Cung phản xạ vận động Trả lời: Dạ dày co bóp phát xung thần kinh theo dây thần kinh hướng tâm tới sừng bên của tuỷ sống phân tích rồi phát xung thần kinh đi tới các hạch giao cảm và the
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Trình bày cấu tạo ngoài của đại não người?
Trả lời: *Cấu tạo ngoài gồm:
-Rãng liên bán cầu chia đại não làm 2 nửa
-Rãnh sâu chia bán cầu não làm 4 thuỳ: thuỳ trán, thuỳ đỉnh, thuỳ chẩm, thuỳ thái dương
-Khe và rãnh tạo thành khúc cuộn não làm tăng diện tích bề mặt của não
Trang 3
Dựa vào chức năng
Hệ thần kinh vận động
Hệ thần kinh:
Hệ thần kinh sinh dưỡng
Phân hệ thần kinh giao
cảm
Phân hệ thần kinh đối giao cảm
Trang 4Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng
Nội dung bài học:
Trang 5Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng
Sừng bờn
Rễ sau
Sừng trước
Hạch giao cảm
Cơ Ruột
Hỡnh 48-1: Cung phản xạ
A-Cung phản xạ vận động
B-Cung phản xạ sinh dưỡng
Trang 6Rễ sau Rễ sau
Da
Cơ
Sừng sau
A Cung phản xạ vận động
B Cung phản xạ
sinh dưỡng
Bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡng
I- Cung phản xạ sinh dưỡng
? Em hãy mô tả đường đi của
xung thần kinh ở hình A.Cung
phản xạ vận động?
Trả lời: Cơ quan thụ cảm (da)
tiếp nhận kích thích sẽ phát xung
thần kinh theo dây thần kinh hư
ớng tâm qua, sừng sau đến trung
ương thần kinh phân tích rồi phát
xung thần kinh qua rễ trước theo
dây thần kinh li tâm để trả lời
kích thích ở cơ
Rễ trước
Trang 7Rễ trước
Rễ sau
Hạch thần kinh
Da
Ruột
Cơ
A Cung phản xạ vận động
Trả lời: Dạ dày co bóp phát xung thần kinh theo dây thần kinh hướng tâm tới sừng bên của tuỷ sống phân tích rồi phát xung thần kinh đi tới các hạch giao cảm và theo dây thần kinh li tâm trả lời kích thích làm giảm nhu
động ruột
Trang 8Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng I- Cung phản xạ sinh dưỡng
Quan sát hình 48-2
Sợi cảm giỏc
Sợi trước hạch
Hạch đối giao cảm Sợi hạch sau Dây phế vị
Cung phản xạ điều hoà hoạt
động của tim
?Em hãy mô tả đường đi của
xung thần kinh trong cung
phản xạ điều hoà hoạt động
của tim?
Trả lời: Từ thụ quan áp lực
phát xung thần kinh cảm giác
theo sợi cảm giác về trung tâm
thần kinh ở trụ não (hành tuỷ),
từ đây phát xung thần kinh
theo dây phế vị qua sợi trước
hạch tới hạch đối giao cảm qua
sợi sau hạch tới tim làm giảm
nhịp tim
Thụ quan
áp lực
Trang 9Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng
Trang 10Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡngI- Cung phản xạ sinh dưỡng
Quan sát đường đi của xung thần kinh trong 2cung phản xạ hình 48.1,2
Rễ sau
Sừng sau
Sừng trước
Sợi cảm giác
Dây phế vị
Sợi trước hạch
Hạch đối giao cảm Sợi sau hạch
Hình 48-1 Cung phản xạ Hình 48-2.Cung phản xạ điều hoà
hoạt động của tim
Trang 11Đặc điểm Cung phản xạ vận động Cung phản xạ sinh dưỡng
Từ cơ quan thụ cảm
Đến thẳng cơ quan phản Chuyển giao ở hạch thần
Trang 12bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡngI- Cung phản xạ sinh dưỡng
II-Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
trong não, tuỷ sống
+ Ngoại biên là các dây
thần kinh và hạch thần kinh Hình 48.3 Hệ thần kinh sinh dưỡng
Trang 13bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡngI- Cung phản xạ sinh dưỡng
II-Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
Trang 14bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡngI- Cung phản xạ sinh dưỡng
II-Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
Sợi sau hạch
Sợi trước hạch
Chuỗi hạch giao cảm
Trang 15bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡngI- Cung phản xạ sinh dưỡng
II-Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
Trung ư
ơng đối giao cảm
Sợi trước hạch
Sợi sau hạch
Trang 16bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡngI- Cung phản xạ sinh dưỡng
II-Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
Quan sát hình 48.3
Sợi sau hạch
Sợi sau hạch
Trang 17bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡngI- Cung phản xạ sinh dưỡng
II-Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
?Trình bày rõ sự khác nhau giữa phân hệ giao cảm và đối giao cảm?
Cấu tạo Phân hệ giao cảm Phân hệ đối giao cảm
Trung ương _
Ngoại biên
_Các nhân xám ở sừng bên của tuỷ sống
Các nhân xám ở trụ não
và đoạn cùng tuỷ sống _Chuỗi hạch ngắn nằm gần
cột sống xa cơ quan phụ trách
_Chuỗi hạch nằm gần cơ quan phụ trách
_Nơron trước hạch có sợi trục ngắn
_Nơron trước hạch có sợi trục dài
_Nơron sau hạch có sợi trục dài
_Nơron sau hạch có sợi trục ngắn
Trang 18bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡng
I- Cung phản xạ sinh dưỡng
II-Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
Tiểu kết
* Hệ thần kinh sinh dưỡng
Gồm : +Trung ương nằm trong não, tuỷ sống
+Ngoại biên là dây thần kinh và hạch thần kinh
Có 2 phân hệ : + Phân hệ thần kinh giao cảm
+ Phân hệ thần kinh đối giao cảm
Trang 19bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡngI- Cung phản xạ sinh dưỡng
II-Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
III- Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng
?Quan sát đoạn băng sau em có nhận xét gì về chức năng của phân hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm
Trả lời:
Phân hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm có tác dụng đối lập nhau trong việc điều hoà hoạt động của các cơ quan nội tạng
Trang 20bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡngIII- Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng
Quan sát hình, kết hợp thông tin trong bảng 48-2 trong SGK
? Em hãy cho biết hệ
Trang 22bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡng I- Cung phản xạ sinh dưỡng
II-Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
III- Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng
Tiểu kết
_Phân hệ thần kinh giao cảm và đối giao cảm có tác dụng
đối lập nhau với hoạt động của các cơ quan sinh dưỡng
_Nhờ tác dụng đối lập đó mà hệ thần kinh sinh dưỡng điều hoà được hoạt động của các cơ quan nội tạng.
Trang 24Bài tập củng cố
Bài 1: Chọn đáp án đúng:
2 Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng là:
a) Điều khiển hoạt động của cơ quan nội tạng b) Điều khiển hoạt động có ý thức
c) Điều khiển hoạt động của cơ vân
d) Cả a,b và c
Trang 25Trả lời: * Lúc huyết áp tăng cao
_ Thụ quan kích thích, xuất hiện xung thần kinh truyền về trung ương phụ trách tim mạch nằm trong các nhân xám thuộc phân hệ đối giao cảm, theo dây li tâm tới tim làm
giảm nhịp co tim đồng thời dãn mạch máu da và mạch ruột giúp hạ huyết áp
Trang 26Bài tập củng cố
* Lúc hoạt động lao động
_ Khi hoạt động lao động xảy ra sự ôxy hoá glucozo để tạo năng lượng cần cho sự co cơ, đồng thời sản phẩm phân huỷ của quá trình này là CO2 tích luỹ dần trong máu sẽ kích
thích thụ quan gây ra xung thần kinh hướng tâm tới trung khu hô hấp và trung khu tuần hoàn nằm trong hành tuỷ
nhịp co tim và mạch máu co dãn cung cấp ôxy cho nhu cầu năng lượng đồng thời chuyển nhanh sản phẩm phân huỷ
đến cơ quan bài tiết
Trang 28C¸m ¬n quý thÇy c« vµ c¸c em!