Nhân tố sinh thái

KHÁI NIỆM MÔI TRƯỜNG VÀ NHÂN TỐ SINH THÁI MÔI TRƯỜNG SỐNG LÀ GÌ?. 1 Môi trường:▬ Môi trường là tất cả những gì bao quanh sinh vật, tất cả những yếu tố vô sinh và hữu sinh tác động trực

Gv: Nguyễn Hoàng Quí

Ch ươ ng 1

SINH THÁI HỌC CÁ THỂ

§1.MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

I KHÁI NIỆM MÔI TRƯỜNG VÀ NHÂN TỐ SINH THÁI

MÔI TRƯỜNG SỐNG LÀ

GÌ ?

Môi trường sống của các loài trong ảnh ?

1) Môi trường:

▬ Môi trường là tất cả những gì bao quanh sinh vật, tất cả những yếu tố vô sinh và hữu sinh tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sự sống, phát triển và sinh sản của sinh vật.

▬ Có 4 loại môi trường: Đất, nước, không khí

và môi trường sinh vật.

Thế nào là nhân tố sinh thái ? 2) Các nhân tố sinh thái:

Ás,t 0 ,CO 2 ,O 2… →

Động vật

←

Thực vật

←

VSV

←

NTCN

Có

NTST nào tác

cây xanh ?

Các NTST trên thuộc các nhóm NTST nào?

2) Nhân tố sinh thái:

▬ Là tất cả những nhân tố vô sinh và hữu sinh có tác động trực tiếp hay gián tiếp lên sự sống, phát triển và sinh sản của sinh vật.

▬ Có 3 nhóm NTST :

+ Nhân tố vô sinh: gồm ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm + Nhân tố hữu sinh: động vật, thực vật, vi sinh vật.

+ Nhân tố con người.

II ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NTST LÊN CƠ THỂ SINH VẬT :

A ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ VÔ SINH

1 Nhiệt độ:

Nhi t đ nh h ệ ộ ả ưở ng th ườ ng xuyên t i các ho t đ ng s ng ớ ạ ộ ố

c a sinh v t ủ ậ

▼Có m y nhóm đ ng v t thích nghi v i nhi t d khác nhau c a ấ ộ ậ ớ ệ ộ ủ môi tr ườ ng ? Đó là nh ng nhóm nào ? ữ

ĐV đẳng nhiệt

Nhóm

sinh vật

nào chịu

đựng cao

với sự

thay đổi

của nhiệt

độ môi

trường ?

Tại sao ?

ĐV biến nhiệt

Giới han dưới

Điểm gây chết 5,6 0 C

II ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NTST LÊN CƠ THỂ SINH VẬT :

A ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ VÔ SINH :

1 Nhiệt độ:

Giới hạn dưới

Điểm cực thuận

Giới hạn trên

Giới hạn chịu đựng (GHST)

Mức

độ thuận lợi

t 0 C

Điểm gây chết 5,6 0 C

Điểm gây chết 42 0 C

30 0 C

Sơ

đồ tác động của

t 0 lên

cá rô phi ở VN

Phát

biểu

nhận

xét

về

giới

hạn

nhiệt

độ

của

cá rô

phi ở

VN ?

Điểm cực thuận

Điểm cực thuận

30 0 C

Giới hạn trên

Điểm gây chết 42 0 C

Giới hạn chịu đựng (GHST)

30 0 C

Giới hạn chịu đựng (GHST)

A.Ảnh hưởng của các nhân tố vô sinh :

1 Nhiệt độ:

▪ Tùy khả năng điều hòa thân nhiệt, có 2 nhóm: động vật biến nhiệt (ếch, nhái…) và động vật đẳng nhiệt (chim, thú ).

▪ Các loài sinh vật phản ứng khác nhau với nhiệt độ và có giới hạn nhiệt độ khác nhau.

Ví d : cá rô phi có gi i h n ch u đ ng nhi t đ t 5,6 ụ ớ ạ ị ự ệ ộ ừ 0 C (gi i h n ớ ạ

d ướ i)  42 0 C (gi i h n trên) Nhi t đ c c thu n là 30 ớ ạ ệ ộ ự ậ 0 C

Vẽ hình 2, trang 5 sách giáo khoa

▪ Sự biến đổi nhiệt độ môi trường có ảnh hưởng tới tốc độ của quá trình sinh lý, đặc điểm hình thái, sinh thái của sinh vật.

Chim cánh c t Hoàng đ ụ ế

Chim cánh c t xích ụ

đ o ạ Cáo cực Cáo sa mạc

DÒI I

DÒI II DÒIII

KÉN

CHU

KỲ

25 Ở 0 C là 10 ngày đêm.

18 Ở 0 C là 17 ngày đêm.

♂

♀

CỦNG CỐ

1 MÔI TRƯỜNG SỐNG :

Môi tr ườ ng sinh v t ậ

( G m c th th c v t, đ ng v t, ồ ơ ể ự ậ ộ ậ

con ng ườ i)

Môi tr ườ ng không khí ( B u khí quy n) ầ ể

Môi tr ườ ng đ t ấ ( Các lo i đ t khác nhau) ạ ấ

Môi tr ườ ng n ướ c ( Nước mặn, nước ngọt,

nước lợ)

MÔI TRƯỜNG

2 Các nhân tố sinh thái của môi trường :

NHÂN T VÔ SINHỐ NHÂN T H U SINHỐ Ữ NHÂN T CON NGỐ ƯỜI

+ Khí h u: nhi t đ , ậ ệ ộ

ánh sáng, gió…

+ Đ t,đá…ấ

+ Nước : bi n, ao, ể

h …ồ

+ ……

+ Vi sinh v tậ + Th c v tự ậ + Đ ng v tộ ậ

+ Khai thác thiên nhiên:

ch t pháặ r ng, săn b t ừ ắ

đ ng v t…ộ ậ + C i t o thiên nhiên : ả ạ

tr ng r ng, xây d ng các ồ ừ ự khu b o t n…ả ồ

3 nh h Ả ưở ng c a nhân t vô sinh: nhi t đ ủ ố ệ ộ

▬ Tùy kh năng đi u hòa thân nhi t, có 2 nhóm: ả ề ệ

+ đ ng v t bi n nhi t ( ch, nhái…) ộ ậ ế ệ ế + đ ng v t đ ng nhi t (chim, thú ) ộ ậ ẳ ệ

▬ Các loài sinh v t ph n ng khác nhau v i nhi t đ và có gi i ậ ả ứ ớ ệ ộ ớ

h n nhi t đ khác nhau ạ ệ ộ

Ví d : cá rô phi có gi i h n ch u đ ng nhi t đ t 5,6 ụ ớ ạ ị ự ệ ộ ừ 0 C ( gi i h n ớ ạ

d ướ i)  42 0 C (gi i h n trên) Nhi t đ c c thu n là 30 ớ ạ ệ ộ ự ậ 0 C

▬ S bi n đ i nhi t đ môi tr ự ế ổ ệ ộ ườ ng có nh h ả ưở ng t i d c đi m ớ ặ ể hình thái, sinh thái và s phát tri n c a sinh v t ự ể ủ ậ

BÀI TẬP

1 Giả sử có các sinh vật sau: bò, lợn, gà, chim sáo, sán dây, giun đất, giun đũa, cá chép

a) Hãy cho biết môi trường sống của các sinh vật kể trên

b) Bò chịu sự tác động của các nhân tố sinh thái nào ?

2 Hãy vẽ sơ đồ mô tả giới hạn sinh thái của :

a) Loài vi khuẩn suối nước nóng có giới hạn nhiệt độ từ 00C

▬ 900C, điểm cực thuận là 550C

b) Loài xương rồng sa mạc có giới hạn nhiệt độ từ 00C ▬

560C, điểm cực thuận là 320C

GÀ GÔ TRẮNG