CHUYÊN ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực...
Trang 1NHiÖt liÖt chµo mõng
Ng êi thùc hiÖn: NguyÔn ViÖt Dòng
Tr êng THCS §iÖp N«ng - H ng Hµ - Th¸i B×nh
Trang 2Chủ đề
PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP DI TRUYỀN
Giáo viên: NGUYỄN VIỆT DŨNG
Đơn vị: THCS Điệp Nông
Trang 3CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
Qua chuyên đề, học sinh cần đạt được các mục tiêu sau:
1 Về kiến thức
- Ôn tập, củng cố lí thuyết chương I, chương II sinh học 9.
- Có kiến thức cơ bản, phương pháp giải bài tập, làm được các bài tập trắc nghiệm, bài tập tự luận về bài tập di truyền Menđen, bài tập về NST.
2 Về kĩ năng
- Rèn kĩ năng quan sát, nhận biết, tổng hợp.
- Rèn kĩ năng giải bài tập di truyền.
- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm.
3 Về thái độ
- Có thái độ nghiêm túc học tập, yêu thích bộ môn.
Trang 4CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
Ôn tập lý thuyết cơ bản chương I
1 Khái niệm di truyền, biến dị, di truyền học? Ý nghĩa của di truyền học.
2 Phân biệt phép lai phân tích với phương pháp phân tích thế hệ lai của Menđen?
3.Những thuận lợi khi Menđen chọn đậu Hà Lan làm đối
tượng nghiên cứu.
4 Các khái niệm, thuật ngữ của di truyền học.
5 Các quy luật Menđen.
6 Biến dị tổ hợp.
I BÀI TẬP DI TRUYỀN MENĐEN
Trang 5CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
Các bước chung để làm bài
Bước 1 Nhận xét đề bài.
Tìm tính trạng trội, tính trạng lặn.
Tìm quy luật di truyền chi phối phép lai.
Bước 2 Quy ước gen.
Tìm kiểu gen của thế hệ xuất phát.
Bước 3 Viết sơ đồ lai.
Bước 4 Thống kê kết quả tỉ lệ kiểu gen, tỉ lệ kiểu hình.
I BÀI TẬP DI TRUYỀN MENĐEN
Trang 6CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
I BÀI TẬP DI TRUYỀN MENĐEN
Dạng 1 Bài toán thuận: Cho biết kiểu hình của P, yêu cầu xác định tỉ lệ kiểu gen, tỉ lệ kiểu hình của F1 và F2.
Dạng 2 Bài toán nghịch: Cho biết số lượng hoặc tỉ lệ kiểu hình
ở đời con, yêu cầu xác định kiểu gen, kiểu hình của P.
Hai dạng bài tập di truyền Menđen
Trang 7CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
I BÀI TẬP DI TRUYỀN MENĐEN
Bảng các trường hợp lai một cặp tính trạng
Tỉ lệ kiểu gen Tỉ lệ kiểu hình
Trang 8CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
I BÀI TẬP DI TRUYỀN MENĐEN
Bảng các trường hợp lai hai cặp tính trạng
AaBb x AaBb (3:1)(3:1) = 9 : 3 : 3 : 1AaBb x aabb
Aabb x aaBb (1:1)(1:1) = 1: 1 : 1 : 1AaBb x Aabb
AaBb x aaBb (3:1)(1:1) = 3 : 3 : 1 : 1AaBB x AaBB AaBB x AaBb
AaBB x Aabb Aabb x Aa bb
AaBB x aaBB AaBB x aaBb
AaBB x aabb Aabb x aa bb
Trang 9CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
I BÀI TẬP DI TRUYỀN MENĐEN
BÀI TẬP 1: Ở cà chua, gen A quy định quả đỏ trội hoàn toàn so với gen a quy định quả vàng Xác định kết quả phân li kiểu hình của phép lai sau:
a. Quả đỏ x quả vàng
Nếu Aa x Aa => 3 A - : 1 aa ( 3 quả đỏ : 1 quả vàng)
Bài toán thuận
Trang 10CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
I BÀI TẬP DI TRUYỀN MENĐEN
BÀI TẬP 2: Ở đậu Hà Lan, A quy định thân cao trội hoàn toàn so với gen a quy định thân thấp Cho các phép lai sau
Phép lại 1 : Thân cao x Thân cao 75,2 % cao : 24,8 % thấp
Phép lai 2 : Thân cao x Thân cao 100% cao
Xác định kiểu gen của các cây thân cao trong các phép lai trên ?
Phép lai 1 : 3 cao : 1 thấp => Thân cao >> thân thấp => thân thấp = ¼ P: Aa x Aa F1: 1AA : 2Aa : 1aa (KH: 3 cao : 1 thấp)
Phép lai 2 : 100% cao => Bắt buộc có một thân cao có kiểu gen AA , thân cao còn lại có kiểu gen AA , Aa
P1: AA x Aa F1: 1AA : 1Aa (KH: 100% cao)
P2: AA x AA F1: 100%AA (KH: 100% cao)
Bài toán ngịch
Trang 11CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
I BÀI TẬP DI TRUYỀN MENĐEN
BÀI TẬP 3 Ở đậu Hà Lan, thân cao và hạt vàng là 2 tính trội hoàn toàn so
với thân thấp và hạt xanh Hai cặp tính trạng chiều cao và màu sắc hạt di truyền độc lập với nhau Hãy lập sơ đồ lai cho mỗi phép lai dưới đây:
a Cây cao, hạt xanh giao phấn với cây thân thấp, hạt vàng
b Cây thân cao, hạt vàng giao phấn với cây thân thấp, hạt xanh
Bài toán thuận
Ý a: 4 trường hợp xảy ra
Ý b: 4 trường hợp xảy ra
Trang 12CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
I BÀI TẬP DI TRUYỀN MENĐEN
BÀI TẬP 4 Ở lúa, hai tính trạng thân cao và hạt gạo đục trội hoàn toàn so
với hai tính trạng thân thấp và hạt gạo trong Trong một phép lai giữa hai cây người ta thu được F1 có kết quả như sau:
120 cây có thân cao, hạt gạo đục
119 cây có thân cao, hạt gạo trong
41 cây có thân thấp, hạt gạo trong
40 cây có thân thấp, hạt gạo đục Hãy biện luận để xác định KG, KH của bố mẹ và lập sơ đồ lai
Bài toán ngịch
Trình bày bài giải theo 4 bước
Trường hợp cho kết quả tỉ lệ F1 là: 3 : 3 : 1 : 1
Trang 13CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
II BÀI TẬP DI TRUYỀN NST, NGUYÊN PHÂN, GIẢM PHÂN
Ôn tập lý thuyết cơ bản chương II
1 Các thông tin về NST, cặp NST tương đồng, bộ NST lưỡng bội, bộ NST đơn bội, tính đặc trưng của bộ NST.
2 Cấu trúc và chức năng của NST.
3 Khái niệm, diễn biến, kết quả, ý nghĩa của nguyên phân, giảm phân.
4 Phát sinh giao tử và thụ tinh.
5 Phân biệt NST thường với NST giới tính.
6 Cơ chế NST xác định giới tính Các yếu tố ảnh hưởng tới sự phân hóa giới tính.
7 Thí nghiệm của Moocgan Khái niệm, ý nghĩa của di truyền liên kết.
Trang 14CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
II BÀI TẬP DI TRUYỀN NST, NGUYÊN PHÂN, GIẢM PHÂN
a Bô nhiễm sắc thể ở một số loài
Loài Người Tinh tinh Gà giấm Ruồi hà lan Đậu Ngô nước Lúa bắp Cải Khoai tây Giun đũa
Trang 15CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
II BÀI TẬP DI TRUYỀN NST, NGUYÊN PHÂN, GIẢM PHÂN
b Nhắc lại diễn biến của nguyên phân
2n kép
2n kép
4n đơn 4n đơn 2n đơn
Trang 16CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
II BÀI TẬP DI TRUYỀN NST, NGUYÊN PHÂN, GIẢM PHÂN
c Bảng các thông tin về nhiễm sắc thể trong nguyên phân
Giai đoạn
Nội dung Kì trung gian đầu Kì giữa Kì sau Kì
Kì cuối
TB chưa tách
TB đã tách
Trang 17CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
II BÀI TẬP DI TRUYỀN NST, NGUYÊN PHÂN, GIẢM PHÂN
d Nhắc lại diễn biến của giảm phân
chéo nhau, sau đó l i tách d i nhau ạ ờ
chéo nhau, sau đó l i tách d i nhau ạ ờ
2n kép
ph ng xích đ o c a thoi phân bào ẳ ạ ủ
ph ng xích đ o c a thoi phân bào ẳ ạ ủ
2n kép
- Hai t bào m i đ c t o thành đ u có ế ớ ượ ạ ề
- Hai t bào m i đ c t o thành đ u có ế ớ ượ ạ ề
→ n kép
- Các NST đ n n m g n trong ơ ằ ọ
- Các NST đ n n m g n trong ơ ằ ọ
nhân c a các t bào con m i v i ủ ế ớ ớ
nhân c a các t bào con m i v i ủ ế ớ ớ
Trang 18CHỦ ĐỀ: BÀI TẬP DI TRUYỀN
II BÀI TẬP DI TRUYỀN NST, NGUYÊN PHÂN, GIẢM PHÂN
e Bảng các thông tin về nhiễm sắc thể trong giảm phân
Giai đoạn
Nội dung
Kì trung gian Kì
đầu 1
Kì giữa 1
Kì sau 1
Kì cuối 1
Kì đầu 2
Kì giữa 2
Kì sau 2
TB chưa tách
TB
đã tách
Trang 1920 20 40
40 40 0
Trang 22Có 2 đội chơi, mỗi đội đ ợc chọn 1 ô số bất kỳ
trong 8 ô số.Với mỗi ô số, học sinh sẽ phải trả
lời 1 câu hỏi Nếu đúng sẽ đ ợc 10 điểm Nếu sai,
đội còn lại có quyền trả lời Nếu đúng thì đ ợc 10
điểm, sai không đ ợc điểm
Có 3 ô số may mắn Nếu đội nào chọn đúng thì sẽ
đ ợc 10 điểm mà không phải trả lời
Kết quả đội nào đ ợc nhiều điểm sẽ thắng.
Luật chơi
Ô số may mắn
BÀI TẬP DI TRUYỀN
Trang 23Số nhiễm sắc thể thường trong tế bào sinh dưỡng của ruồi giấm là:
Trang 25Có 5 tinh bào bậc I giảm phân, thu được:
Trang 26ở ruồi giấm 2n = 8 Một tế bào ruồi giấm đang ở kì sau của nguyên phân Số NST trong tế bào đó bằng bao nhiêu trong các tr ờng hợp sau?
Trang 28Phép lai nào sau đây cho tỉ lệ kiểu gen là: 1 : 2 : 1?
Trang 29Phép lai nào sau đây cho tỉ lệ kiểu hình là: 3:3:1:1?
Trang 31Học, xem lại lý thuyết chương I, chương II.
Làm lại các bài tập cuối mỗi bài thuộc chương I, chương II
Sưu tầm tư liệu về bài tập di truyền: Bài tập trắc nghiệm, bài tập tự luận
BÀI TẬP DI TRUYỀN
Trang 32Ch©n thµnh c¶m ¬n