Bài 14. Phản xạ âm - Tiếng vang

Bài 14. Phản xạ âm - Tiếng vang tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh...

nhiÖt liÖt Chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o

tíi dù giê vËt lý - líp 7A

=========o0o=========

Tr êng THCS §¸p CÇu - TP B¾c Ninh

Gi¸o viªn d¹y: Ng« Giang Nam

Trong truyện Alibaba và bốn m ơi tên c

ớp, Alibaba th ờng áp tai xuống đất để nghe tiếng vó ngựa của bọn c ớp, tại sao Alibaba

phải làm nh vậy?

A Vì âm thanh truyền trong đất nhanh

hơn truyền trong không khí.

B Vì đất chỉ truyền âm thanh của vó

ngựa đến tai mà không bị lẫn các âm

thanh khác.

C Vì khi cúi xuống thì không bị bọn c ớp

phát hiện.

D Cả ba đáp án A, B, C đều đúng.

Kiểm tra bài cũ:

Nêu kết luận về sự truyền âm qua các môi tr ờng? Khoanh tròn vào đáp án đúng trong

các câu sau?

TiÕt 15

Bµi 14: Ph¶n x¹ ©m – TiÕng vang

I ¢m ph¶n x¹ - tiÕng

vang: HiÖn t îng ph¶n x¹

©m x¶y ra khi nµo?

- ¢m déi l¹i khi gÆp mét

mÆt ch¾n lµ ©m ph¶n x¹

¢m truyÒn trùc tiÕp

¢m ph¶n

x¹

TiÕng vang lµ ©m ph¶n x¹ nghe ® îc c¸ch ©m trùc tiÕp

Ýt nhÊt lµ 1/15s

C 1 : Em đã từng nghe đ ợc tiếng vang ở đâu? Vì sao

em nghe đ ợc tiếng vang đó?

Trả lời: - Ta nghe thấy tiếng vang ở giếng n ớc

sâu, vì ta phân biệt đ ợc âm phát ra trực tiếp

và âm truyền đến mặt n ớc giếng rồi phản xạ lại

đến tai ta

- Ta nghe thấy tiếng vang ở vùng có núi vì

ta phân biệt đ ợc âm phát ra trực tiếp và âm

truyền đến núi dội lại tai ta

âm to hơn so với khi ta nghe chính âm đó khi ở ngoài trời?

Trả lời: - Ta nghe thấy âm thanh trong phòng

kín to hơn vì ở trong phòng kín ta nghe đ ợc

âm phát ra và âm phản xạ từ t ờng cùng một lúc

nên nghe to hơn, còn ở ngoài trời ta chỉ nghe

thấy âm phát ra nên nghe nhỏ hơn

C 3 : Khi nói to trong phòng rất lớn thì em nghe đ ợc tiếng vang Nh ng nói to nh vậy trong phòng nhỏ thì lại không thấy tiếng vang.

Trả lời: - Trong cả hai phòng đều có âm phản xạ Khi ta

nói to trong phòng nhỏ thì khoảng cách giữa ta và vật chắn nhỏ nên âm phản xạ đến tai cùng một lúc với âm trực tiếp nên ta không nghe thấy tiếng vang

a/ Trong phòng nào có âm

phản xạ?

b/ Hãy tính khoảng cách ngắn nhất từ ng ời nói đến

bức t ờng để nghe đ ợc tiếng vang Biết vận tốc âm

trong không khí là 340m/s

Trả lời:

Để nghe thấy tiếng vang thì thời gian âm truyền đi

từ chỗ ng ời nói đến bức t ờng là:t = 1/15:2 =

1/30(s)

Để nghe thấy tiếng vang thì khoảng cách ngắn nhất

từ chỗ ng ời nói đến bức t ờng là:S = v.t = 340.1/30 ≈

11,3(m)

Kết luận: Có tiếng vang khi ta nghe thấy………cách

………một khoảng thời gian ít nhât là 1/15(s)

âm phát ra

âm phản

xạ

II Vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ

âm kém:

-Những vật cứng có bề

mặt nhẵn thì phản xạ

âm tốt (Hấp thụ âm

kém)

-Những vật mềm, xốp có

bề mặt gồ ghề thì

C4 : Trong những vật sau

đây:Miếng xốp, mặt g ơng,

áo len, mặt đá hoa, ghế

đệm mút, tấm kim loại, cao

su xốp, t ờng gạch Vật nào phản xạ âm tốt, vật nào phản xạ âm kém?Vật phản

xạ âm tốt

Vật phản xạ âm kém

Mặt g ơng

Mặt đá

hoa Tấm kim

loại

T ờng gạch

Miếng xốp

Ghế đệm

mút Cao su xốp

áo len

III Vận

dụng:

C5: Trong nhiều phòng hoà nhạc, phòng chiếu bóng, phòng ghi âm, ng ời ta th ờng làm t ờng sần sùi và treo rèm nhung để làm giảm tiếng vang Hãy giải thích vì sao?

Trả lời: Trong các phòng trên ng ời ta th ờng làm t ờng sần sùi và treo rèm nhung để hấp thụ âm tốt hơn nên giảm tiếng vang, âm nghe đ ợc rõ hơn

C6: Khi muốn nghe rõ hơn, ng ời

ta th ờng đặt bàn tay khum lại,

sát vào vành tai (Hình 14.3),

đồng thời h ớng tai về phía nguồn

âm Hãy giải thích vì sao?

Trả lời: Mỗi khi khó nghe, ng ời ta

th ờng làm nh vậy để h ớng âm

phản xạ từ tay đến tai ta giúp ta

C 7 : Siêu âm có thể phát thành chùm tia hẹp

và ít bị n ớc hấp thụ nên truyền đi xa trong

n ớc, vì thế ng ời ta th ờng sử dụng sự phản

xạ của siêu âm để xác định độ sâu của

biển * Giả Sử tầu phát ra siêu âm và

thu đ ợc âm phản xạ của nó từ

đáy biển sau 1s(hình 14.4) Tính gần đúng độ sâu của đáy biển, biết vận tốc truyền siêu

âm trong n ớc là 1500m/s?

Trả lời:

- Thời gian siêu âm truyền

từ đáy tầu đến đáy biển là:- Độ sâu của đáy 1/2s.t=

biển là:

S = v.t = 1500.1/2 = 750(m)

C8: Hiện t ợng phản xạ âm đ ợc sử dụng trong

những tr ờng hợp nào d ới đây?

A Trồng cây xung quanh bệnh viện

B Xác định độ sâu của biển

C Làm đồ chơi “ điện thoại dây”

D Làm t ờng phủ dạ, nhung

Điền từ vào chỗ trống trong các kết luận sau:

-Âm gặp mặt chắn đều bị………nhiều hay

ít Tiếng vang là âm …………nghe đ ợc cách

âm………… ít nhất là… …giây

- Các vật………., có bề mặt ………phản xạ âm

kém

- Các vật………., có bề mặt ………phản xạ âm tốt

Phản xạ

Phản

xạ

trực tiếp

1/15 mềm

cứng

gồ ghề nhẵn

Em có biết: Dơi phát ra siêu âm, khi gặp con mồi thì âm phản xạ lại Dơi sẽ tính toán thời gian từ lúc phát ra âm đến lúc nhận âm để xác định vị trí con mồi Đặc biệt con dơi còn có thể sử dụng

phản xạ của siêu âm để tránh ch ớng ngại vật khi bay Vì vậy có ng ời còn nói rằng: “Dơi nhìn đ ợc trong bóng tối”

Ngoài ra dơi còn biết đ ợc nếu tai trái nhận âm phản xạ tr ớc tai phải thì con mồi đang chuyển

động sang trái Nhờ vậy dơi còn nhận ra h ớng di chuyển của con mồi Một số động vật khác nh : Cá heo, cá voi, chó biển cũng có cơ quan định vị

Trß ch¬i «

ch÷:

3

6 7

5 4

1 2

N

« H

K N

© H

C

2 M

© U

ª I

S

3 è

S N

Ç

T

¢

¹ X

N

¶ H

P

5 G

N é

§ O

A

D

6 G

N A

V G

N Õ

I

T

7 m

©

¹ H

H ớng dẫn về nhà

- Quan sát hiện t ợng phản xạ âm – tiếng vang trong thực tế.

- Tìm hiểu ứng dụng hiện t ợng phản xạ

âm – tiếng vang trong đời sống và kỹ thuật.

- Hoàn thành bài tập từ 14.1 đến 14.6.

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o tíi dù giê VËt lý t¹i

líp 7A

Tr êng THCS §¸p CÇu- TP B¾c

Ninh