Bài giảng: Nhận thức về Đảng (Bài 1 Khái quát lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam) bài dự thi giảng viên lý luận chính trị giỏi tỉnh Nghệ An năm 2022, đây là bài giảng được tâm huyết tác giả đầu tư bài bản, khoa học và hết sức công phu và dày công nghiên cứu và soạn giảng. Mời mọi người đọc và nghiên cứu rồi góp ý thêm.
Trang 1BAN TUYÊN GIÁO TỈNH NGHỆ AN
HỘI THI GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ GIỎI
Trang 2Câu hỏi vào bài:
Ngày 22/5/2022, Ủy ban Văn hóa - Giáo dục của
Quốc hội đã họp phiên toàn thể lần thứ 3 để thảo luận vào báo cáo chuyên đề về “Việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đối với môn lịch sử cấp trung học phổ thông” Bà Nguyễn Thị Mai Hoa – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục, cho biết,
đa số các ý kiến không đồng tình đối với việc đưa môn lịch sử cấp trung học phổ thông thành môn lựa chọn
Vậy theo ý kiến của các đồng chí
về vấn đề này như thế nào?
Trang 3BÀI 1
KHÁI QUÁT LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Trang 4NỘI DUNG BÀI HỌC
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI - BƯỚC NGOẶT QUYẾT ĐỊNH CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM
Trang 5ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI - BƯỚC NGOẶT QUYẾT ĐỊNH CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM
I
1 Tình hình xã hội Việt Nam trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời
2 Phong trào đấu tranh của nhân dân ta trước khi Đảng ra đời
Trang 6Nhân dân Việt Nam
đã chịu cảnh nô lệ
Pháp xâm lược Việt Nam
3 Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước
Nguyễn Tất Thành sinh ra
và lớn lên khi Việt Nam là thuộc địa của Pháp, nhân dân ta
đã phải chịu cảnh
Trang 7Lập trường
Tư Sản
Của sỹ phu cấp tiến
Của giai cấp tư sản
Lập trường Phong kiến
PT Cần Vương (1885-1896)
Khởi nghĩa Yên Thế 1883-1913
3 Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước
ĐÔNG DU DUY TÂN
QUỐC DÂN ĐẢNG ĐẢNG LẬP HIẾN
Mặc dù các phong trào chống Pháp
đã nổ
ra liên tiếp nhưng
“cây độc lập”
vẫn chưa
nở hoa, kết trái
Trang 8Chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành làm phụ bếp
Ngày 5-6-1911,
từ Bến Nhà Rồng
3 Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước
Nguyễn Tất Thành
đã rời Tổ quốc, bắt đầu cuộc hành trình tìm con đường giải phóng dân tộc, giải phóng đất nước.
Trang 9Bản Yêu sách của nhân dân
An Nam được Nguyễn Ái Quốc Gửi đến hội nghị Vécxây năm 1919
Thẻ căn cước của Nguyễn Ái
Quốc ở Pháp năm1919
3 Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước
Người
đã dừng chân ở 3 nước đế quốc lớn nhất bẫy giờ
là Pháp, Anh, Mỹ.
Từ đây người nhận ra rằng: Nền văn minh tư bản được xây dựng
trên nguyên tắc “người bóc lột người” Nghĩa là cách mạng tư bản,
cách mạng không đến nơi Kỳ thực, trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa
Trang 103 Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước
Con đường chân lý đã bừng sáng khi Nguyễn Ái Quốc nghe thấy tiếng vang của cách mạng tháng 10 Nga Thắng lợi của cách mạng tháng 10 và sự ra đời của
Quốc tế III do V.I.Lênin sáng lập
Trang 11Người đặt câu hỏi: “Vậy thì cái quốc tế nào bênh vực nhân dân các nước thuộc địa?
của V.I.Lênin được in
toàn văn trên báo
Nhân đạo của Đảng
lập ra phân bộ Pháp của
của Quốc tế Cộng sản
Từ đây, Người đã đi từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác - Lênin mang ánh sáng của chủ Mác - Lênin soi rọi phong trào công nhân, phong trào yêu nước
ở Việt Nam
3 Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước
Trang 12Khi trở thành người cộng sản, Nguyễn Ái Quốc tiếp tục hoạt
động ở Pháp, Liên Xô và Trung Quốc
* Ở nước ngoài
Chuẩn bị
tài liệu tuyên truyền
Đào tạo cán bộ cách mạng
Thiết lập hệ thống giao thông liên lạc
1 Trung Kỳ - Băng Cốc – Quảng Châu
2 Móng Cái – Quảng Châu
3 Lạng Sơn – Nam Ninh (Quảng Tây) – Quảng Châu
4 Giao thông trên các thuyền buôn của Pháp
Lớp đào tạo, bồi dưỡng
“hạt giống đỏ”
Trang 13Điều kiện lịch sử ra đời Đảng Cộng sản ở Việt Nam
Chủ nghĩa
Mác - Lênin
Phong trào Yêu nước
Phong trào Công nhân
ý chí đầu tranh bất khuất chống bọn xâm lược
Cơ sở giai cấp
G/c công nhân
ra đời sớm, Phong trào đấu tranh Phát triển mạnh mẽ
4 Sự ra đời Đảng Cộng sản việt Nam
Trang 14Sự thành lập của các tổ chức Cộng sản
Hội Việt Nam cách mạng thanh niên
Tân Việt
Đông Dương Cộng sản Đảng
6/1929
An Nam Cộng sản Đảng
7/1929
Đông Dương Cộng sản Liên Đoàn
1/1930
Trang 15 Mẫu số chung là tinh thần dân tộc và yêu nước -> đoàn kết các giai tầng.
+ Chống đế quốc + Chống phong kiến tay sai, + Làm cho nước nam hoàn toàn độc lập
+ Lập chính phủ công nông binh
+ Dân chúng tự do, nam nữ bình quyền, phổ thông giáo dục
+ Thâu hết sản nghiệp lớn của tư bản đề quốc.
+ Thâu hết ruộng đất của đế quốc chủ nghĩa chia cho dân cày nghèo + Bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo.
+ Thi hành luật làm 8h/ngày.
CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN 2-1930
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Trang 16+ Về chính trị: người Pháp thi hành chính sách cai trị chuyên chế, trực tiếp nắm giữ các chức vụ chủ chốt trong
bộ máy nhà nước, tước hết quyền độc lập, quyền tự do, dân chủ của nhân dân ta, biến bộ phận giai cấp tư sản mại bản và địa chủ phong kiến Việt Nam thành tay sai đắc lực, tiến hành đàn áp dã man mọi phong trào yêu nước, ngăn chặn ảnh hưởng các trào lưu tiến bộ từ bên ngoài vào nước ta
a Xã hội Việt Nam dưới sự thống trị của thực dân Pháp
Trang 19a Xã hội Việt Nam dưới sự thống trị của thực dân Pháp
Trang 20Cầu Long Biên dài 1800m Ga Hà Nội nhìn từ bên ngoài vàoNông dân
Phụ nữ làm đường
Trang 21Tuyến đường sắc Sài Gòn- Mỹ Tho Công nhân cạo mũ cao su
Công nhân hầm mỏ
Trang 22a Xã hội Việt Nam dưới sự thống trị của thực dân Pháp
chính sách ngu dân, khuyến khích văn
hóa nô dịch, sùng bái Pháp, kìm hãm
nhân dân ta trong vòng tăm tối, dốt nát,
lâc hậu, phùng tùng sự cai trị của
chúng.
Trang 23Xưởng thuốc phiện (Manufacture d'Opium) ở Sài Gòn thời thuộc Pháp Khu xưởng này cung ứng từ 1/3 đến 1/2 ngân sách toàn Đông Dương
Hút thuốc phiện
Lò rượu
Trang 24Thục dân Pháp xây nhà tù giam cầm những nhà
yêu nước Việt Nam
Trang 25b Tình hình giai cấp và mâu thuẫn giai cấp trong xã hội Việt Nam
- Mâu thuẫn vốn có trong
lòng xã hội phong kiến Việt
Nam là mẫu thuẫn giữa
nông dân với giai cấp địa
chủ phong kiến chưa mất
đi, vẫn tiếp tục tồn tại (mâu
thuẫn giai cấp)
- Bên cạnh mâu thuẫn này,
xuất hiện một mâu thuẫn
mới, bao trùm lên tất cả,
đó là mâu thuẫn toàn dân
tôc Việt Nam với thực dân
Pháp xâm lược (mâu thuẫn
dân tộc)
- Hai mâu thuẫn giai cấp và dân tộc vừa là nguồn gốc vừa là động lực làm nảy sinh và thúc đẩy các phong trào yêu nước chống pháp
và chống phong kiến ở nước ta
- Mâu thuẫn dân tộc ngày càng mở rộng, gay gắt thêm
- Mâu thuẫn dân tộc vừa là mâu thuẫn cơ bản, đồng thời vừa là mâu thuẫn chủ yếu của xã hội Việt Nam, một xã hội thuộc địa Pháp
Trang 26- Giai cấp địa chủ Việt Nam
- Giai cấp nông dân
- Giai cấp công nhân
- Giai cấp tư sản Việt Nam
- Tầng lớp tri thức, tiểu tư sản
Trang 27a Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong
kiến cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỷ XX
2 Phong trào đấu tranh của dân tộc ta trước khi Đảng ra đời
- Khởi nghĩa Trương Định, phất
cao ngọn cờ khởi nghĩa chống
Pháp ở Gia Định tháng (1859 –
1864)
Chân dung Nguyễn Hữu Huân ( 1830-
1875)
Khởi nghĩa Yên Thế và phong trào chống Pháp của
đồng bào miền núi 1884-1913
Trang 28b Phong trào yêu nước theo hệ tư tưởng tư
sản
- Phong trào Đông Du (1905 - 1908)
Phan Bội Châu
- Ý nghĩa của phong trào Đông Du:
- Phong trào tuy thất bại nhưng đã thể hiện tinh
thần yêu nước của Phan Bội Châu và nhân dân ta
- Thất bại của phong trào Đông du càng củng cố thêm quyết tâm ra đi tìm con đường cứu nước mới của người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành
Trang 29Chí sĩ PHAN CHÂU TRINH
(9/9/1872 - 24/3/1926)
* Chủ trương: đấu tranh ôn hòa, bằng những biện pháp cải cách như nâng cao dân trí dân quyền, dựa vào Pháp để đánh đổ vua quan phong kiến hủ bại,
xem đó là điều kiện tiên quyết để
giành độc lập.
+ Kinh tế: chú ý cổ động thực nghiệp, lập hội kinh doanh, phát triển nghề thủ công, làm vườn, lập “nông hội”…
+ Giáo dục: mở trường dạy theo kiểu mới để nâng cao dân trí, dạy chữ Quốc ngữ , các môn học mới …
+ Văn hóa: vận động cải cách trang phục và lối sống: cắt tóc ngắn, ăn mặc
“Âu hóa”, bài trừ mê tín dị đoan và các
hủ tục phong kiến…
Trang 30Danh nhân Lương Văn Can
1854-1927
Năm 1907, Đông Kinh nghĩa thục thực sự là một cuộc vận động văn hóa lớn.
+ Là một tổ chức cách mạng có phân công , phân nhiệm, mục đích rõ ràng, có cơ sở ở các địa phương
+ Chống nền giáo dục cũ với những giáo điều của Hán Nho
mà thực dân Pháp muốn lợi dụng để ngu dân
+ Cổ vũ cái mới: học chữ Quốc ngữ, các môn khoa học thực dụng, hô hào lập hội buôn, phát triển công thương nghiệp Lên án phong tục tập quán lạc hậu
+ Tố cáo tội ác của thực dân Pháp
Trang 31Tóm lại:
Các phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến
và dân chủ tư sản cuối cùng đều thất bại Điều đó chứng tỏ cách mạng Việt Nam đứng trước sự khủng hoảng đường lối cứu nước
và giai cấp lãnh đạo yêu cầu cần phải có đường lối cách mạng đúng đắn và phương pháp cách mạng đúng đắn.
* Nguyên nhân thất bại
– Khuynh hướng phong kiến và dân chủ tư sản không còn phù hợp với thời đại mới
– Các phong trào này diễn ra lẻ tẻ không thống nhất nên dễ dàng bị thực dân Pháp đàn áp.
– Các phong trào này quá phụ thuộc vào người lãnh đạo Sau khi người lãnh đạo bị bắt hoặc bị hy sinh thì các phong trào này đều bị thất bại.
– Chỉ hô hào cổ động không quan tâm đến vận động quần chúng, không chủ động xây dựng lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang.
Trang 32Tóm lại
Trong quá trình dựng nước và giữ nước lâu dài và gian khổ, dân tộc ta sớm hình thành truyền thống yêu nước nồng nàn, tinh thần đấu tranh anh dũng, bất khuất Vì vậy, ngay từ khi thực dân Pháp xâm lược, nhân dân ta liên tiếp tiếp đứng lên đấu tranh chống lại chúng Từ năm 1858 đến trước năm 1930 hàng trăm phong trào và các cuộc khởi nghĩa oanh liệt nỗ ra theo nhiều khuynh hướng khác nhau, như phong trào Cần Vương; phong trào Đông Du, Đông kinh nghĩa thục, Duy Tân; các cuộc khởi nghĩa do Nguyễn Trung Trực, Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Nguyễn Thái Học lãnh đạo cuối cùng đều thất bại.
Nguyên nhân cơ bản dẫn tới thất bại của các phong trào đấu tranh đó là do những người yêu nước đương thời chưa tìm được con đường cứu nước phản ánh đúng nhu cầu phát triển của xã hội Việt Nam Cách mạng nước ta đứng trước cuộc khủng hoảng, bế tắc về đường lối cứu nước, việc tìm lối ra, thoát khỏi cuộc khủng hoảng là nhu cầu nóng bóng nhất của dân tộc ta lúc bấy giờ.
Trang 33Ngày 5/6/1911 một thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã bước chân lên con tàu này để ra đi tìm đường cứu nước
3- Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước
và sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
( Tàu Latusơ Tơrêvin )
a Quá trình tìm đ ường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc, từ ng c u n ứu nước của Nguyễn Ái Quốc, từ ước của Nguyễn Ái Quốc, từ ủa Nguyễn Ái Quốc, từ c c a Nguy n Ái Qu c, t ễn Ái Quốc, từ ốc, từ ừ
ng ường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc, từ i yêu n ước của Nguyễn Ái Quốc, từ c tr thành ng ở thành người cộng sản (1911-1920) ường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc, từ ộng sản (1911-1920) i c ng s n (1911-1920) ản (1911-1920)
Trang 34Ai cập 1911
Pháp 1911
Bồ
Đào Nha 1912)
Tây Ban nha ( 1912) Anh
1913
Mỹ 1912
An giê ri Tuynidi Ghi nê
Công gô 1912
Những nơi mà Nguyễn Tất Thành
đã đến và dừng chân ở Pháp
Trang 35Tại Đại hội toàn quốc
PHÁI NH NG ỮNG NGƯỜI MU N ỐN Ở Ở
L I ẠI
QU C T II ỐN Ở Ế II
PHÁI NH NG ỮNG NGƯỜI MU N ĐI ỐN Ở
Trang 36Tại Pháp, Người đã gửi bản yêu sách
8 điểm đến hội nghị Vec Xay với tên là Nguyễn Ái Quốc
Trang 37Xuất bản báo NGƯỜI CÙNG
KHỔ
Trang 38Những nguyên
lý cơ bản đã được Người giảng dạy và ghi lại thành tác phẩm
ĐƯỜNG CÁCH
MẠNG
Trang 39Bản án chế độ thực dân Pháp (tiếng Pháp: Le Procès de la colonisation
française) là một tác phẩm chính luận do Nguyễn Ái Quốc viết bằng tiếng Pháp và được xuất bản năm 1925 - 1926 trên một tờ báo của Quốc tế Cộng sản có tên Imprékor.
Tác phẩm gồm 12 chương và phần phụ lục
Chương 1: Thuế máu
Chương 2: Việc đầu độc người bản xứ
Chương 3: Các quan thống đốc
Chương 4: Các quan cai trị
Chương 5: Những nhà khai hoá
Chương 6: Tệ tham nhũng trong bộ máy cai trị
Chương 7: Bóc lột người bản xứ
Chương 8: Công lí
Chương 9: Chính sách ngu dân
Chương 10: Chủ nghĩa giáo hội
Chương 11: Nỗi khổ nhục của người phụ nữ bản xứ
Chương 12: Nô lệ thức tỉnh
Phụ lục: Gửi thanh niên Việt Nam
Nội dung tác phẩm tố cáo thực dân Pháp dùng mọi thủ đoạn khốc liệt bắt
"dân bản xứ" phải đóng "thuế máu" cho chính quốc để "phơi thây trên chiến trường Châu Âu"; đày đoạ phụ nữ, trẻ em "thuộc địa"; các thống sứ, quan lại thực dân độc ác như một bày thú dữ, v.v Tác phẩm hướng các dân tộc bị áp bức đi theo con đường Cách mạng tháng Mười Nga, tiêu diệt hai cái vòi của con đỉa đế quốc – một vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc, một vòi bám vào nhân dân thuộc địa Tác phẩm đề ra cho nhân dân Việt Nam con đường đấu tranh giải phóng dân tộc theo chủ nghĩa Marx-Lenin Tác phẩm được in lần đầu tại Paris (1925); xuất bản bằng tiếng Pháp
(1946) ở Hà Nội, bằng tiếng Việt (1960) và tái bản nhiều lần.
Trang 40QUÁ TRÌNH TRUYỀN BÁ CHỦ NGHĨA MÁC–LÊNIN VÀO VIỆT NAM
Sau khi tìm được con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc, Nguyễn Ái Quốc đã xúc tiến hoạt động lý luận và thực tiễn nhằm truyền
bá chủ nghĩa Mác - Lê nin về nước Việc truyền bá của Người diễn ra liên tục từ năm 1921 đến năm 1930, khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, đánh dấu sự chiến thắng bước đầu của tư tưởng cộng sản chủ nghĩa trong lịch
sử tư tưởng nước ta Sự truyền bá tư tưởng cách mạng vô sản của Người không phải là một hiện tượng nhất thời tự phát, mà là một quá trình không đứt đoạn, đi từ thấp đến cao, có chủ đích Có thể phân chia quá trình đó thành ba chặng, tương ứng với ba thời kỳ hoạt động của Nguyễn
Ái Quốc trên bốn địa bàn khác nhau: chặng (thời kỳ) Pari, chặng (thời kỳ) Mátxcơva và chặng (thời kỳ) Quảng Châu - Đông Bắc Xiêm Ở mỗi chặng, tuỳ vào điều kiện lịch sử cụ thể mà Nguyễn Ái Quốc sử dụng các phương tiện truyền bá khác nhau, đề ra những nội dung truyền bá chủ yếu khác nhau và do đó mục đích đạt tới cũng khác nhau Các chặng đó được đặt trong một quá trình kế tiếp nhau về mặt thời gian nên có liên quan mật thiết với nhau, chặng trước là tiền đề của chặng sau và chặng sau là kết quả của chặng trước đó Chúng tôi lần lượt trình bày nội dung chính trong hoạt động truyền bá chủ nghĩa Mác- Lênin về nước của Nguyễn Ái Quốc ở mỗi thời kỳ.
Trang 41b) Hình thành cơ bản tư tưởng về cách mang Việt Nam (1921- 1930)
Nguyễn Ái Quốc ở đại hội Tua-Pháp (12-1920)
=> Đánh dấu sự chuyển biến về chất trong tư tưởng Hồ Chí
Minh, từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác -
Lênin và trở thành người Cộng sản
Hồ Chí Minh đã cĩ thời kỳ hoạt
động thực tiễn và lý luận sơi nổi,
phong phú trên địa bàn
Pháp(1921-1923), Liên Xơ(1923-1924), Trung
quốc(1924-1927), Thái
Lan(1928-1929)… Trong thời gian này, tư
tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng
Việt Nam đã hình thành cơ bản.
Trang 42c Nguyễn Ái Quốc tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin về Việt Nam nhằm chuẩn bị tiền đề về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời chính đảng tiên phong ở Việt Nam
+ Chuẩn bị về chính trị, tư tưởng:
- Qua nghiên cứu và truyền bá, Nguyễn Ái Quốc đã thấm nhuần lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin Từ đó, chỉ ra những vấn
đề chiến lược, sách lược và phương pháp phù hợp với cách mạng Việt Nam, làm cơ sở Cương lĩnh của Đảng ta sau này.
42
- Năm 1921, tham gia thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa và Báo
Người cùng khổ (01-4-1922) để tuyên truyền cách mạng.
- Năm 1922, làm trưởng Tiểu ban Nghiên cứu Đông Dương của
Đảng Cộng sản Pháp.
- Viết nhiều bài đăng báo làm vũ khí đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, đồng thời kêu gọi, thức tỉnh nhân dân bị áp bức đứng lên đấu tranh.
3- Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước và
sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam