20161229 BSC Vietnam Macro Market Outlook VN 2017 Final

20161229 BSC Vietnam Macro Market Outlook VN 2017 Final tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập...

VIETNAM MACRO & MARKET

OUTLOOK

Năm 2017

Chiến lược đầu tư trong năm 2017

Kinh tế Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng trưởng tốt, thị trường vốn được chú trọng tạo ra những chuyển biển mạnh về lượng TTCK Việt Nam ở các mặt quy mô thị trường, số lượng cổ phiếu niêm yết và số lượng tài khoản nhà đầu tư Dù vậy, chất lượng thị trường chưa cải thiện thậm chí có nhiều mặt thụt lùi như (1) thanh khoản (Vòng quay thị trường, số lượng cổ phiếu

có giao dịch trên 1 triệu USD đều giảm), (2) khối ngoại rút vốn trên thị trường niêm yết kéo theo dòng vốn đầu tư phục thuộc nhiều margin tăng rủi ro, và (3) tính minh bạch có chiều hướng đi xuống (nhiều cổ phiếu lớn niêm yết mới tăng giảm thất thường, các cổ phiếu lớn tăng mạnh nhưng thanh khoản thấp vừa ảnh hưởng nghiêm trọng đến chỉ số vừa không phản ánh đúng giá trị thực cổ phiếu và gây mất niềm tin của NĐT) (4) Hoạt động niêm yết trên sàn Upcom một mặt mang lại nhiều cơ hội lựa chọn cho NĐT mặt khác đang tạo hiệu ứng pha loãng cổ phiếu Các cổ phiếu niêm yết mới đang được đẩy giá mạnh trên sàn Upcom do thanh khoản thấp tuy nhiên sẽ nhanh chóng chuyển sang niêm yết 2 sàn giao dịch chính Hose và HNX với mức giá tham chiếu cao có thể tạo áp lực giảm giá lên toàn bộ thị trường như đã từng xảy ra vào năm 2006-2007

Triển vọng thị trường không được đánh giá cao trong năm 2017 như các năm trước do các rủi

ro đến Vĩ mô từ bên ngoài đang lớn hơn, cộng với dư địa hẹp trong điều hành chính sách tài khóa, lãi suất và tỷ giá cũng như dòng vốn ngoại trên thị trường niêm yết suy giảm và cung cổ phiếu tăng vọt Trong khi các giải pháp đồng bộ hỗ trợ thị trường chưa thể sớm đưa vào hoạt động thì giải pháp ngắn hạn như điều chỉnh thanh toán từ T+3 xuống T+2, T+1 và T+0 là rất cần thiết để hỗ trợ trợ cầu Căn cứ trên đánh giá các vấn đề lớn của Vĩ Mô, TTCK, cũng như không quên xu hướng lớn đối với Việt Nam (sẽ được phân tích ở các phần sau), chúng tôi đưa

ra một số dự báo về TTCK và chiến lược đầu tư cho năm 2017:

Quy mô thị trường cổ phiếu niêm yết tăng vọt lên mức xấp xỉ 90-100 tỷ USD 25 doanh

nghiệp lớn đã và dự kiến niêm yết trên thị trường chứng khoán kéo dài từ thời điểm hiện tại đến năm sau, như Sabeco, Vinatex, Novaland, Thaco,… ước tính tương đương khoảng 30.6 tỉ

đô la Mỹ, tức khoảng 40% tổng vốn hóa TTCK Việt Nam hiện tại

Dòng tiền phân hóa Dù quy mô thị trường tăng mạnh mẽ nhưng thanh khoản có thể không

tăng tương ứng

 Dòng tiền hạn chế từ NĐT trong nước cộng với áp lực margin, hoạt động đầu tư sẽ tiếp tục định hướng vào các Doanh nghiệp cơ bản, quản trị minh bạch và triển vọng nổi bật trong khi các cổ phiếu mang tính thị trường sẽ tiếp tục suy yếu

 Dòng tiền NĐT nước ngoài đầu tư trực tiếp trên sàn niêm yết có thể tiếp tục xu hướng rút ròng trong giai đoạn đầu năm 2017 do ảnh hưởng của FED và các yếu tố vĩ mô

 Giao dịch mua bán M&A, OTC và mua đấu giá IPO sẽ sôi động thu hút dòng tiền của thị trường niêm yết Nhóm các Cổ phiếu cũ về mặt bằng giá hấp dẫn, do thị trường thiếu quan tâm sẽ là cơ hội tốt cho NĐT vào cuối năm

Về điểm số VN-Index, VN-Index dự báo có kịch bản tiêu cực 590 điểm và tích cực 758 điểm

trong năm 2017 Điểm số càng lúc càng chịu sự chi phối của các nhóm cổ phiếu lớn và mới niêm yết Cơ hội lựa chọn ở nhiều cổ phiếu mới làm giảm bớt sự hấp dẫn của các cổ phiếu cơ bản, có quy mô lớn và là trụ cột thị trường trong nhiều năm qua

Về diễn biến thị trường năm 2017, xu hướng tăng giảm đan xen với cường độ mạnh Thị

trường đã có mức điều chỉnh vào cuối năm 2016 và dự kiến sẽ kéo dài trong tháng 1 và nửa đầu tháng 2/2017 do vậy cơ hội phục hồi trong tháng 3-4/2017 khá cao do:

 Thị trường tăng điểm theo chu kỳ vào tháng 3-4 nếu có điều chỉnh vào tháng 1-2 Do thời điểm này thị trường có thông tin hỗ trợ từ triển vọng kinh tế quý I, các doanh nghiệp công bố KQKD kiểm toán năm 2016, dự kiến quý I năm 2017 và ĐHCD năm

2016

 NĐT nội quan tâm thị trường sau kỳ nghỉ Lễ Khối ngoại nhiều khả năng mua vào sau một đợt rút vốn khi mặt bằng cổ phiếu ở mức hợp lý, tạo khoảng giá an toàn cho hoạt động đầu tư

 Thời điểm diễn ra các phiên đấu giá hoặc lên niêm yết của các cổ phiếu được thị

trường quan tâm

Hiệu ứng tâm lý từ các cổ phiếu niêm yết mới, KQKD năm 2016 và quý I 2017 có thể giúp thị trường giữ nhịp trong 6 tháng đầu năm Tuy nhiên, 6 tháng cuối năm thị trường sẽ phụ thuộc nhiều vào dòng tiền mới, các giải pháp hỗ trợ cầu Giai đoạn này các cuộc bầu cử tại các nước chủ chốt trong khối EU sẽ diễn ra, đồng thời các chính sách điều hành vĩ mô, diễn biến tỷ giá

và lãi suất sẽ định hình rõ rệt kéo theo biến động phức tạp trên TTCK Do vậy, dự báo thị trường 6 tháng cuối năm sẽ được cập nhật chi tiết trong Báo cáo Vietnam Macro & Market Outlook 6 tháng năm 2017

Về nhóm các cổ phiếu dẫn dắt TTCK trong năm 2017, (1) các cổ phiếu lớn mới niêm yết với kế

hoạch thoái vốn của nhà nước sẽ tiếp tục thu hút sự chú ý tuy nhiên nếu thanh khoản không cải thiện thì tầm ảnh hưởng chỉ dừng lại ở mức đóng góp điểm số (2) Theo đà hồi phục của hàng hóa thế giới và xu hướng bảo hộ thương mại trong nước thì nhiều ngành như Thép, Dầu khí, Cao su, dầu khí … sẽ tiếp tục được hưởng lợi (3) Chủ trương đầu tư vào hạ tầng, hỗ trợ phát triển nông nghiệp công nghệ cao cũng tạo cơ hội cho nhóm ngành xây dựng, công nghệ

và các doanh nghiệp trong ngành nông nghiệp (4) Những cổ phiếu có tính phòng thủ có mức lợi tức cao, các ngành có tiềm năng tăng trưởng ổn định, dài hạn, các cổ phiếu đầu ngành, có định giá hấp dẫn sẽ tiếp tục là động lực dẫn dắt thị trường (5) Các ngành tập trung vào tăng trưởng tiêu dùng trong nước cũng có cơ hội đáng chú ý như bán lẻ, vật liệu, đồ uống, dược phẩm, dịch vụ hàng không…

Về triển vọng các ngành và các cổ phiếu quan tâm trong năm 2017 xem chi tiết tại “Báo cáo Vietnam Sector Outlook 2017”

Việt Nam năng động và triển vọng

Sau 30 năm đổi mới, Việt Nam đã trở thành quốc gia đang phát triển có thu nhập trung bình, một nền kinh tế năng động có mức hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới Nền kinh tế Việt Nam có độ mở cao với tổng kim ngạch thương mại năm 2016 đạt 360 tỷ USD, gấp 1.7 lần GDP và đã ký kết 12 hiệp định thương mại tự do với nhiều nước và khu vực Những xu hướng chính với nền kinh tế trong giai đoạn 2016 – 2020 sẽ tạo nền tảng phát triển cho TTCK trong trung và dài hạn, được khái quát:

Nền kinh tế duy trì đà phục hồi tốc độ trên 6.5% GDP lập đáy với mức tăng bình quân 5.88% giai

đoạn 2011-2015, hồi phục từ 2005 và duy trì đà tăng khoảng 6.2% trong năm 2016 Bình quân giai đoạn 2016 – 2020 dự kiến tăng trưởng từ 6.5% đến 7% Thu nhập bình quân đầu người năm 2015 là 2.228 USD và dự kiến tăng lên mức 3.200 – 3.500 USD vào năm 2020 Thu nhập dân cư tăng giúp thị trường trong nước trở thành một trong động lực tăng trưởng quan trọng và tạo điều kiện cho nhiều ngành nghề phát triển

Lực lượng lao động đông đảo, cơ cấu dân số vàng tạo thuận lợi tăng trưởng kinh tế trong 10 năm tới Dân số Việt Nam ước 94.44 triệu người, chiếm khoảng 1.27% tổng dân số thế giới và xếp hạng 14

dân số thế giới Độ tuổi trung bình của người dân là 30.8 tuổi, tỷ lệ đô thị hóa 35% Lực lượng lao động trên 15 tuổi là 52.84 triệu người, chiếm 56.5% dân số Số lượng lao động trên 45 tuổi đạt 19.72 triệu người (trên 50 tuổi là 13.89 triệu hay 14.9%) tương đương 21.1% lực lượng lao động và sẽ chuyển sang phụ thuộc trong 10-15 năm tới Cơ hội từ cơ cấu dân số vàng trước khi chuyển sang già hóa trong

18 - 20 năm theo nhận định của World Bank

Kinh tế tư nhân được chú trọng và là động lực tăng trưởng quan trọng Kinh tế tư nhân với hơn

500.000 doanh nghiệp, chiếm gần 90% số doanh nghiệp đóng góp 40% GDP, 30% giá trị tổng sản lượng công nghiệp, 80% tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ và dịch vụ (giai đoạn 2006-2015) Thông điệp được đưa ra là Doanh nghiệp tư nhân được tạo điều kiện phát triển ở hầu hết các lĩnh vực kinh tế, chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp; tham gia vào thoái vốn Nhà nước

“Chính phủ kiến tạo và phục vụ” xóa mệnh lệnh hành chính, gỡ bỏ những thủ tục rào cản thủ tục ở nhiều ngành nghề

Quy mô thị trường chứng khoán tiếp tục mở rộng với kỳ vọng đạt 80%/GDP vào năm 2020 Năm

2016, vốn hóa thị trường tăng 30% và bằng 42% GDP nhờ đẩy mạnh niêm yết trên sàn giao dịch chính thức So với vốn hóa bình quân 88.6%/GDP của 4 nước Đông Nam Á gồm Malaysia (121%), Thailand (103%), Phillipine (82.5%) và Indonexia (48%) thì mức vốn hóa thị trường Việt Nam hiện tại vẫn còn khá khiêm tốn Mục tiêu vốn hóa 80%/GDP vào năm 2020 (~ 200 tỷ USD) là khá tham vọng nhưng không hẳn là quá xa nhờ: (1) Các công ty nhà nước đẩy mạnh cổ phần hóa và phải niêm yết trong 1 năm kể từ cổ phần hóa; (2) 777 công ty đại chúng chưa niêm yết hay đăng ký giao dịch; (3) Hoạt động niêm yết của khối doanh nghiệp tư nhân

Việt Nam đang trong thời kỳ đẩy nhanh đô thị hóa với tốc độ nhanh nhất ở Đông Nam Á (tăng đều

3.4%/năm) Mục tiêu năm 2020 dân số đô thị khoảng 44 triệu người ( hiện tại 32.3 triệu năm 2016), chiếm 45% dân số đô thị cả nước, năm 2025 dân số đô thị khoảng 52 triệu người, chiếm 50% dân số

đô thị cả nước tạo nền tảng cho sự phát triển hạ tầng và đô thị cũng như các ngành – lĩnh vực có liên quan, thúc đẩy tăng trường GDP hàng năm và thu hút nhiều hơn dòng vốn FDI vào Việt Nam

Các vấn đề trọng tâm về vĩ mô &

TTCK trong năm 2017

Bên cạnh những xu hướng lớn, Việt Nam cũng như nhiều các quốc gia đang phát triển khác cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức do môi trường kinh tế, chính trị đặc biệt của năm 2017 đặt ra Chúng tôi đặt ra 7 câu hỏi lớn cho kinh tế Vĩ mô và TTCK Việt Nam với các vấn đề mà chúng tôi cho rằng sẽ tác động mạnh nhất đến triển vọng của năm 2017 Cụ thế:

1 Lạm phát liệu có khả năng vượt tầm kiểm soát trong bối cảnh giá hàng hóa hồi phục?

Mục tiêu kiểm soát lạm phát trong mức trung bình 4% của Chính phủ trong năm 2017 nhiều khả năng

sẽ gặp nhiều thử thách, và, nếu không giữ được sẽ gây áp lực trực tiếp lên lãi suất và tỷ giá, từ đó có tác động đến triển vọng của TTCK

Thách thức đầu tiên đến từ xu hướng phục hồi của giá hàng hóa nguyên vật liệu được hình thành từ

đầu năm 2016 Giá hàng hóa thế giới đã phục hồi 9% kể từ đầu năm và đặc biệt, phục hồi hơn 3% kể

từ sau kết quả bầu cử Tổng thống đời thứ 45 của Mỹ trước kỳ vọng về nhu cầu tiêu thụ nguyên vật liệu khổng lồ cho chính sách đầu tư vào cơ sở hạ tầng của ông Trump Bên cạnh đó, giá dầu cũng đang trong xu hướng hồi phục khi thỏa thuận cắt giảm sản lượng trong và ngoài khối OPEC đã đạt được những bước đi đầu tiên Do đó, giá hàng hàng hóa nguyên vật liệu trên thế giới nhiều khả năng sẽ tiếp tục xu hướng tăng trong năm 2017 với nhiều mặt hàng quan trọng như kim loại, sắt thép, kẽm, đồng

và dầu thô, ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả đầu vào cho sản xuất xây dựng

Thách thức thứ hai đến từ xu hướng tăng của đồng USD Chiến thắng của Trump cùng với dự báo tăng

lãi suất 3 lần trong năm 2017 của Fed đã liên tục đưa chỉ số Dollar Index (DXY) tăng cao và trở lại mức cao nhất trong 14 năm trở lại đây Tỷ giá tăng sẽ khiến hàng hóa nhập khẩu tăng, đẩy lạm phát lên cao, chưa kể sức ép lên nợ công và lãi suất trong nước

Bảng 1: Biến động giá hàng hóa ngày 26/12/2016 so với cùng kỳ

Crude oil Gold Copper Tin Zinc Steel Iron ore Coal

So với cùng kỳ (%) 43.13 4.86 16.56 43.09 69.53 48.81 86.59 65.55

Bảng 2: Kể từ năm 2012, lạm phát biến động cùng chiều với chỉ số Bloomberg Commodity index

Source: Bloomberg, BSC Research

Thách thức thứ ba, ngoài ra, lạm phát còn gặp phải những thách thức nội tại như điều chỉnh giá dịch

vụ y tế và giáo dục theo lộ trình và khả năng tăng giá điện cao trong năm 2017 Với hai lần điều chỉnh giá dịch vụ y tế còn lại, điều chỉnh chi phí giáo dục theo lộ trình, ước tính tăng giá điện, tăng giá nhiên

liệu và vật liệu xây dựng, lạm phát trong năm 2017 ước tính sẽ thấp nhất ở mức 4.5% và cao nhất ở

mức 6%

Như vậy, khả năng lạm phát tăng cao trong năm 2017 là hiện hữu và sẽ ảnh hướng cả đến việc lựa chọn ngành nghề đầu tư Mặc dù mức ước tính có thể không tăng quá cao gây biến động mạnh trên thị trường tiền tệ và thị trường ngoại hối, nhưng tác động của điều này tới lãi suất khiến mặt bằng chi phí vốn trong năm 2017 được kỳ vọng sẽ tạo đáy trước khi tăng khoảng 1% và đồng VND sẽ mất giá khoảng 2%

2 Liệu dòng vốn FDI có đứt dòng chảy vào Việt Nam trước khả năng sụp đổ của TPP?

Sau khi tân Tổng thống Mỹ Trump chính thức đắc cử, đã có nhiều lo ngại về tính khả thi của TPP và ngay trong những phát ngôn đầu tiên sau khi lên làm Tổng thổng, Trump đã thể hiện sự cứng rắn trong quan điểm rút Mỹ khỏi TPP Mặc dù không có TPP, Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục hội nhập sâu rộng với 12 FTA, nhưng quyết tâm mạnh mẽ rút khỏi TPP của ông Trump đã phần nào cộng với dòng vốn FDI những tháng cuối năm 2016 chảy chậm lại đang dấy lên các lo ngại FDI được coi là một yếu tố quan trọng cho nền kinh tế Việt Nam khi khối doanh nghiệp FDI đóng góp rất lớn vào xuất siêu cũng như tăng trưởng GDP và dòng ngoại hối Dòng vốn FDI trong những tháng cuối năm có dấu hiệu suy giảm ảnh hưởng đến các rủi ro về tăng trưởng, ngoại hối, tỷ giá, cán cân XNK Đánh giá xu hướng FDI tại Việt

Nam các yếu tố được xem xét gồm:

(1) Cơ cấu FDI hàng năm của Việt Nam phần lớn đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản và Singapore (chiếm tới gần 53%) trong FDI từ Mỹ chỉ chiếm khoảng 1.5%, do đó, chính sách “America first” của Donald Trump nhằm giảm đầu tư vào các thị trường mới nổi sẽ không ảnh hưởng nhiều đến

cơ cấu vốn FDI của Việt Nam

(2) Đồng tiền của hai nước Hàn Quốc và Nhật Bản đang trong xu hướng giảm sẽ thúc đẩy dòng vốn tìm địa chỉ đầu tư ngoài lãnh thổ Đặc biệt, đồng tiền của Nhật Bản sẽ chịu áp lực giảm giá mạnh hơn trong năm 2017 khi BoJ nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì nới lỏng định lượng (3) FDI quay trở lại chảy vào kênh sản xuất, chế biến và chế tạo mạnh hơn thay vì chảy vào kênh kinh doanh bất động sản giúp cho dòng vốn ổn định và mang tính bền vững

(4) FDI chảy vào Trung Quốc đang có dấu hiệu suy giảm (lũy kế 11 tháng FDI chảy vào Trung Quốc giảm 8.5% so với cùng kỳ) và sẽ phải tìm bến đỗ mới trong khu vực Đây là yếu tố duy trì mức FDI bền vững trong dài hạn khi chi phí sản xuất của Việt Nam đứng ở mức thấp trong khu vực

đi cùng hạ tầng và giao thông đang được cải thiện đáng kể

(5) Bên cạnh TTP, các hiệp định thương mại tự do khác đang trong vòng đàm phán như RCEP, FTA với EU cũng hứa hẹn sẽ mang lại cơ hội cải thiện dòng vốn FDI cho Việt Nam

Bảng 3: Cơ cấu vốn FDI chảy vào Việt Nam (%)

*FDI đăng ký bao gồm vốn đăng ký mới và vốn điều chỉnh tăng thêm các dự án trong năm trước

Source: GSO, BSC Research

Do đó, vốn FDI chảy vào Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục chảy ổn định vào Việt Nam trong dài hạn Vốn FDI giải ngân được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng ở mức độ ổn định CAGR 11.4% trong 3 năm tới

trong khi FDI đăng ký sẽ chững lại ở mức trung bình 20 tỷ USD hàng năm Việc FDI suy giảm mạnh là ít khả năng xảy ra, tuy nhiên tốc độ giải ngân trong tương lai gần có thể sẽ không tăng trưởng tốt như giai đoạn trước Điều này khiến các ngành kinh tế chịu ảnh hưởng lớn của FDI và dòng vốn nước ngoài

sẽ chịu các rủi ro đáng kể hơn, dù vậy chúng tôi cho rằng những lo ngại này đã phản ánh phần lớn vào diễn biến thị trường của các nhóm ngành này gồm: trực tiếp (dệt may, thủy sản, nông sản); gián tiếp (logistic, cảng biển, khu công nghiệp) Do vậy khi những ngành này đã bắt đầu chạm đáy và kết quả kinh doanh tăng trưởng trở lại nhờ xu hướng dài hạn của dòng FDI là cơ hội của TTCK 2017

3 Liệu có xảy ra bong bóng bất động sản trong năm 2017?

Bong bóng bất động sản trong 2 năm 2007 và 2010 đã gây ảnh hưởng lớn tới nền kinh tế Việt Nam Với đặc thù có đến 65% tài sản đảm bảo vay vốn là bất động sản, thị trường tài chính và bất động sản luôn liên thông, tiềm ẩn rủi ro lớn cho hệ thống ngân hàng Khi bong bóng bất động sản bị vỡ, giá tài sản đảm bảo giảm mạnh, nợ xấu tăng cao đây là viễn cảnh ít mong muốn nhất của các nhà đầu tư Để nhận định liệu bong bóng bất động sản có xảy ra trong năm 2017, hãy cùng điểm qua các dấu hiệu chính gồm:

Dấu hiệu thứ nhất của bong bóng bất động sản là kinh tế vĩ mô tăng trưởng nóng đi kèm dư nợ tín

dụng cao đột biến Tuy nhiên, nền kinh tế hiện nay vẫn trong giai đoạn phục hồi, ước tính chỉ tăng trưởng 6.2% trong năm 2016 và 6.6% trong năm 2017, và tăng trưởng tín dụng trong các năm qua thấp và khá ổn định Tăng trưởng tín dụng trong năm 2016 ước tính ở mức 18% và trong năm 2017 sẽ được giữ ở mức 18 – 20% Do đó, kinh tế vĩ mô hiện đang chưa có dấu hiệu tăng nóng

Dấu hiệu thứ hai là chính sách cho vay tín dụng lỏng lẻo và hạ chuẩn cho vay vào bất động sản Tuy

nhiên, với Thông tư 06 sửa đổi bổ sung Thông tư 36 (tăng hệ số rủi ro các khoản phải đòi để kinh doanh bất động sản từ 150% lên 200% từ ngày 01/01/2017) và giảm có lộ trình tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn, tín dụng chảy vào bất động sản đã có dấu hiệu chững lại đáng kể, đặc biệt là vào những tháng cuối năm 2016 Dự báo, tín dụng chảy vào kinh doanh bất động sản sẽ tiếp tục không tăng trưởng nóng trong năm 2017

Bảng 4: Các chỉ báo tăng trưởng cho vay bất động sản – xây dựng

Tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn (%) 43.1 45.4 31 33

Source: NHNN, BSC Research

Dấu hiệu thứ ba là sự lệch pha về cung và cầu nhà ở Bóng bóng bất động sản trong năm 2010 chủ yếu

diễn ra ở phân khúc nhà ở trung bình và cao cấp khi mặt bằng giá bị đẩy lên quá cao trong khi lượng

cung cũng đồng thời tăng mạnh đã khiến giá giảm mạnh trong năm 2011 Cung nhà ở giá rẻ tăng với sự tham gia của nhiều nhà đầu tư khiến sự lệch pha về cung theo phân khúc được kiềm chế

Dấu hiệu thứ tư là lãi suất tín dụng không ổn định, biến động theo biên độ lớn Lãi suất tín dụng cho

vay bất động sản trong năm 2010 rất cao, ở mức 15% thậm chí có lúc leo lên tới 20% khiến cho các doanh nghiệp không ký được hợp đồng tín dụng mới và các hợp đồng cũ cũng không được giải ngân Yếu tố này trong năm 2017 nhiều khả năng sẽ không xảy ra khi chính sách tiền tệ hiện nay cũng như mặt bằng lãi suất đang ổn định, chưa có dấu hiệu leo thang

Tổng hợp các yếu tố trên, có thể nhận định rằng bong bóng bất động sản trong năm 2017 sẽ không xảy ra, thậm chí, giá bất động sản có thể hạ nhiệt Tuy nhiên, vẫn có 1 số điểm cần lưu ý như (1) Sau

khi gói hỗ trợ 30,000 tỷ đồng kết thúc vào tháng 06.2016, trong giai đoạn tới sẽ khó có gói hỗ trợ tương tự Nguyên nhân là ngân sách đang khó khăn, Chính phủ khó tìm được nguồn chính sách tín dụng nhà ở xã hội thay thế, khi mà nhiều lĩnh vực chi xã hội khác cần thiết hơn (2) Tín dụng bất động sản sẽ khó tăng trưởng đáng kể do các chính sách thận trọng của NHNN (3) Hàng tồn kho vẫn còn quá lớn (sau 6 tháng 2016, tồn kho lên tới 82,823 tỷ VND, gấp gần 4 lần so với năm 2012, nợ lên đến 160,

956 tỷ VND) Tuy cho rằng BĐS chưa tạo bong bóng và thanh khoản vẫn tiếp tục tốt, nhưng kết quả kinh doanh của các công ty BĐS tiếp tục phân hóa mạnh hơn nữa và nhiều mã CP ngành BĐS tiếp tục gặp nhiều khó khăn trong năm 2017

4 Liệu những biến động lớn về chính trị nào trên thế giới sẽ xảy ra có thể ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam như Brexit và bầu cử Tổng thống Mỹ?

Trong năm 2016, hai sự kiện lớn trên thế giới đã ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của kinh tế Việt Nam

có thể kể đến Brexit và bầu cử Tổng thổng Mỹ Đồng bảng Anh và Euro cùng rơi xuống những mức thấp nhất trong lịch sử sau Brexit đã ảnh hưởng trực tiếp tới sức cạnh tranh và giá trị xuất khẩu của Việt Nam Cụ thể hơn, Brexit đã thể hiện những ảnh hưởng nhất định đến kinh tế Việt Nam biểu hiện qua tăng trưởng chậm lại của kim ngạch xuất nhập khẩu (lũy kế kim ngạch xuất nhập khẩu 10 tháng

2016 chỉ tăng 3.4% so với mức CAGR gần 17% trong giai đoạn 2008 – 2015) và các mặt hàng dệt may, điện thoại máy tính, linh kiện Ngoài ra các hiệp định FTA đang đàm phán với EU sẽ tốn nhiều thời gian hơn khi Anh không còn ở trong khối này Tương tự, việc Donald Trump trở thành Tổng thống Mỹ thứ

48 cũng là một bất ngờ lớn và sẽ ảnh hưởng tới kinh tế Việt Nam thông qua việc đe dọa rút khỏi TPP cũng như làm suy giảm thương mại toàn cầu

Trong năm 2017, 3 cuộc bầu cử lớn ở Pháp, Đức và Hà Lan sẽ diễn ra, và nếu một lần nữa bất ngờ xảy

ra sẽ ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam Có những lý do chính đáng để lo ngại về khả năng xảy bất ngờ khi chủ nghĩa dân túy, lo ngại về khủng bố và bài trừ nhập cư đang gia tăng ở châu Âu

Biểu đồ 1: Khảo sát về những vấn đề quan trọng nhất EU đang phải đối mặt (%)

Source: Eurobarometer

Tổng thống Pháp Francois Hollande đã từ chối tham gia ứng cử trong năm 2017, trong khi bà Angela Merkel đang chịu nhiều chỉ trích trong nước trước những tổn thất mà Đức đang gánh chịu từ chủ

nghĩa hồi giáo cực đoan Nếu kết quả của 3 cuộc bầu cử lớn ở châu Âu tiếp tục nghiêng về chủ nghĩa

dân túy và bảo hộ thương mại, nền kinh tế Việt Nam vốn phụ thuộc vào xuất khẩu cũng như dòng vốn đầu tư sẽ bị ảnh hưởng mạnh và khả năng xảy viễn cảnh này là không hề thấp Các ngành nhạy

cảm nhất bao gồm các ngành định hướng xuất khẩu (nhất là sang Châu Âu) và phụ thuộc vào dòng vốn đầu tư nước ngoài Đối với những ngành xuất khẩu sang Hoa Kỳ, đa số là các loại hàng hóa giá trị gia tăng thấp nên có thể không chịu nhiều ảnh hưởng

5 Kế hoạch thoái vốn các Doanh nghiệp Nhà nước ảnh hưởng như thế nào đến Quy mô thị trường chứng khoán năm 2017?

Năm 2016 chứng kiến sự thay đổi lớn trong quyết tâm thoái vốn nhà nước của chính phủ Việt Nam

Điều này dẫn đến 2 sự kiện lớn là (1) Giá trị vốn hóa của sàn UPCoM đã vượt xa sàn HNX (Tính đến đầu tháng 12/2016, giá trị vốn hóa của sàn UPCoM đạt hơn 253.459 nghìn tỷ đồng, trong khi đó HNX ước đạt 147.246 nghìn tỷ đồng ) và (2) VNM doanh nghiệp lớn nhất sàn niêm yết được thí điểm thoái vốn (9% vốn điều lệ, SCIC đã bán thành công 5.4% vốn ( 60% so với kế hoạch) thu về 11.286 tỷ đồng vào ngày 12/12/2016) Dù vậy việc thoái vốn nhà nước trong năm 2016 vẫn chậm so với kế hoạch Theo báo cáo của Bộ Tài chính, giai đoạn 2011-2015 dự kiến thoái khoảng 26.000 tỷ đồng; đã thoái được 42% nên còn 58% (khoảng hơn 15.000 tỷ đồng) phải thực hiện thoái giai đoạn 2016-2020

Năm 2017 sẽ tiếp tục xu hướng như thế nào với việc thoái vốn Nhà nước, và ảnh hưởng tiềm năng tới TTCK như thế nào Chúng tôi đưa ra một số đánh giá như sau:

Giá trị vốn hóa TTCK Việt Nam có thể vượt 100 tỷ USD Số lượng doanh nghiệp niêm yết sẽ tiếp tục

tăng do áp lực từ chủ trương của Nhà Nước Cụ thể Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 180/2015/TT-BTC hướng dẫn về đăng ký giao dịch chứng khoán trên hệ thống giao dịch cho chứng khoán chưa niêm yết, nhằm siết chặt hơn thời hạn đăng ký giao dịch trên sàn Upcom; và Nghị định số 145/2016/NĐ-CP

về vấn đề xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán Hiện tại,

25 doanh nghiệp lớn đã và dự kiến niêm yết trên thị trường chứng khoán kéo dài từ thời điểm hiện tại đến năm sau, như Sabeco, Vinatex, Novaland, Thaco,… ước tính tương đương khoảng 30.6 tỉ đô la

Mỹ, tức khoảng 40% tổng vốn hóa TTCK Việt Nam hiện tại

0 10 20 30 40 50 60 70

Nhập cư Khủng bố Vấn đề kinh tế

Tài chính công

Cuối năm 2015 Đầu năm 2015

Đẩy mạnh thoái vốn Nhà nước và cổ phần hóa Dù thoái vốn VNM chưa thành công như dự kiến cũng

là một trường hợp điển hình để nhà nước có kế hoạch thực hiện những đợt thoái vốn sắp tới hiệu quả hơn Năm 2017 cũng sẽ là năm quan trọng trong lộ trình tiếp tục đẩy mạnh quá trình thoái vốn Nhà nước kể cả đối với những DNNN lớn chưa hoàn thành kế hoạch thoái vốn trong năm 2016 Chưa kể đến áp lực thoái vốn từ các ngân hàng, tập đoàn đầu tư lớn của Nhà nước

Tác động của thoái vốn đến TTCK Trong dài hạn, thoái vốn Nhà nước cộng với niêm yết và nâng room

cho NĐT Nước ngoài sẽ khiến quy mô TTCK Việt Nam tăng nhanh, hấp dẫn các nhà đầu tư lớn, nâng hạng thị trường mới nổi Thị trường sẽ có thêm nhiều hàng hóa có chất lượng tốt hơn thì cũng cần thiết một khối lượng tiền đối ứng để hấp thu hết khối lượng hàng hóa trong các đợt bán vốn nhà nước lớn trong thời gian tới Tuy nhiên có thể trong ngắn hạn dòng tiền không tăng trưởng kịp cùng với tốc

độ thoái vốn và niêm yết mới, dẫn đến hụt cầu trong 1 giai đoạn với TTCK niêm yết

Bảng 5: 25 doanh nghiệp lớn có ảnh hưởng đến quy mô thị trường trong giai đoạn sắp tới

Vốn điều lệ

( triệu USD)

Vốn hóa ước tính

(triệu USD)

Giá ước

tính(nghìn đồng)

1 HOSE SAB Thực phẩm, đồ uống 282.22 5,560.40 198

2 UPCOM Vissan Thực phẩm, đồ uống 35.61 178.07 50

3 UPCOM Viwas upco Xây lắp 22.01 90.23 40

5 UPCOM QNS Thực phẩm, đồ uống 82.55 794.94 96.2

6 UPCOM BHN Thực phẩm, đồ uống 102.02 1,275.31 128

7 UPCOM TCT 36 Xây dựng 18.93 27.82 16.9

8 HOSE Novaland Bất động sản 274.16 1,609.34 58.7

9 OTC Petrolimex Xăng dầu 594.19 2,124.23 35.75

10 OTC Masan Consumer Thực phẩm, đồ uống 231.22 1,965.40 85

14 OTC Viejet Hàng không 2.00 1,571.30 102

15 OTC Vietnam Airlines Hàng không 620.69 2,715.50 43.75

19 OTC FPT Telecom Viễn thông 60.33 301.65 50

22 Sắp IPO PV Power Điện 575.62 1,188.38 20

24 Sắp IPO Mobifone Viễn thông 660.21 3,661.97 55

27 Sắp IPO Vigecam Vật tư nông nghiệp 9.68 10.65 11

Source: BSC Research

6 Lộ trình tăng lãi suất của FED tác động đến dòng tiền khối ngoại như thế nào trong năm 2017?