là phải tìm ra con đường cứu nước đúng đắn, phù hợp với thực tiễn đấu tranh của dân tộc và thời đại là nhu cầu bức thiết của dân tộc ta lúc bấy giờ
3 Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước và sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước:
- 5/6/1911: Giữa lúc dân tộc ta đứng trước cuộc khủng hoảng về đường lối cứu nước, nhiều nhà yêu nước đương thời tiếp tục con đường cứu nước theo lối cũ
Trang 5thì ngày 5-6-1911 người thanh niên Nguyễn Tất Thành (tức Nguyễn Ái Quốc,
Hồ Chí Minh sau này) ra đi tìm đường cứu nước theo phương hướng mới
Người đã đi qua nhiều nước của châu Âu, châu Phi, châu Mỹ và đã phát hiện ra
chân lý: Chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc thực dân là cội nguồn mọi đau khổ của công nhân và nhân dân lao động ở chính quốc cũng như ở các nước thuộc địa.
- Năm 1917: cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi đã ảnh hưởng lớn đến tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc Cùng thời điểm đó người trở lại nước Pháp và đến Paris
- Năm 1919 Bác gia nhập Đảng xã hội Pháp
- Tháng 6-1919, thay mặt những người yêu nước Việt Nam, với tên gọi mới là Nguyễn Ái Quốc, Người gửi bản yêu sách 8 điểm tới Hội nghị Versailles
- Tháng 7-1920, Nguyễn Ái Quốc được đọc “Đề cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lenin và từ tư tưởng đó, Người đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam
- Tháng 12/1920: Tại Đại hội Đảng Xã hội Pháp , Nguyễn Ái Quốc bỏ phiếu tán thành Quốc tế III (Quốc tế Cộng sản do Lenin sáng lập) và tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp, trở thành người Cộng sản đầu tiên của Việt Nam
Đó là một sự kiện lịch sử trọng đại, không những Nguyễn Ái Quốc từ chủ nghĩa yêu nước đến với lý luận cách mạng của thời đại là chủ nghĩa Marx-Lenin, mà
còn đánh dấu bước chuyển quan trọng của con đường giải phóng dân tộc Việt Nam: muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng vô sản
Từ đây, cùng với việc thực hiện nhiệm vụ đối với phong trào cộng sản quốc tế, Nguyễn Ái Quốc xúc tiến truyền bá chủ nghĩa Marx-Lenin, vạch phương hướng chiến lược cách mạng Việt Nam và chuẩn bị điều kiện để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
- Từ năm 1921 đến năm 1930, Nguyễn Ái Quốc ra sức truyền bá chủ nghĩa Mac-Lenin vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, chuẩn bị về
lý luận cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam Người đã viết nhiều bài báo, tham gia nhiều tham luận tại các đại hội, hội nghị quốc tế, viết tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp” và tổ chức ra các tờ báo Thanh niên, Công nông, Lính cách mệnh, Tiền phong, nhằm truyền bá chủ nghĩa Marx-Lenin vào Việt Nam
- Năm 1927, Bộ Tuyên truyền của Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức xuất bản tác phẩm “Đường cách mệnh” (tập hợp các bài giảng của Nguyễn Ái Quốc ở lớp huấn luyện chính trị của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên) Đó là sự chuẩn
bị về đường lối chính trị tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Người khẳng định, muốn thắng lợi thì cách mạng phải có một đảng lãnh đạo, Đảng có
Trang 6vững, cách mạng mới thành công cũng như người cầm lái có vững thì thuyền mới chạy
- Trong thời gian này, Người cũng tập trung cho việc chuẩn bị về tổ chức và cán
bộ Người lập ra Hội Việt Nam cách mạng thanh niên (năm 1925), tổ chức nhiều lớp đào tạo cán bộ tại Quảng Châu (Trung Quốc) và gửi cán bộ đi học tại trường Đại học Phương Đông (ở Liên Xô trước đây) và trường Lục quân Hoàng Phố (Trung Quốc) nhằm đào tạo cán bộ cho cách mạng Việt Nam Nhờ hoạt động không mệt mỏi của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và nhiều đồng chí cách mạng tiền bối mà những điều kiện thành lập Đảng ngày càng chín muồi
Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
Sự ra đời của các tổ chức cộng sản vào cuối những năm 20 của thế kỉ XX:
- 17/6/1929: Đông Dương Cộng sản Đảng được thành lập ở Bắc Kì
- 11/1929: An Nam Cộng sản Đảng được thành lập ở Nam Kì
- 1/1/1930 : Đông Dương Cộng sản liên đoàn dược thành lập ở Trung Kì
Như vậy, chỉ trong một thời gian ngắn, ở Việt Nam đã thành lập ba tổ chức cộng sản Điều đó phản ánh thế tất yếu của phong trào đấu tranh cách mạng ở Việt Nam Đồng thời sự tồn tại của ba tổ chức cộng sản hoạt động biệt lập trong một quốc gia có nguy cơ dẫn đến chia rẽ lớn
Do đó, yêu cầu bức thiết của cách mạng đặt ra là cần thống nhất thành một đảng cộng sản duy nhất để lãnh đạo phong trào cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân Việt Nam
Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc- cán bộ của Quốc tế Cộng sản, người chiến sĩ cách mạng lỗi lạc của dân tộc Việt Nam- là người duy nhất có năng lực và uy tín đáp ứng yêu cấu thống nhất các tỏ chức cộng sản
Từ ngày 6/1 đến ngày 7/2/1930, Hội nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản họp tại bán đảo Cửu Long( Hương Cảng, Trung Quốc) dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Ái Quốc Hội nghị nhất trí thành lập một đảng thống nhất, lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam; thông qua Chánh cương vắn tắt của Đảng, Sách lược vắn tắt của Đảng, Chương trình tóm tắt của Đảng, Điều lệ vắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam
Ý nghĩa:
- Là kết quả của cuộc đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc ở nước ta trong những năm đầu thế kỉ XX
- Là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác- Lenin với phong tròa công nhân và phong trào yêu nước
- Là kết quả của quá trình lựa chọn, sàng lọc nghiêm khắc của lịch sử và của quá trình chuẩn bị đầy đủ về chính trị, tư tưởng và tổ chức của một tập thể chiến sĩ cách mạng, đứng đầu là đồng chí Nguyễn Ái Quốc
Trang 7- Đó là một mốc lớn, bước ngoặt trọng đại trong lịch sử cách mạng Việt Nam, chấm dứt thời kì khủng hoảng về đường lối cứu nước
- Chánh cương vắn tắt của Đảng; Sách lược vắn tắt của Đảng do lãnh tụ Nguyễn
Ái Quốc khởi thảo, được Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua đã xác định: cách mạng Việt Nam phải tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc tiến len chủ nghĩa xã hội Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là con đường cách mạng duy nhất đúng để thực hiện mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội , giải phóng con người
- Là cơ sở để chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành, đủ sức lãnh đạo cách mạng Việt Nam
Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam gắn liền với tên tuổi của Nguyễn Ái Quốc- Hồ Chí Minh, người sáng lập , lãnh dạo và rèn luyện Đảng ta
II THÀNH TỰU CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM DƯỚI SỰ LÃNH ĐẠO
CỦA ĐẢNG
80 năm xây dựng và trưởng thành, lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vượt qua muôn ngàn khó khăn, thử thách, làm nên những thành tựu vĩ đại
1 Đảng lãnh đạo và tổ chức các cuộc đấu tranh cách mạng, khởi nghĩa giành chính quyền trong cách mạng Tháng Tám năm 1945.
- Đặc điểm: Ngay khi vừa mới ra đời, Đảng ta đãtập hợp và xây dựng được một
lực lượng cách mạng to lớn và rộng khắp, đấu tranh chống thực dân Pháp và bọn phong kiến tay sai vì sự nghiệp giải phóng dân tộc
- Nội dung: Giai đoạn từ 1930- 1945, Đảng lãnh đạo nhân dân trải qua các cuộc
đấu tranh gian khổ, với ba cao trào cách mạng lớn:
- Cao trào 1930-1931
Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 nổ ra trong hệ thống các nước Tư bản, chấm dứt thời kỳ ổn định tạm thời của CNTB Các nước đế quốc tăng cường bóc lột nhân dân chính quốc và các nước thuộc địa Mâu thuẫn giữa công nhân với Tư bản, nông dân với địa chủ, các nước đế quốc với đế quốc ngày càng trở nên gay gắt hơn
Mở đầu phong trào đấu tranh của thời kỳ này là cuộc bãi công của 5 ngàn công nhân đồn điền Phú Riềng (Nam Bộ); ngày 10/2/1930 bãi công của công nhân cao su Dầu Tiến (Thủ dầu Một), ngày 25/3/1930 bãi công cuả công nhân nhà máy cưa, nhà máy diêm Bến Thủy (thành phố Vinh), cuộc đấu tranh ngày 1/5/1930 của công nhân đòi tăng lương, giảm giờ làm, giảm su, hoãn thuế cho nông dân để thiết thực trào mừng Ngày quốc tế lao động 1/5
Cuộc đầu tranh ngày 1/5/1930 là bước ngoặt phát triển của cao trào cách mạng 1930-1931 Phong trào cách mạng của quần chúng nổ ra từ xí nghiệp, nhà
Trang 8máy ở Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Sài Gòn, Cẩm Phả, Vinh, Bến Thủy… đến các vùng nông thôn ở Gia Định, Vĩnh Long, Sa Đéc, Mỹ Tho, Bến Tre, Cần Thơ, trà Vinh, thủ Dầu Một (Nam Bộ), Quảng Ngãi, Quảng Trị, Hà Tỉnh, Nghệ An…(Trung Bộ), Cao bằng, Thái Bình, Hà Nam, Nam Định… (Bắc Bộ)
Từ ngày 1/5/1930 ở 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tỉnh các cuộc đấu tranh của quần chúng diễn ra liên tục, ngày càng mạnh mẽ và quyết liệt làm cho thực dân Pháp hoảng sợ
Ngày 12/9/1930 gần 8 ngàn nhân dân Hưng Nguyên nổi dậy đánh chiếm nhà Ga Yên Xuân, tiến vào huyện lỵ, Thực dân pháp đã dùng máy bay ném bom làm chết 217 người và 125 người bị thương Sau này ngày 19/2 được lấy làm ngày Xô Viết – Nghệ Tỉnh Xô Viết –Nghệ Tỉnh là đỉnh cao của Phong trào 1930-1931
- Cao trào 1936-1939
Bối cảnh: Khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 và nguy cơ khủng khủng hoảng kinh tế mới làm cho mâu thuẫn vốn có càng trở nên sâu sắc hơn Các nước đế quốc thực dân đi vào con đường chuyên chính Phát xít, đây là nền chuyên chính độc tài nhất, tàn bạo nhất, dã mang nhất, hiếu chiến nhất của bọn
tư bản tài chính phản động, dùng chủ nghĩa phát xít để giải nguy cho cuộc khủng hoảng Nguy cơ chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ, nhân dân đang đứng trên
bờ vực thẩm của thảm họa chiến tranh
Công nhân đấu tranh đòi tự do lập nghiệp đoàn, đòi tăng lương, giảm giờ làm Chỉ riêng 6 tháng cuối năm 1936 đã có 361 cuộc đấu tranh, trong đó có 263 cuộc đấu tranh của công nhân Năm 1937 có gần 400 cuộc đấu tranh của công nhân đấu tranh đòi cứu tế nạn đói, giảm tô, giảm tức, phụ nữ đòi việc làn … Trong năm 1937 đã có 150 cuộc đấu tranh của nông dân đòi chia lại ruộng đất Đặc biệt năm 1938 cuộc mít tinh của khu Đấu Xảo (Hà Nội) với hơn 25 ngàn người tham gia, là một thắng lợi lớn nói lên trình độ giác ngộ, ý thức tổ chức, đoàn kết đấu tranh của nhân dân ta
Cao trào cách mạng 1936-1939 là thời kỳ vận động dân chủ soi nổi chưa từng thấy ở thời Pháp trị
- Cao trào 1939-1945 và cách mạng tháng Tám thành công
Ngày 1/9/1939 Phát xít đức tấn công Ba Lan, chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ Chiến tranh thế giớ thứ 2 đã ảnh hưởng mạnh mẽ và trực tiếp đến nước
ta Ở Đông Dương Pháp điên cuồng tấn công vào Đảng cộng sản, một số quyền
tự do, dân chủ vừa giành được trong thời kỳ 1936-1939 đã bị thủ tiêu Đảng chủ trương chuyển toàn bộ tổ chức vào hoạt động bí mật
Ngày 27/9/1940 nổ ra cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn
Ngày 23/11/1940 Khởi nghĩa Nam kỳ bùng nổ
Ngày 13/01/1941 nổ ra cuộc binh biến chợ Rạng (Đô Lương – Nghệ An)
Trang 9Ngày 28/01/1941 Nguyễn Ái Quốc từ nước ngoài về Cao Bằng xây dựng căn cứ địa cách mạng
Ngày 12/3/1945 BCH TW Đảng họp ra chỉ thị: “Nhật pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”
Ngày 9/8/1945 quân đội Xô – viết chia làm 4 mũi tên đánh quân đội phát xít Nhật tại Đông Bắc Trung Quốc
Đế quốc Mỹ vội ném 2 quả bom nguyên tử xuống Hi-rô-si-ma và na-ga-sa-ki
Trưa ngày 15/8/1945 đài phát thanh Tôkyo truyền bản tuyên bố Nhật Hoàng Hi-rô-hi-tô chấp nhận đầu hàng Liên Xô và các nước đồng minh vô điều kiện chiến tranh thế giới thứ 2 kết thúc
Ngay lúc này HCM Kêu gọi đồng bào cả nước: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc đã đến, toàn bộ đồng bào hãy đúng dậy, lấy sức ta mà giải phóng cho ta”
Từ sáng sớm ngày 19/8/1945 cả Hà Nội vùng dậy thắng lợi
Sau khởi nghĩa Hà nội từ ngày 19/8/1945- đến ngày 26/8/1945 là cao điểm của của cuộc tổng khởi nghĩa Khởi nghãi nổ ra thắng lợi ở hai tỉnh Hà Tiên và Đồng Nai, ngày 28/8/1945 đánh dấu sự thắng lợi của cuộc tổng khởi nghĩa trên phạm vi cả nước
Như vậy chỉ trong vòng nửa tháng, cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945
đã lật đổ ách thống trị của đế quốc gần trăm năm và của phong kiến hàng nghìn năm
Ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Dân tộc ta bước sang một kỷ nguyên mới kỷ nguyên độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội
Bác viết: “Chẳng những giai cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể
tự hào, mà giai cấp lao động và dân tộc bị áp bức ở nơi khác cũng có thể tự hào rằng: lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của dân tộc thuộc địa và nửa thuộc địa, một đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc”.
Thắng lợi của cách mạng tháng Tám 1945 là một trong 3 thắng lợi vĩ đại của nhân dân ta trong thế kỷ XX Đại hội lần thứ IX của Đảng khẳng định:
“Thắng lợi của cách mạng tháng Tám/1945 và việc thành lập nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa Đây là kết quả tổng hợp của phong trào cách mạng liên tục diễn ra trong 15 năm sau ngày thành lập Đảng, từ cao trào Xô Viết –Nghệ Tỉnh, cuộc vận động dân chủ 1936-1939, đến phong trào giải phóng dân tộc
1939-1945, mặc dù cách mạng có những lúc bị dìm trong máu lửa Chế độ nửa phong kiến ở nước ta bị xóa bỏ, một kỷ nguyên mới mở ra, kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội”
Trang 10Khi có được chính quyền có được độc lập đòi hỏi phải bảo vệ và duy trì nền độc lập ấy, vì vậy
Sáng 3 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ tọa phiên họp đầu tiên của Hội đồng chính phủ Người đề ra một loạt công việc cần làm:
- Tăng gia sản xuất chống nạn đói;
- Chống nạn mù chữ;
- Tổ chức tổng tuyển cử;
- Vận động thực hiện cần, kiệm, liêm, chính;
- Bỏ ngay ba thứ thuế: thuế thân, thuế chợ, thuế đò;
- Cấm hút thuốc phiện;
- Ra tuyên bố tự do tín ngưỡng và lương giáo đoàn kết
Một khó khăn lúc này là sau khi tiếp nhận chính quyền nền tài chính quốc gia hầu như trống rổng, thuế không thu được, Ngân hàng Đông Dương vẫn nằm trong tay bọn tư Bản Pháp Chính quyền cách mạng chỉ tiếp quản được kho bạc với 1.233.000đ, trong đó 586.000đồng tiền rách Sản xuất đình trệ, công nhân không có việc làm, 50% ruộng đất bỏ hoang, hơn 2 triệu người chết đối
Đấu tranh bảo vệ chính quyền phải đối mặt với 3 thứ giặc:
- Giặc đói: Hơn 2 triệu người chết đói (Từ cuối năm 1944 đầu 1945khoản 2 triệu đồng bào chết đói, ở tỉnh Nam Định hơn 30 vạn người chết đói, ở tỉnh Thái Bình 28 vạn, có làng không còn một ai sống sót)
- Giăc dốt: các tàn dư văn hóa lạc hậu chế độ thực dân, phong kiến để lại rất nặng nề, hơn 90% dân số không biết chữ, TNXH, mê tín dị đoan, rượu chè, cờ bạc là gánh nặng của Nhà nước non trẻ
- Giặc ngoại xâm: Cuối tháng 8 đầu tháng 9/1945 20 vạn quân Tưởng do tường Lư Hán chỉ huy kéo và đóng quân ở Hà Nội và các tỉnh biên giới Việt – Trung đến vĩ tiến 17, quân tưởng ngang nhiên không thừa nhận chính quyền
cách mạng của ta Lư hán nói: “Thời gian quân Tưởng ở Việt nam là Vô hạn định”.
Vậy thì để đói phó với 3 loại giặc đó đảng ta có những chủ trương như thế nào?
Đối với giặc đói:
CT.HCM nói: “Giặc đói và giặc dốt là đồng minh của giặc ngoại xâm” vì
vậy cần phải được giải quyết ngay
Để chống giặc đói Đảng quyết định tăng gia sản xuất chống giặc đói, thi
đua sản xuất với khẩu hiệu “tất đất, tất vàng”, “không một tất đất bỏ hoang”.
CT HCM ra lời kêu gọi: “Tăng gia sản xuất, tăng gia sản xuất ngay, tăng gia sản xuất nữa!”
Khắp nơi nổi lên phong trào “Hũ gạo tiết kiệm”, “ngày đồng tâm”, không dùng gạo, ngô nấu rượu… nghe lời kêu gọi của CT HCM “Cứ 10 ngày nhịn ăn