“Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.” Câu nói thể hiện: “Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi.” - Lí Thông thực hiện
Trang 2Nêu đặc điểm hình thức, chức năng của câu phủ định?
Đặt một tình huống hội thoại có
sử dụng phủ định miêu tả và một tình huống hội thọai có sử dụng phủ định bác bỏ?
Kiểm tra bài cũ :
Trang 3miêu tả).
VD: Nga không đi học
+ Phản bác một ý kiến, một nhận định (câu phủ định bác bỏ)
VD: Không phải! Nga đi học
Trang 4chúng mới hoàn hồn Nhưng Lí Thông bỗng nảy ra kế khác Hắn nói:
- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
- Thạch Sanh thật thà tin ngay Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí
Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.
( Thạch Sanh)
Trang 5“Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ dư
ới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.”
Câu nói thể hiện: “Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng
em hãy trốn ngay đi.”
- Lí Thông thực hiện được mục đích ấy bằng phương
tiện lời nói.
-> Lời nói của Lí Thông là một hành động vì nó có
tính mục đích
=> Hành động của Lí Thông là hành động nói.
Trang 6B- Mình còn
xem có bận
gì không đã
B- Thôi được, mình
Trang 7Tiết 95: Hành động nói
Ghi nhớ 1 : Hành động nói là hành động
được thực hiện bằng lời nói nhằm
mục đích nhất định.
Trang 9− (1 )Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu.
( 2 )Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết.
( 3 )Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy
trốn đi ngay đi.
( 4 )Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
L ời của Lý Thông M ục đích
VD 1:
Trang 10Tiết 95: Hành động nói
Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:
- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ?
Điểm thêm một “giây” nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa:
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
Cái Tí nghe nói giãy nảy, giống như sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ và òa lên khóc.
( ) Chừng như lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn tưởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó
đã vững dạ ngồi im Bây giờ nghe mẹ giục nó phải đi, nó lại
nhếch nhác, mếu khóc:
- U nhất định bán con đấy ư?U không cho con ở nhà nữa ư?
Khốn nạn thân con thế này! Trời ơi!
( Ngô tất Tố, Tắt đèn)
VD 2: sgk- T 63: Chỉ ra các hành động nói trong đoạn
trích sau và cho biết mục đích của mỗi hành động
Trang 11−Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?
−Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
−U nhất định bán con đấy ư? Khốn nạn thân
con thế này! Trời ơi!
Trang 12LỜI CÁ VÀNG
-(1 )Ông lão ơi!
( 2 )Ông sinh phúc thả
tôi trở về biển khơi.
( 3 T«i sÏ xin đền ơn
ông, ông muốn gì
cũng được.
HÀNH ĐỘNG NÓI
Trang 13“Cậu vàng đi đời rồi , ông giáo
Khốn nạn Ông giáo ơi!
Béc lé c¶m xóc
C¸c c©u cßn l¹i
Tr×nh bµy
Trang 14Một số kiểu hành động nói thường gặp
Trang 15Tiết 95: Hành động nói
Ghi nhớ 2:
Người ta dựa theo mục đích của hành động nói mà đặt tên cho nó Những kiểu hành động nói thường gặp là hỏi, trình bày( báo tin, kể, tả, nêu ý kiến, dự đoán, ), điều khiển (cầu khiến,
đe dọa, thách thức, ), hứa hẹn, bộc lộ cảm xúc
Các tổ cử đại diện lên bảng lấy ví dụ:
Trang 16Em hãy cho biết đoạn văn trên có những hành
động nói nào?-> Có hành động hỏi và hành động gật đầu, lắc
Trang 17Tiết 95: Hành động nói
Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định
Người ta dựa theo mục đích của hành động
nói mà đặt tên cho nó Những kiểu hành động nói thường gặp là hỏi, trình bày( báo tin, kể, tả, nêu ý kiến , dự đoán, ), điều khiển( cầu khiến, đe dọa, thách thức, ), hứa hẹn, bộc lộ cảm xúc
Ghi nhớ:
rõ đối tượng giao tiếp để có những hành động nói phù hợp, đạt hiệu quả giao tiếp cao
Trang 18Tiết 95: Hành động nói
III Luyện tập
Bài tập 1: Trần Quốc Tuấn viết Hịch tướng sĩ
nhằm mục đích gì? Hãy xác định mục đích của hành động nói thể hiện ở một câu trong bài hịch và vai trò của câu ấy đối với việc thực hiện mục đích chung
và lũng yờu nước của tướng sĩ.
ta bảo thật cỏc ngươi…làm rữa thịt Võn Nam
giỏc cao trước kẻ thự và phải chăm chỉ tập luyện
vừ nghệ sẵn sàng đỏnh giặc.
đớch chung là khớch lệ lũng yờu nước của tướng sĩ trong việc bảo vệ đất nước.
Trang 19Tiết 95: Hành động nói
Này, bảo bác ấy cho hoàn hồn hành động điều khiển
Trang 20Tiết 95: Hành động nói
Bài tập 3 :
Xác định kiểu hành động nói được thực hiện trong câu chứa từ “hứa”
bao giờ để chúng ngồi cách
xa nhau.
hành động điều khiển
- Anh hứa đi hành động điều
khiển
- Anh xin hứa hành động hứa
Trang 21Như vậy, không phải câu nào có từ hứa cũng là thực hiện hành động hứa Hành động hứa chỉ được thực hiện khi người nói câu hứa đó phải thuộc ngôi
Trang 22Trường Trung học cơ sở Lê lợi
hết Cảm ơn các thầy cô giáo đã