Viếng lăng Bác

Em hãy trình bày mạch cảm xúc bao trùm bài thơ và mạch vận động của tâm trạng nhà thơ?. - Mạch vận động của tâm trạng nhà thơ: Là mạch vận động của cảm xúc theo trình tự một cuộc vào lăn

Mêi c¸c em theo dâi h×nh ¶nh sau

Ng÷ v¨n: TiÕt 117

1) Tác giả:

- Viễn Phương - Phan Thanh Viễn (1928- 2005).Quê:

An Giang Ông một là trong những cây bút xuất hiện sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam thời kỳ chống Mỹ; Ông từng là tổng thư ký hội văn nghệ giải phóng

- Thơ ông thường nhỏ nhẹ, giàu tình cảm và chất mơ mộng ngay trong cả hoàn cảnh chiến đấu ác liệt ở chiến trường.

phóng Miền Nam, thống nhất đất nước Tác giả cùng với đồng bào miền Nam ra thăm lăng viếng Bác.

- Tác phẩm được in trong tập "Như mây mùa xuân" xuất bản năm 1979

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim!

Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.

Em hãy trình bày mạch cảm xúc bao trùm bài thơ và mạch vận động của tâm trạng nhà thơ?

Mạch cảm xúc bao trùm: Niềm xúc động thiêng liêng, thàng kính, lòng biết ơn và tự hào pha lẫn nỗi xót xa khi tác giả từ Nam ra viếng Bác.

- Mạch vận động của tâm trạng nhà thơ: Là mạch vận động của cảm xúc theo trình tự một cuộc vào lăng Trước tiên là cảm xúc bên ngoài lăng, tiếp đến là cảm xúc trong lăng và cuối cùng là tâm trạng khi rời lăng.

Tiết 117:

1) Tác giả:

2) Hoàn cảnh sáng tác:

1) T¸c gi¶:

2) Hoµn c¶nh s¸ng t¸c:

3) Bè côc:

Tiết 117:

Hình ảnh đầu tiên mà tác giả được thấy đã gây ấn tượng

đậm nét về cảnh bên ngoài lăng là hình ảnh nào?

Hàng tre:

Hình ảnh thân thuộc của quê hương đất nước Việt Nam.

Khi lăng Bác được xây dựng, cây và hoa trên khắp mọi miền Tổ Quốc đã được về đây tụ hội Nhưng khi từ miền Nam rợp mát bóng dừa ra viếng lăng Bác hình ảnh đầu tiên mà tác giả cảm nhận được là hình ảnh hàng tre Vậy hình ảnh đó đã gợi lên cho em suy nghĩ gì?

đợi chờ…

Việt Nam

Tác giả làm nổi bật những đặc điểm nào của cây tre

và điều đó mang ý nghĩa gì?

Tiết 117:

- Khổ thơ thứ hai được tạo nên từ 2 cặp câu với những hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ sóng đôi Em tìm, khái quát và cảm nhận về hình ảnh ẩn dụ của hai cặp câu đó?

Cặp 1:

- Hình ảnh mặt trời thực: "ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng " …

- Hình ảnh ẩn dụ "Mặt trời trong lăng rất đỏ".

Cặp 2: Hình ảnh thực: "Dòng người đi trong thương nhớ"

- Hình ảnh ẩn dụ "Kết tràng hoa dâng"…

+Bác được ví với mặt trời là thiên thể vĩ đại của vũ trụ, tạo nên

sự vĩ đại ấm áp toả sáng từ trái tim yêu nước của Bác.

Hình ảnh ẩn dụ sáng tạo của nhà thơ thể hiện tấm lòng thành kính của nhân dân đối với Bác.

-Tâm trạng :xúc động ->hình ảnh ẩn dụ: " Vẫn biết trời xanh là mãi mãi":

- Cảm xúc đau nhói : vì sự ra đi của người: "Nghe nhói trong

tim"=>Rõ ràng lí trí đã nhận thức rằng Bác vẫn còn sống mãi với non sông đất nước như trời xanh còn mãi Nhưng tình cảm thì không thể không đau xót vì sự ra đi của người Câu thơ cảm thán

đã thể hiện một cách cụ thể tâm trạng đau xót của nhà thơ:"Mà

sao nghe nhói ở trong tim ".

Không gian trong lăng được tác giả cảm nhận như thế nào? Hình

ảnh nào nói lên điều đó?

Khung cảnh và không khí thanh tĩnh như ngưng kết cả

không gian, thời gian:

+ Bác nằm trong … giấc ngủ bình yên,

+Vầng trăng sáng dịu hiền … =>Câu thơ diễn tả chính xác và tinh tế sự yên tĩnh, trang nghiêm và ánh sáng

dịu nhẹ, trong trẻo của không gian trong lăng Bác.

Đứng trước Người cảm xúc của nhà thơ lúc này như thế nào?

Tiết 117:

Có thể nói khổ cuối bài nằm trong một kết cấu trọn vẹn nhưng trên cơ sở

mạch thơ đã hình thành Tác giả đến thăm vào lăng viếng Bác rồi ra về Vậy

tác giả đã ra về trong tâm trạng như thế nào? Cách kết thúc khổ thơ cuối có gì

đặc biệt trong việc thể hiện tâm trạng của tác giả khi rời lăng?

Câu thơ cuối của bài thơ một lần nữa xuất hiện hình ảnh hàng “

tre Việc lặp lại hình ảnh này có ý nghĩa như thế nào? ”

Việt Nam, phẩm cách con người Việt Nam.

-Vừa hoá thân cho nguyện vọng của nhà thơ, của nhân dân cả nư

ớc; vừa bổ sung ý nghĩa làm đậm hình ảnh gây ấn tượng sâu sắc cho bài thơ

Tạo cho bài thơ có kết cấu đầu cuối tương ứng.

-Tâm trạng ra về: lưu luyến - muốn được ở mãi bên người.

-Kết thúc khổ thơ cuối: Điệp ngữ : “ Muốn làm” - “Con chim ” …

- “đoá hoa toả hương ”

- “ cây tre trung hiếu ” …

=>Thể hiện rõ mong ước thiết tha và nỗi lưu luyến của nhà thơ Tác giả mong muốn làm cho Bác vơi đi nỗi lạnh lẽo để may ra có thể đền

đáp được chút ít công lao của Người đối với đất nước, với nhân dân.

* Hàng tre( ẩn dụ): “ Xanh xanh Việt Nam ”: Màu xanh của quê hương,

xứ sở - “Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”: Biểu tượng của sức sống … bền bỉ, kiên cường của dân tộc Việt Nam.

Hình ảnh ẩn dụ:*." Mặt trời trong lăng ” … : +Sự bất tử- ánh sáng trí tuệ

từ cuộc đời Bác có sức lan toả tầm vũ trụ

*“Kết tràng hoa dâng ” : Hình ảnh ẩn dụ thể hiện tấm … lòng thành kính cuả nhân dân đối với Bác.

- Điệp ngữ : “ Muốn làm”:” - Con chim ” …

- đoá hoa toả hương.

- cây tre =>ước nguyện muốn được hoá … thân để được ở bên Người.

* “Cây tre trung hiếu”: Vừa là hình ảnh tượng trưng cho sông núi Việt Nam, phẩm cách con người Việt Nam; Vừa hoá thân cho nguyện vọng của nhà thơ, của nhân dân cả nước…

đúng tâm trạng khi vào lăng viếng Bác.

- Thể thơ và nhịp điệu: thể thơ 8 chữ, nhưng có dòng 7 hoặc 9 Cách gieo

vần không cố định Nhịp chậm diến tả sự trang nghiêm, thành kính, lắng …

đọng Riêng khổ cuối nhịp nhanh hơn, với điệp từ, thể hiện mong ước tha thiết và nỗi lưu luyến

- Hình ảnh sáng tạo, kết hợp hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng

Phát biểu nội dung tư tưởng của bài thơ?

Nội dung: Thể hiện lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ

và của và nhân dân đối với Bác Hồ mỗi khi vào lăng

Mời các em theo dõi bài thơ sau:

Nghe hơi gió thoảng, biết màu trời xanh Nhẹ nhàng, gạch đếm bàn chân Thiêng liêng từng bước xích gần của lăng.

Rưng rưng trông Bác yên nằm Giấu rồi, nướcmắt khó cầm cứ rơi

ở đây lạnh lắm, Bác ơi Chăn đơn Bác đắp nửa người, ấm sao?

Ka ki áo cũ bạc màu Trán cao đôi mắt trũng sâu, Bác gầy

Một đời không giấc ngủ say Cháu nhìn, nghĩ Bác giờ này còn lo Thầm môi cháu gọi "Bác Hồ"

Là khi sóng nhớ vỗ bờ yêu thương Muốn dừng bên Bác lâu hơn Cháu xa từng bước đầu còn ngoái sau.

Đường về chim hót cành cao Nắng lên, ấm áp biết bao triệu người

Hình ảnh gợi nhớ tâm hồn cao đẹp trong sáng của Bác

Câu 3: Gồm 13 chữ cái: Tên thật của nhà thơ Viễn Phương Câu 4: Gồm 8 chữ cái: Hình ảnh ẩn dụ thể hiện tấm lòng thành kính của dòng người vào lăng viếng Bác

Câu 5: Gồm 7 chữ cái: Hình ảnh biểu tượng cho phẩm chất con người Việt Nam - Xuất hiện ở khổ thơ đầu Câu 7: Gồm 9 chữ cái: Một nét phẩm cách con người Việt Nam được bổ sung qua hình ảnh cây tre ở khổ thơ cuối Câu 6: Gồm 9 chữ cái: Từ còn thiếu trong khổ thơ “ Ngày ngày …… đi trong thương nhớ ”