Bài 14. Phản xạ âm - Tiếng vang

Vì ở ngoài trời chỉ nghe được âm phát ra , còn ở trong phòng kín nghe được âm phát ra và âm phản xạ cùng một lúc nên nghe thấy âm to hơn... Khi nói to trong phòng rất lớn thì nghe được t

1 Môi trường nào truyền được âm? Âm thanh xung

quanh truyền đến tai ta nhờ môi trường nào?

2 Âm không thể truyền trong môi trường nào dưới đây?

a Tường bê tông.

b Khoảng chân không.

c Nước biển.

d Tầng khí quyển bao quanh Trái Đất.

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Chất rắn, lỏng, khí là những môi trường có thể truyền được âm.

- Âm thanh xung quanh truyền đến tai ta nhờ môi trường không khí.

Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm Sau còn nghe thấy tiếng ì ầm, gọi là tiếng sấm rền Tại sao có tiếng sấm rền là gì

C 1 : Em đã từng nghe được tiếng vang ở đâu? Vì sao

em nghe được tiếng vang đó?

-Tiếng vang ở vùng có núi

-Tiếng vang trong phòng rộng

-Tiếng vang từ giếng nước sâu

Vì lúc đó phân biệt được âm phát ra và âm phản xạ

ĐỘNG HƯƠNG TÍCH Ở HÀ NỘI HANG ĐẦU GỖ Ở HẠ LONG

ĐỘNG PHONG NHA Ở QUẢNG BÌNH ĐỘNG PHONG NHA Ở QUẢNG BÌNH

C2: . Tại sao trong phòng kín ta thường

nghe thấy âm to hơn so với khi ta nghe chính

âm đó ở ngoài trời?

Vì ở ngoài trời chỉ nghe được âm phát ra , còn ở trong phòng kín nghe được âm phát ra và âm phản xạ cùng một lúc nên nghe thấy âm to hơn.

Tr¶ lêi:

C3: . Khi nói to trong phòng rất lớn thì nghe được

tiếng vang Nhưng nói to như vậy trong phòng nhỏ thì không nghe được tiếng vang.

a.Trong phòng nào có âm phản xạ?

b.Tính khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến bức tường để nghe được tiếng vang Biết vận tốc

âm trong không khí là 340m/s.

Thảo luận theo nhóm

C3b:

s

? Gọi quãng đường âm truyền từ người tới tường

là S, thì tổng quãng đường âm truyền để nghe

được tiếng vang là bao nhiêu?

? Tổng quãng đường âm truyền để nghe được

tiếng vang có liên hệ như thế nào với vân tốc

truyền âm và thời gian truyền âm?

? Vận tốc truyền âm trong không khí là bao

nhiêu?

? Thời gian để nghe được tiếng vang là bao nhiêu?

Tường

a.Trong phòng nào có âm phản xạ?

b.Tính khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến bức tường để nghe được tiếng vang Biết vận tốc âm trong không khí là 340m/s.

Thảo luận theo nhóm

C3: a) Trong cả hai phịng đều cĩ âm phản xạ.

b) Gọi s là khoảng cách ngắn nhất từ người nĩi đến bức tường để nghe rõ được tiếng vang

Quãng đường âm truyền đi từ khi phát ra đến khi nghe được tiếng vang là S Ta cĩ:

Trả lời:

11,33(m) 2

15

1 340 2

v.t

Vậy khoảng cách ngắn nhất từ người nĩi đến bức

tường để nghe được tiếng vang là 11,33m

Em hãy chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống hoàn thành kết luận?

Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm Sau còn nghe thấy tiếng ì ầm, gọi là tiếng sấm rền Tại sao có tiếng sấm rền là gì

Người ta làm thí nghiệm như hình vẽ để nghiên cứu âm phản xạ

Mặt gương

Nguồn âm

Nghe

âm lớn

Nghe

âm nhỏ Miếng xốp

C 4 : Trong các vật sau đây, vật nào phản xạ âm tốt và vật nào phản xạ âm kém.

Miếng xốp, mặt gương, áo len, mặt đá hoa, ghế đệm mút, tấm kim loại, cao su xốp, tường gạch.

Miếng xốp Ghế đệm mút Cao su xốp

Áo len

Để giá sách trong phòng nhạc cũng

là một cách hạn chế tiếng vang

Làm tường sần sùi Treo rèm nhung

Trong phòng nghe có các tấm mút, thảm trải sàn.

III Vận dụng:

C5: Trong nhiều phòng hòa nhạc, phòng chiếu bóng, phòng ghi âm, người ta thường làm tường sần sùi và treo rèm nhung

treo rèm nhung để làm giảm tiếng vang Hãy giải thích tại sao?

Trả lời: Tường sần sùi, rèm nhung là những vật phản

xạ âm kém nên giảm tiếng vang, giúp âm nghe được âm nghe được

rõ hơn

C6: Khi muốn nghe rõ hơn người ta

thường đặt bàn tay khum lại, vào

vành tai, đồng thời hướng tai về

phía nguồn âm

Hãy giải thích tại sao?

Trả lời:

Mỗi khi khó nghe, người ta thường làm như

vậy để hướng âm phản xạ từ tay đến tai ta giúp

ta nghe được đồng thời âm phản xạ và âm phát

ra nên âm nghe được rõ hơn

Thời gian

2 phút

02:00 01:11 01:10 00:11

00:10

TG

Thảo luận theo nhóm

C7: Người ta thường sử dụng sự

phản xạ âm của siêu âm để xác

định độ sâu của biển.

Giả sử tàu phát ra siêu âm và thu được âm phản xạ của nó từ đáy biển sau 1 giây Tính gần đúng độ

sâu của đáy biển, biết vận tốc

truyền âm trong nước là 1500m/s

C7:

Gọi S là khoảng cách từ tàu đến đáy biển, t là thời gian siêu âm truyền từ tàu đến đáy biển rồi phản xạ trở lại tàu Quãng đường siêu âm truyền đi từ tàu đến đáy biển rồi phản xạ trở lại tàu là 2S Ta có: 2.S = v.t

750(m) 2

1500.1 2

v.t S

C8 : Hiện tượng phản xạ âm được ứng dụng trong những trường hợp nào dưới đây.

A Trồng cây xung quanh bện viện.

B Xác định độ sâu của biển.

C Làm đồ chơi “ điện thoại dây”

D Làm tường phủ dạ, nhung

Bài 1: Khi nào ta nghe được tiếng vang?

A Khi âm phát ra đến tai sau âm phản xạ.

B Khi âm phát ra đến tai gần như cùng một lúc với

âm phản xạ.

C Khi âm phát ra đến tai trước âm phản xạ.

D Cả 3 trường hợp trên đều nghe được tiếng vang.

Bài 2: Ta có thể nghe rõ và to hơn khi nào?

A Âm phản xạ đến tai sau âm phát ra.

B Âm phản xạ gặp mặt chắn.

C Âm phản xạ và âm phát ra đến tai cùng một lúc.

D Âm phản xạ đến trước âm phát ra.

Vật mềm,xốp

Có thể em chưa biết:

* Dơi phát ra siêu âm, khi gặp con mồi thì âm phản xạ lại.Dơi sẽ tính toán thời gian từ lúc phát ra âm đến lúc nhận được âm để xác định vị trí của con mồi Đặc biệt dơi còn có thể sử dụng phản

xạ của siêu âm để tránh trướng ngại vật khi bay Vì vậy có người còn nói rằng “ Dơi nhìn được trong bóng tối”

* Ngoài ra dơi còn biết được nếu tai trái nhận âm phản xạ trước tai phải thì con mồi đang chuyển động sang trái Nhờ vậy mà dơi còn nhận ra hướng di chuyển của con mồi Một số động vật khác như: Cá heo, cá voi, chó biển cũng cơ quan định vị bằng siêu âm.