Hoạt động 2 : Hướng dẫn phân tích đoạn 1 Hỏi : Cảm xúc của nhà văn được thể hiện trong cách xưng hô như thế nào?. Hình ảnh lăng Bác qua cảm xúc của nhà thơ - Cảm xúc được thể hiện qua
Trang 1Vi n Ph ễn Phương ương ng
Tiết 117
Trang 2Kiểm tra : Đọc thuộc "Mùa
xuân nho nhỏ" của Thanh Hải và phân tích một hình ảnh thơ em thích nhất ?
Trang 3Viễn Phương Tiết 117
Trang 4Nhà thơ Viễn Phương
Trang 8Hoạt động 1 : Giới thiệu về tác giả, tác
phẩm
Hỏi : Nêu những hiểu biết khái
quát về tác giả ?
GV giới thiệu chân dung, một số
tác phẩm của nhà thơ
Hỏi : Hoàn cảnh ra đời của tác
phẩm có gì đáng chú ý ?
GV hướng dẫn đọc, tìm hiểu chú
thích, bố cục
Mạch cảm xúc của nhà thơ biểu
hiện như thế nào ? Giọng điệu
bài thơ có gì đáng lưu ý ?
(nghiêm trang, thiết tha, đau xót,
tự hào) Đọc chậm sâu lắng
Hỏi : bố cục của bài thơ
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả
Nhà thơ miền Nam
2 Tác phẩm
3 Đọc tìm hiểu chú thích.
a Đọc
b Chú thích (SGK)
4 Bố cục
Trang 9Hoạt động 2 : Hướng dẫn phân tích đoạn 1
Hỏi : Cảm xúc của nhà
văn được thể hiện trong
cách xưng hô như thế
nào ?
Cách xưng hô như vậy với
Bác có phải là mới mẻ
không ? Nét mới trong lời
bày tỏ cảm xúc gì ?
GV bình mở rộng thơ khác
xưng con : Chế Lan Viên,
Tố Hữu, Nguyễn Đình
Thi, mới ở đặc điểm nào
(Bác nhớ miền Nam)
II PHÂN TÍCH
1 Hình ảnh lăng Bác qua cảm xúc của nhà thơ
- Cảm xúc được thể hiện qua từ "Con- Bác" => gần gũi thân thương kính trọng.
"Con ở miền Nam" => nỗi khát khao của con gặp Bác và nỗi nhớ nhung của người nên con đến "thăm" cha như được gặp Bác => Một tấm lòng thành kính thiêng liêng tha thiết.
Trang 10Hướng dẫn phân tích đoạn 1
Tại sao tác giả dùng từ
thăm mà không dùng từ
“Viếng” ?
Hỏi : ấn tượng đầu tiên về
lăng Bác là những hàng
tre ngoài lăng – cách tả
tre của Bác có điều gì
đáng chú ý ? (từ ngữ hình
ảnh nào ? gợi hình ảnh
như thế nào về màu sắc,
phong cách ?)
Hỏi : Đến lăng Bác ngoài
hình ảnh hàng tre, tác giả
còn cảm nhận được điều
gì ? Phân tích những hình
ảnh đó ?
- Hàng tre dài rộng mênh mông xanh màu đất nước, kiên cường, bất khuất,
hiêng ngang vừa gần gũi, thân thuộc, vừa có sức
khái quát là biểu tượng con người dân tộc Việt Nam quanh Bác
- Dòng người quanh lăng :
"tràng hoa" "bảy mươi chín mùa xuân" => ẩn dụ sáng tạo thể hiện lòng
thành kính của nhà thơ và nhân dân thật giản dị, tinh tế
Trang 11Hoạt động 3 : Hướng phân tích đoạn 2
Theo em hình ảnh Bác Hồ
được tác giả nói đến trong
bài thông qua những hình
ảnh thơ nào ?
Em cảm nhận được tình
cảm của tác giả với Bác
như thế nào qua những
hình ảnh đó ?
(GV phân nhóm HS sau khi
các em phát hiện 2 hình
ảnh ấn dụ viết về Bác)
Cho HS thảo luận nhóm,
phát biểu ý kiến => GV
kết luận
Bác Hồ
- Hình ảnh "mặt trời" trong lăng => chỉ Bác Hồ(ẩn dụ) vừa nói sự vĩ đại của Bác vừa thể hiện sự tôn kính của nhân dân, nhà thơ với Bác
- Hình ảnh Bác nằm trong lăng được diễn tả tinh tế và chính xác sự yên tĩnh, trang nghiêm và ánh sáng dịu nhẹ, trong
trẻo ở không gian trong lăng, gợi nghĩ tâm hồn đẹp trong sáng này và những vần thơ trăng của người
Trang 12Hướng phân tích đoạn 2
Hỏi : Hình ảnh Bác nằm trong
lăng được tác giả diễn tả tinh
tế qua hai dòng thơ
gợi cho em những suy nghĩ gì
về cảnh đó ?
Hỏi : Dù sống trong âm hưởng,
Bác còn sống mãi nhưng nhà
thơ không quên hiện thực, cảm
xúc trước hiện thực Bác ra đi
được nhà thơ diễn tả ở những
hình ảnh nào ? (nỗi đau như
thế nào ? )
Tâm trạng của tác giả được
thể hiện ở đoạn cuối như thế
nào
Ước muốn hóa thân của nhà
thơ thể hiện tình cảm gì của
nhà thơ đối với Bác
- Hình ảnh ẩn dụ "trời xanh là mãi mãi"=> khẳng định sự trường tồn hóa thân vào thiên nhiên đất nước dân tộc cùng non sông đất nước, như trời xanh còn mãi.
- Cảm xúc đau xót được biểu cụ thể hiện trực tiếp : "Mà sao nghe nhói ở trong tim" => tác giả bày tỏ lòng ngợi
ca kính yêu và sự bất tử của Bác, những đau xót trước hiện thực Bác ra đi
3 Tâm trạng khi rời xa lăng:
- Tâm trạng lưu luyến muốn được ở mãi bên người nhà thơ muốn hóa thân.
+ Làm con chim bông hoa cây tre => dâng tiếng hát, hương thơm
Làm cây tre trung hiếu canh cho Bác ngày đêm.
=> Lòng thành kính thiêng liêng của một người con Nam Bộ
Trang 13Hoạt động 4 : Hướng dẫn tổng kết
GV gọi
HS trả lời
HS đọc
phần ghi nhớ trong SGK
linh hoạt các biện pháp
tu từ, giọng điệu trang nghiêm
chân thành, thiêng liêng thành kính đối với Bác
Trang 14Hoạt động 5 : Hướng dẫn luyện tập
GV giao 2
loại bài tập
cho 2 đối
tượng trung
bình và
học khá
giỏi
IV LUYỆN TẬP
em thích ? Nêu lí do ?
lại ở cuối bài thơ có ý nghĩa gì ?
(Bổ sung ý nghĩa : Lòng trung hiếu của người Việt Nam với Bác)
- Kết cấu đầu cuối tương ứng, làm đậm nét gây hình ảnh ấn tượng sâu sắc cho bài thơ và lòng cảm xúc
trọn vẹn, thể hiện sự phát triển của mạch cảm xúc trong thơ
Trang 15C HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
- Học thuộc lòng bài thơ
- Suy nghĩ về tình cảm của em với Bác qua bài thơ
- Chuẩn bị bài : Nghị luận về nhân
vật văn học
