Tiếng gà tr a khơi dậy tình cảm làng quê - Tình làng quê thắm thiết sâu nặng I- Tỏc giả - tỏc phẩm • Hình ảnh những con gà mái với những quả trứng hồng • Hình ảnh ng ơì bà với những l
Trang 3KiÓm tra bµi cò
2 Ng êi chiÕn sÜ cã nh÷ng c¶m xóc g× khi nghe thÊy tiÕng gµ tr a ?
Trang 4TiÕt 53-54:V¨n b¶n : TiÕng gµ tr a
Xu©n Quúnh I- T ác giả - tác phẩm
Trang 5a TiÕng gµ tr a kh¬i dËy t×nh c¶m lµng quª
T×nh lµng quª th¾m thiÕt s©u nÆng
* Hoµn c¶nh s¸ng t¸c bµi th¬:
Trang 6Tiếng gà tr a Tiếng gà tr a
ổ rơm hồng những trứng Tay bà khum soi trứng Này con gà mái mơ Dành từng qủa chắt chiu Khắp mình hoa đốm trắng Cho con gà mái ấp
Này con gà mái vàng Lông óng nh màu nắng Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới Tiếng gà tr a Bà lo đàn gà toi
Có tiếng bà vẫn mắng Mong trời đừng s ơng muối
- Gà đẻ mà mày nhìn Để cuối năm bán gà Rồi sau này lang mặt! Cháu đ ợc quần áo mới Cháu về lấy g ơng soi
Lòng dại thơ lo lắng ôi cái quần chéo go
ống rộng dài quét đất Cái áo cánh trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt
Tiết 53-54:Văn bản : Tiếng gà tr a
Xuân Quỳnh
Trang 7b Tiếng gà tr a khơi dậy những kỉ niệm
ấu thơ
Tiết 53-54:Văn bản : Tiếng gà tr a( Tiết 2 )
Xuân Quỳnh
II - Đọc, tỡm hiểu văn bản
1 - Thể thơ, cấu trúc
2 - Tìm hiểu văn bản
a Tiếng gà tr a khơi dậy tình cảm
làng quê
- Tình làng quê thắm thiết sâu nặng
I- Tỏc giả - tỏc phẩm • Hình ảnh những con gà mái với những quả trứng hồng
• Hình ảnh ng ơì bà với những lo toan
ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng nh màu nắng
Sử dụng nghệ thuật phối sắc của Xuân Quỳnh rất thân tình Một gam màu sáng
t ơi, mát dịu của bức tranh gà Có màu hồng của nhiều quả trứng gà trong ổ
rơm, có sắc đốm trắng của con gà “ ”
mái hoa mơ Có lụng úng nh màu nắng
của con gà mái vàng.
=> Vẻ đẹp t ơi sáng, đầm ấm, giản dị
Trang 8Nghệ thuật:
- Biện pháp so sánh: Lông óng nh màu nắng
- Dùng nhiều tính từ chỉ màu sắc: hồng, vàng, trắng.
- Cứ một câu kể xen lẫn một câu miêu tả
- Đảo từ “ khắp mình ” lên tr ớc “ hoa đốm trắng ” làm cho bức tranh thêm đẹp
=> Điệp từ này chủ yếu gợi lại như là sự giới thiệu
đầy hồ hởi, vui sướng, hõn hoan, như kộo tuổi thơ
xa xăm về với hiện tại bõy giờ khiến người đọc như
đang nhỡn thấy trước mặt con gà mỏi mơ lụng lốm đốm hoa trắng, con gà mỏi vàng lụng màu nắng mặt
đỏ tớa hầm hớa, cục ta cục tỏc sau khi làm xong cỏi việc thiờng liờng và đau đớn : đẻ ra những quả trứng hồng giữa buổi trưa nắng lửa.
Tiết 53-54:Văn bản : Tiếng gà tr a( Tiết 2 )
Biểu hiện vẻ đẹp tươi sỏng, đầm
ấm, hiền hũa, bỡnh dị mà con người
cảm thấy gần gũi thõn thương để
thờm gắn bú với gia đỡnh, làng quờ
Trang 9Tiết 53-54:Văn bản : Tiếng gà tr a( Tiết 2 )
Xuân Quỳnh
• Hình ảnh ng ơì bà với những lo toan
Lời bà mắng.
Cỏch bà chăm chỳt từng quả trứng.
Nỗi lo của bà.
Và niềm vui của chỏu.
II - Đọc, tỡm hiểu văn bản
b Tiếng gà tr a khơi dậy
những kỉ niệm ấu thơ
Cú tiếng bà vẫn mắng
Gà đẻ mà mày nhỡn Rồi sau này lang mặt!
Chỏu về lấy gương soi Lũng dại thơ lo lắng
Tay bà khum soi trứng Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mỏi ấp
Cứ hàng năm hàng năm Khi giú mựa đụng tới
Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng sương muối
ễi cỏi quần chộo go Ống rộng dài quột đất Cỏi ỏo cỏnh trỳc bõu
Đi qua nghe sột soạt
=> Đây là lời mắng yêu, cách trách mắng của bà đối với cháu là xuất phát từ lòng yêu th ơng nhau vì bà muốn cháu mình sau này đ
ợc xinh đẹp, hạnh phúc.
=> Ng ời bà thôn quê chịu th ơng chịu khó chắt chiu từng niềm vui nhỏ trong cuộc sống còn nhiều vất vả, lo toan
=>. Là nỗi lo vì niềm vui của cháu Là nỗi lo chân thật của ng ời
bà thôn quê Nỗi lo ấy biểu hiện tình yêu th ơng giản dị thầm lặng của ng ời bà quê h ơng
Trang 10
Thảo luận nhóm:
1 Những chắt chiu lo toan của bà được bù lại bằng niềm vui
của cháu Chi tiết niềm vui được quần áo mới gợi cho em cảm nghĩ gì về tuổi thơ và tình bà cháu?
2 Tình bà cháu thể hiện trong lời nói, cử chỉ, cảm xúc hết sức
bình thường Nhưng tại sao tình cảm ấy lại thành kỉ niệm không phai trong tâm hồn người cháu?
TiÕt 53-54:V¨n b¶n : TiÕng gµ tr a( TiÕt 2 )
Xu©n Quúnh
Tuổi thơ gắn với niềm vui bé nhỏ, trong lành ở gia đình và làng quê
- Vui vì có quần áo mới nhưng vui vì tình cảm ấm áp bà dành cho
- Áo quần bà sắm cho là vật bình thường nhưng không phải ai cũng có được nếu không có bà để yêu thương
- Niềm vui ấy được tạo từ bao chắt chiu cần kiệm lo toan của bà
=> Niềm vui thật thiêng liêng, không dễ gì quên được
Vì đó là tình cảm chân thật nhất, ấm áp nhất của tình ruột thịt
- Đó còn là tình cảm gia đình, tình cảm quê hương, tình cảm cội
nguồn không thể thiếu trong mỗi con người
Trang 11TiÕt 53-54:V¨n b¶n : TiÕng gµ tr a( TiÕt 2 )
Xu©n Quúnh
II - Đọc, tìm hiểu văn bản
b TiÕng gµ tr a kh¬i dËy nh÷ng kØ niÖm Êu th¬
* Hình ảnh những con gà mái với những quả trứng hồng :
Biểu hiện vẻ đẹp tươi sáng, đầm ấm, hiền hòa, bình dị mà con người cảm thấy gần gũi thân thương để thêm gắn bó
với gia đình,
làng quê
* Hình ảnh người bà với những lo toan :
Người bà nghèo nhưng hiền thảo, hình ảnh người bà hiện
ra đẹp như một bà tiên hiền hậu Người bà thôn quê chịu
thương chịu khó, tẩn tảo chắt chiu, nâng đỡ những ước mơ, hạnh phúc của người cháu trong cuộc sống còn nhiều vất vả
lo toan Hết lòng vì con cháu, chịu đựng, nhẫn nại và hi sinh
Trang 12TiÕt 53-54:V¨n b¶n : TiÕng gµ tr a( TiÕt 2 )
Xu©n Quúnh
Tiếng gà trưa Mang bao nhiêu hạnh phúc Đêm cháu về nằm mơ
Vẻ đẹp tươi sáng, đầm ấm, hiền hòa, bình dị mà
con người cảm thấy gần gũi thân thương để thêm
gắn bó với gia đình,
làng quê.
* Hình ảnh người bà với những lo toan :
Người bà nghèo nhưng hiền thảo, hình ảnh người
bà hiện ra đẹp như một bà tiên hiền hậu Người bà
thôn quê chịu thương chịu khó, tẩn tảo chắt chiu,
nâng đỡ những ước mơ, hạnh phúc của người
cháu trong cuộc sống còn nhiều vất vả lo toan Hết
lòng vì con cháu, chịu đựng, nhẫn nại và hi sinh.
c Những suy tư gợi lên từ
Trang 13TiÕt 53-54:V¨n b¶n : TiÕng gµ tr a( TiÕt 2 )
+ Tiếng gà trưa làm thức dậy bao tình cảm
bà cháu, gia đình, quê hương.
+ Đó là âm thanh bình dị của làng quê đem lại những niềm yêu thương cho con người.
=> Mơ những điều tốt lành, những điều
vui và hạnh phúc.
+ Điệp từ “vì”
=> Khẳng định những niềm tin chân thật và chắc chắn của con người về mục đích chiến đấu hết sức cao cả (Vì lòng yêu Tổ quốc) nhưng cũng hết sức bình thường (Vì tiếng gà cục tác Ổ trứng hồng tuổi thơ)
Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
Trang 14+ Ổ trứng và tiếng gà là những điều chân thật, thân thương, quý giá
Là biểu tượng hạnh phúc ở mỗi miền quê.
Vì thế cuộc chiến đấu hôm nay còn có thêm ý nghĩa bảo vệ những điều chân thật, quý giá đó.
2 ? Khi chiến đấu vì Tổ quốc, xóm làng, vì bà, vì tiếng gà và ổ
trứng hồng, con người sẽ mang một tình yêu như thế nào đối với
đất nước?
+ Tình yêu rộng lớn, sâu sắc và cao cả.
Trang 15TiÕt 53-54:V¨n b¶n : TiÕng gµ tr a( TiÕt 2 )
Xu©n Quúnh
Trang 16Tiết 53-54:Văn bản : Tiếng gà tr a( Tiết 2 )
Xuân Quỳnh
c Những suy tư gợi lờn từ tiếng gà trưa
- Mở ra những tình cảm mới mẻ trong cuộc chiến đấu hôm nay khi tình cảm gia
đình đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê h ơng đất n ớc.
III - Tổng kết
1 Nghệ thuật
-Thể thơ năm chữ
- Điệp ngữ, điệp từ: Tiếng gà tr a, nghe, này, vì.
- Ph ơng thức biểu đạt: Linh hoạt, đan xen, tự sự và miêu tả, biểu cảm, hiện tại tại đan xen với hồi t ởng Mạch cảm xúc tự nhiên chân thành.
Trang 17C©u hái 2: Đặc săc về nghệ thuật của bài thơ trên?
A Cách diến đạt tự nhiên hợp với những hình ảnh giản dị, chân thực
B Ngôn ngữ cô đọng hàm súc
C Sử dụng các phương pháp so sánh, nhân hoá, có giá trị biểu cảm cao
D Sử dụng rộng rãi lối liên tưởng, tưởng tượng
Trang 18Tiết 53-54:Văn bản : Tiếng gà tr a( Tiết 2 )
Xuân Quỳnh
Câu hỏi 3: Viết đoạn văn phát biểu cảm nghĩ của
em về khổ thơ cuối của bài thơ
- Gợi ý: Mở đầu bài thơ là âm thanh quen thuộc của
tiếng gà “ Cục cục tác cục ta ” vang lên trong một buổi tr a trên chặng đ ợc hành quân của ng ời lính Kỉ niệm tuổi thơ và hình ảnh ng ời bà yêu th ơng ùa về, lòg xao xuyến bồi hồi nhớ bà yêu quê Tiếng gà tuổi thơ đã đi vào cuộc chiến đấu hôm nay Thì ra đến khổ thơ cuối, ng ời đọc mới vỡ lẽ là với Xuân Quỳnh tình yêu quê h ơng đất n ớc hiện lên cụ thể, gần gũi Tình yêu ấy có khi bắt nguồn từ tình cảm gia đình, từ tình yêu bà dành cho cháu, cháu trân trọng Có khi nó chỉ bắt đầu bằng những âm thanh quen thuộc của cuộc sống nh tiếng gà tr a.
Trang 19TiÕt 53-54:V¨n b¶n : TiÕng gµ tr a( TiÕt 2 )
Xu©n Quúnh
H íng dÉn vÒ nhµ
Häc thuéc lßng bµi th¬
Lµm bµi tËp 2 trang 151 SGK ViÕt mét ®o¹n v¨n ph¸t biÓu c¶m nghÜ cña em sau khi häc xong bµi th¬.
So¹n bµi: Mét thø quµ cña lóa non: Cèm
Trang 20TiÕt 53-54:V¨n b¶n : TiÕng gµ tr a( TiÕt 2 )
Trang 21Nhân dịp 20 -11 tập thể lớp 7A0 xin kính tặng các thầy, cô giáo bó hoa tươi thắm nhất
Xin chân thành cảm ơn