Kiến thức : - Hs thấy nguyên nhân sâu xa của cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân thế kỉ XIX, nguyên nhân và tiến trình xâm lược VN của tư bản Pháp?. - Cuộc kháng chiến anh dũng của nh
Trang 1Ngày soạn : Bài 23 : ÔN TẬP
(Phần từ năm 1917 – năm 1945) Tuần :17
Tiết : 34
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
- Củng cố, hệ thống hóa sự kiện cơ bàn của LSTG giữa 2 cuộc chiến tranh
- Nắm được nội dung chính của LSTG trong những 1917 - 1945
2 Kỹ năng :
- Phát triển kĩ năng lập bản thống kê, lựa chọn lịch sử tiêu biểu, tổng hợp, so sánh hệ thống hóa sự kiện lịch sử
3 Tư tưởng :
- Củng cố, nâng cao tư tưởng, tình cảm cách mạng, chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa quốc tế chân chính, tinh thần chống chiến tranh, CNPX
II Phương tiện dạy học :
- Bảng thống kê các sự kiện cơ bản của lịch sử thế giói hiện đại
III Tiến trình bài dạy :
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
? Sự phát triển của KHKT thế giới nửa đầu thế kỉ XX như thế nào?
? Nền văn hóa Xô Viết hình thành và phát triển như thế nào?
3 Giới thiệu bài mới :
Từ 1917 – 1945, thế giới đã xảy ra nhiều sự kiện, biến cố lịch sử,tạo ra những bước phát triển mới của lịch sử TG Hôm nay chúng ta sẽ ôn lại những sự kiện đó
4 Hoạt động của giáo viên và học sinh :
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Cả lớp
TLN : Hoàn thành bảng thống kê về tình hình nước Nga – Liên Xô (1917 –
1941)?
2/1917 CM DCTS Nga
thắng lợi
Lật đổ chế độ Nga hoàng 2 chính song song tồn tại
7/11/1917 CM XHCN T10 Nga
thắng lợi Lật đổ Chính phủ tư sản lâm thời Lập nước CH Xô Viết.Mở đầu thời kì xây
dựng chế độ xã hội mới - XHCN
1918 –
1920
Cuộc đấu tranh xây
dựng và bảo vệ
chính quyền Xô Viết
Xây dựng lại hệ thống chính trị - nhà nước mới, đánh thắng thù trong giặc ngoài
1921 –
1941
Liên Xô xây dựng
CNXH
CNHóa XHCN, tập thể hóa nông nghiệp.Liên Xô từ 1 nước Nông nghiệp trở thành cường quốc công nghiệp XHCN
Hoạt động 2 : Cả lớp
TLN : Hoàn thành bảng thống kê về tình hình TG ( Trừ Liên Xô)?
1918 – Cao trào CM thế giới các đảng cộng sản ra đời, Quốc tế cộng
I Những
sự kiện lịch sử chính
Trang 21923 (châu Âu, Á) sản thành lập, lãnh đạo phong trào.
1924 –
1929 Thời kì ổn định, phát triển của CNTB Sx công nghiệp phát triển nhanh chóng, tình hình chính trị tương đối ổn định
1929 –
1933
Khủng hoảng kinh tế
TG, bắt đầu từ Mỹ
KT giảm sút nghiêm trọng, thất nghiệp, bất ổn định về chính trị
1933 –
1939
Các nước tư bản tìm
cách thoát khỏi
khủng hoảng
Khối Đức – Nhật - I-ta-li-a PX hóa chế
độ chính trị, cbị chiến tranh, xâm lược
Khối Anh – Pháp - Mỹ thực hiện cải cách KT, chính trị, duy trì chế độ DCTS
1939 –
1945 Chiến tranh Thế giới thứ 2 72 nước tham chiến CNPX thất bại hoàn toàn Thắng lợi thuộc về Liên Xô
và các nước đồng minh, nhân loại tiến
bộ TG
Hoạt động 3 : cá nhân
? Nêu 5 sự kiện lịch sử chủ yếu (1917 – 1945)?
? Vì sao em chọn sự kiện này?
(Lần đầu tiên CMVS thành công trên thế giới, loại hình nhà nước mới –
XHCN ra đời, NN này đã đứng vững trước sự tấn công của kẻ thù, đủ sức
chống đỡ thù trong giăc ngoài, xây dựng thành công CNXH.)
? Vì sao em chọn sự kiện này?
(sau CTTG I, phong trào CM ở các nước TB lên cao( Đức, Hung-ga-ri), một
loạt đảng cộng sản ra đời.Quốc tế cộng sản thành lập.(1919-1943))
? Vì sao em chọn sự kiện này?
(Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc lên cao TQ :CMDC mới bắt đầu;VN
CMT8 thành công, nước VNDCCH ra đời Đây là 1 trong 3 bộ phận CM TG
chĩa vào CNĐQ
? Vì sao em chọn sự kiện này?
(Vì nó dẫn đến hậu quả :CNPX ra đời, đe dọa an ninh thế giới, chúng mưu
toan gây CTTG II, phân chia lại TG
? Vì sao em chọn sự kiện này?
II Những nôi dung chủ yếu
- Cách
mạng XHCN tháng 10 Nga 1917 thành công
- Cao trào
cách mạng
1918 –
1923, một loạt đảng cộng sản
ra đời.Quốc
tế cộng sản thành lập.(1919-1943)
- Phong
trào đấu tranh giải phóng dân tộc lên cao
- Khủng hoảng kinh tế thế giới (1929 – 1933)
- Chiến tranh thế giới thứ II (1939 – 1945) 2
Trang 3(CTTG II bùng nổ, 1 bên là phe PX, 1 bên là phe đồng minh, đã lôi kéo 72
nước tham gia, gây nhiều thản họa Sau đại chiến, Hệ thống XHCN ra đời)
I Đánh giá :
? Thống kê lại 5 sự kiện chính của LSTG hiện đại (1917 – 1945)? Vì sao?
II Hoạt động nối tiếp :
- Học bài và xem trước bài 24 : “Cuộc kháng chiến từ năm 1858 đến năm 1873”.
III Rút kinh nghiệm :
Tuần 18
Tiết 35
Kiểm tra học kì I – Năm học 2007 - 2008
Thời gian : 45 phút
Ngày soạn :1/01/2008 Tuần:20,21
Trang 4Ngày dạy :7,8,14,15/01/2008 Tiết :39,40,41,42
Bài 24 :
CUỘC KHÁNG CHIẾN
TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
- Hs thấy nguyên nhân sâu xa của cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân thế kỉ XIX, nguyên nhân và tiến trình xâm lược VN của tư bản Pháp
- Cuộc kháng chiến anh dũng của nhân dân VN chống xâm lược Pháp nổ ra từ ngày đầu tiên, thể hiện rõ ở măt trận Đà Nẵng (1858), Gia Định (1859) và các tỉnh Nam Kì
2 Kỹ năng :
- Rèn luyện cho hs phương pháp quan sát ảnh, sử dụng bản đồ, tư liệu LS, văn học
3 Tư tưởng :
- Bản chất tham lam, tàn bạo, hiếu chiến của chủ nghĩa thực dân
- Tinh thần bất khuất, kiên cường chống ngoại xâm của dân ta, thái độ yếu đuối, bạc nhược của giai cấp phong kiến
II Phương tiện dạy học :
- Bản đồ chiến trường Đà Nẵng, Gia Định những năm 1858 – 1861
III Tiến trình bài dạy :
1 Ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
? Thống kê lại 5 sự kiện chính của LSTG hiện đại (1917 – 1945)? Vì sao?
3 Giới thiệu bài mới :
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1 :
? Nguyên nhân thực dân Pháp sang xâm
lược VN?
? Vì sao Pháp lấy Đà Nẵng làm điểm khởi
đầu?
HS: Âm mưu của Pháp lá “ đánh nhanh
thắng nhanh? Tình hình chiến sự ở ĐN diễn
ra như thế nào?
? Dân ta kháng Pháp thế nào?
HS:thắng lợi bước đầu…)
Hoạt động 2 :
GV: Vì sao Pháp chọn Gia Định là điểm
xâm lược?
HS:Nam kì là kho lúa gạo của triều đình,
nếu cắt đứt viện trợ lương thực của Nam Kì,
Huế sẽ khó khăn, lấy xong Nam kì chúng sẽ
tấn công CPChia Pháp phải hành động
ngay, vì Anh đang ngấp nghé đánh Sài
I Thực dân Pháp xâm lược Việt Nam.
1 Chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858 -1859.
- tư bản phương Tây đẩy mạnh xâm lược phương Đông
- ∙Pháp lấy cớ bảo vệ đạo Gia-Tô
∙ Nhà Nguyễn yếu hèn
- 1/9/1858, thực dân Pháp bắt đầu nổ súng xâm lược nước ta
- Dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Tri Phương, ta đã thắng lợi bước đầu
2 Chiến sự ở Gia Định năm 1859
4
Trang 5? Chiến sự ở Gia Định thế nào?
?Dân ta kháng chiến thế nào?
?Sau khi mất thành Gia Định, triều đình
Huế chống Pháp thế nào?
? Thực dân Pháp tấn công Đại đồn thế nào?
(Pháp chiếm Định Tường (12/4/1861), Biên
Hòa (16/12/1861), Vĩnh Long (23/3/1862)
Triều đình Huế đã kí với Pháp điều ước
Nhâm Tuất (5/6/1862))
GV: Vì sao lại kí với Pháp điều ước Nhâm
Tuất (5/6/1862)?
HS:Nhân nhượng để lấy quyền lợi giai cấp
và dòng họ
? Em hãy cho biết nội dung điều ước Nhâm
Tuất (5/6/1862)?
HS: cai quản 3 tỉnh, mở 3 cửa biển…
? Em có nhận xét gì về nội dung điều ước
mà Pháp buộc ta kí?
HS: Hết sức phi lý khi chúng buộc ta phải
nhượng lại 3 tỉnh cho chúng, mở cửa biển…
- 17/2/1859, Pháp tấn công thành Gia Định
- Quân triều đình chống trả yếu ớt
- Dân ta đã tự động đứng lên chống Pháp khiến chúng khốn đốn
- Triều đình Huế lo thủ hiểm ở đại đồn Chí Hòa
- 24/2/1861, Pháp tấn công Đại đồn và lan ra các tỉnh Nam kì
- 5/6/1862, Triều đình Huế kí với Pháp điều ước Nhâm Tuất
Hoạt động 1 :
? Em hãy cho biết thái độ của nhân dân khi
Pháp xâm lược ĐN?
HS:Nhân dân căm phẫn…Khi biết Pháp
đánh ĐN, đốc học Phạm Văn Nghị (Nam
Định
? Sau khi thất bại ở ĐN, Pháp kéo vào Gia
Định, Phong trào kháng chiến ở GĐ ra sao?
HS : Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đã
sáng tạo ra cách đánh pháo thuyền rất hiệu
quả làm cho Pháp rất lung túng trên chiến
trường và nhiều nơi Nam Bộ đã lợi dụng
cách đánh này
?Em biết gì cuộc khởi nghĩa của Trương
Định?
?Sau khi kn Trương Định thất bại, phong
trào kháng chiến ở Nam Bộ phát triển ra
sao?
HS: Dựa vào SGK trả lời
Hoạt động 2 :
? Tình hình nước ta sau điều ước Nhâm
Tuất?
II Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp từ năm 1858 đến năm 1873.
1 Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì
- Tại Đà Nẵng : nhiều toán nghĩa binh đã kết hợp với quân đội triều đình đánh Pháp
- Tại Gia Định và ba tỉnh miền Đông Nam
Kì : + Phong trào kháng chiến càng sôi nổi hơn + Điển hình là khởi nghĩa của Nguyễn Trung Trực, Trương Định
- Khởi nghĩa Trương Quyền ở Tây Ninh, kết hợp với người Cam-pu-chia kháng Pháp
2.Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Kì
- Sau khi kí Hiệp ước Nhâm Tuất 1862 : + Triều đình tìm mọi cách đàn áp phong trào cách mạng
Trang 6?Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam Kì ntn?
TLN : Dựa vào lược đồ H.86,em hãy cho
biết sau khi 3 tỉnh miền Tây bị Pháp chiếm,
phong trào kháng chiến của nhân dân 6 tỉnh
Nam Kì ntn?
? Nguyễn Trung Trực đã nói câu gì trước
khi bị chém đầu?
HS:“Bao giờ người Tây nhổ cỏ hết nước
Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”
GV : Một số sĩ phu dùng văn thơ chống
Pháp : Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị…
GV : Phong trào kháng chiến chống Pháp
của nhân dân 3 tỉnh miền Tây và 3 tỉnh
miền Đông giống và khác ntn?
HS- Giống : phát triển sôi nổi, quyết liệt
hơn
-Khác : + Ở miền Đông sôi nổi hơn
+ Miền Đông hình thành trung tâm
kháng chiến lớn : Trương Định, Võ Duy
Dương
+ có sự khác nhau là vì : Pháp rút
kinh nghiệm ở 3 tỉnh miền Đông, chúng
thành lập sẵn hệ thống chính quyền ở miền
Đông sang áp đặt ở 3 tỉnh miền Tây, nên
phonng trào ở miền Tây khó phát triển hơn.)
+ Cử một phái đoàn sang Pháp xin chuộc lại
ba tỉnh miền Đông Nam Kì nhưng không thành
- Từ 20/06 – 24/06/1867, Pháp chiếm ba tỉnh miền Tây Nam Kì không tốn một viên đạn
I Cũng cố :
? Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì ntn?
? Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Kì ntn?
II Dặn dò:
- Họa bài và xem trước bài 25: “KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873 – 1884)
Ngày dạy : 19,22,4,5/02/2009 Tiết :43,44,45,46
Bài 25 :
6
Trang 7KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC
(1873 – 1884)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức :
- Nắm được cuộc chiến tranh xâm lược VN của thực dân Pháp ssau khi chúng làm chủ 6 tỉnh Nam Kì và cuộc kháng chiến của nhân dân Bắc kì lần nhất, lần hai
- Thông qua sự kiện lịch sử từ sau Hiệp ước 1874 đến 1884, hiểu them những cơ sở, dữ kiện
đi đến kết luận về quá trình nước ta từ nước độc lập thành nước thuộc địa
- Giải thích vì sao đến 1883, Pháp lại quyết tâm chiếm VN
- Nắm được tinh thần cơ bản 2 hiệp ước 1883, 1884
- Thấy rằng mặc dù nhân dân chiến đấu hết sức anh dũng, nhưng do Nhà nước phong kiến không biết tổ chức, vận động, không có đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn, thiếu quyết tâm, thiên vế tư tưởng đầu hàng nên không thể thắng được giặc
2 Kỹ năng :
- Rèn luyện kĩ năng tường thuật sự kiện lịch sử hấp dẫn
- Biết kết hợp giữa nêu vấn đề và giải đáp vấn đề bằng kiến giải thuyết phục
- Sử dụng bản đồ, tranh ảnh lịch sử
3 Tư tưởng :
- Có thái độ đúng đắn khi xem xét sự kiện lịch sử, nhất là về công - tội nhà Nguyễn.(nguyên nhân mất nước)
- Củng cố lòng tự hào dân tộc trước những chiến công
- Trân trọng lịch sử, tôn kính anh hùng dân tộc
I Phương tiện dạy học :
- Bản đồ VN, Hà Nội
II Tiến trình bài dạy :
1 Ổn định lớp :
Trang 8Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1 :Làm bài tập
? Tình hình VN trước khi Pháp đánh Bắc Kì?
GV : Phong trào kháng chiến 3 tỉnh miền Đông
rất mạnh nên việc thành lập bộ máy cai trị rất
khó khăn
? Pháp đã có những biện pháp nào để ổn định
tình hình Nam Kì?
(Xây dựng bộ máy cai trị, bóc lột tô thuế, đào
tạo tay sai…)
? Trong khi Pháp chuẩn bị xâm lược, chính sách
của triều đình Nguyễn ra sao?
( Vơ vét tiền dân, kinh tế, binh lực suy yếu,
thương lượng với Pháp…)
Hoạt động 2 :Cá nhân, nhóm
? Taị sao Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây (1867)
mà mãi 1873 chúng mới đánh Bắc Kì?
(Do phong trào kháng chiến của nhân dân Nam
Kì phát triển mạnh khắp nơi, ngăn chặn quá
trình xâm lược chúng)
? Thực dân Pháp kéo quân ra Bắc trong hoàn
cảnh nào?
HS: Giải quyết vụ Đuy puy
? Chiến sự ở Bắc Kì ra sao?
HS: Dựa SGK trình bày
? Sau khi chiếm thành HN, chiến sự ở Bắc Kì
như thế nào?
TLN : Tại sao quân triều đình ở HN đông mà
không thắng được giặc?
HS: vì không chủ động tấn công giặc, trang
thiết bị lạc hậu
Hoạt động 3 :Cá nhân
? Em hãy trình bày phong trào kháng chiến của
nhân dân HN 1873?
GV: Trong thời kì này quân và dân đã lập nên
chiến thắng tiêu biểu nào?
HS:Chiến thắng Cầu Giấy :21/12/1873
GV: Em hãy cho biết phong trào kháng chiến tại
các tỉnh Bắc Kì trong thời gian này (1873 –
1874)?
HS : Sau trận Cầu Giấy lần 1, dân Nam Định
đánh mạnh hơn
? Em hãy cho biết nội dung Hiệp ước Giáp Tuất
(15/03/1874)?
HS : Với hiệp ước này, Pháp phải trả HN,
nhưng chúng đã đặt cơ sở chính trị, kinh tế,
quân sự ở Bắc kì, HN có “nhượng địa” với 100
quân thường trú
TLN : Tại sao nhà Nguyễn lại kí điều ước
1874?
HS: vì sự nhu nhược của nhà Nguyễn, vì tư
tưởng chủ hòa để bảo vệ quyền lợi của giai cấp,
dòng họ
? Em có nhận xét gì nội dung của Hiệp ước
Giáp Tuất?
HS: làm mất đi 1 phần quan trọng chủ
I Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất Cuộc kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì.
1 Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì.
- Pháp thiết lập bộ máy cai trị, bóc lột về kinh
tế và chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam Kì
- Triều đình Nguyễn tiếp tục chính sách đối nội, đối ngoại lỗi thời
2 Thực dân pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất (1873)
* Nguyên cớ :
- Pháp đem quân ra Bắc để giải quyết vụ Giăng Đuy-puy
* Diễn biến :
- Sáng 20/11/1873, Pháp nổ súng đánh Hà Nội Đến trưa Hà Nội thất thủ
3.Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì (1873 – 1874)
* Tại Hà Nội :
- Khi Pháp đến, nhân dân đã sẵn sàng chiến đấu
* Tại các tỉnh Bắc Kì :
- Quân Pháp bị đánh khắp nơi Tiêu biểu có phong trào của Nguyễn Mậu Kiến, Phạm Văn Nghị…
- 15/03/1874, Triều đình Huế kí với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất ( nhượng 6 tỉnh Nam kì…)
8
Trang 92 Kiểm tra bài cũ :
3 Giới thiệu bài mới :
IV Cũng cố :
?Thực dân pháp đánh chiếm Bắc Kì lần hai (1882) ntn?
?Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng chiến ntn?
?Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ (1884) ntn?
V Dặn dò :
- Học bài và xem trước bài 26 : PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM CUỐI TK XIX
Trang 10Ngày dạy : Tiết :40
Bài 26 : PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP
TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX
I Mục tiêu bài học :
5 Kiến thức :
- nguyên nhân, diễn biến cuộc phản công quân Pháp và sự mở đầu, quy mô, tính chất phong trào Cần Vương
- Vai trò sĩ phu văn thân trong phong trào chống Pháp cuối XIX, ý chí yêu nước quật khởi của nhân dân khi tham gia phong trào Cân vương Nguyên nân thất bại của phong trào nói chung
và ngọn cờ phong kiến nói riêng
6 Kỹ năng :
- Bồi dưỡng, nâng cao lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, trân trọng và biết ơn vị anh hùng dân tộc
7 Tư tưởng :
- Sử dụng các kĩ năng tổng hợp : phân tích, mô tả những nét chính của 1 cuộc khởi nghĩa vũ trang
- Sử dụng bản đồ, tri thức phụ trợ với lối so sánh, liên hệ thức tế để trả lời câu hỏi
II Phương tiện dạy học :
- Bản đồ phong trào Cần vương
III Tiến trình bài dạy :
1 Ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
?Thực dân pháp đánh chiếm Bắc Kì lần hai (1882) ntn?
?Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng chiến ntn?
?Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ (1884) ntn?
3 Giới thiệu bài mới :
Sau Hiệp ước Pa-tơ-nốt, triều đình phong kiến Nguyễn chính thức đầu hàng Pháp, nhưng phong trào kháng chiến chống Pháp khắp Bắc, Trung Kì vẫn pháy triển mạnh mẽ với hình thức Cần vương – “phò vua, giúp nước” mà chỗ dự chủ yếu là phe chủ chiến trong triều, đứng đầu là Tôn Thất Thuyết, phe chủ chiến đã tiến hành phản công taị kinh thành Huế, vua Hàm Nghi hạ chiếu Cần vương, mở đầu cho phong trào Cần vương cuối XIX
4 Hoạt động của giáo viên và học sinh :
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : cá nhân, nhóm
? Trình bày bối cảnh vụ phản công kinh
thành Huế?
TLN : Trình bày diễn biến vụ phản công
Pháp?
I Cuộc phản công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế, vua Hàm Nghi ra “chiếu Cần vương”
1 Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế tháng 7/1885.
* Bối cảnh :
- Triều đình : Sau 2 Hiệp ước (1883, 1884), vẫn hi vọng và chuẩn bị phản công giành chính quyền từ tay Pháp
+ Đưa Hàm Nghi lên ngôi vua
- Pháp : tìm cách tiêu diệt phe chủ chiến
* Diễn biến :
- 4-5/7/1884, Tôn Thất Thuyết tấn công Pháp
- Ban đầu Pháp rối loạn, sau chiếm lại 10