Bài 17. Hô hấp

Bài 17. Hô hấp tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, kinh...

Vµ toµn thÓ c¸c em häc sinh líp 11a

Câu 2: Trong 4 ngăn dạ dày của động vật nhai

lại, ngăn nào có vai trò như dạ dày đơn của động vật ăn thịt?

A Dạ lá sách

B Dạ cỏ

C Dạ múi khế

D Dạ tổ ong

Câu 1: Trình bày sự tiêu hoá ở động vật nhai lại?

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 3: Nhóm động vật có manh tràng phát triển nhất là?

HÔ HẤP

TiÕt 17 BÀI 17:

HÔ HẤP LÀ GÌ?

Hãy khoanh tròn cho câu trả lời đúng về hô hấp ở động vật:

A Hô hấp là quá trình tiếp nhận O2 và CO2 của cơ thể từ môi trường sống

C Hô hấp là quá trình tế bào sử dụng các chất khí như O2, CO2 để tạo ra

năng lượng cho các hoạt động sống

D Hô hấp là quá trình trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường, đảm bảo cho

cơ thể có đầy đủ O2 và CO2 cung cấp cho các quá trình ôxi hóa các chất

TiÕt 17 BÀI 17:

HÔ HẤP

* Các quá trình hô hấp ở động vật:

môi trường sống thông qua bÒ mặt trao đổi khí của các cơ quan hô hấp như phổi, mang, da…

bµo)

I TRAO ĐỔI KHÍ GIỮA CƠ THỂ VỚI MễI TRƯỜNG Ở

CÁC NHểM ĐỘNG VẬT

- Cú sự trao đổi khớ (hỳt O2 và thải CO2) giữa mụi trường và cơ thể trực tiếp qua màng tế bào, qua

bề mặt cơ thể hoặc qua cơ quan hụ hấp

Bề mặt trao đổi khớ nhỏ hay lớn tuỳ thuộc vào mức độ hoạt động của cơ thể cũng đồng thời là nhu cầu năng lượng của

cơ thể.

Cỏc nhúm động vật cú nhu cầu năng lượng cao, hoạt động sống càng cao thỡ nhu cầu trao đổi khớ càng lớn và ngược lại VD: Thú và bò sát trao đổi khí bằng phổi, nh ng

do diện tích trao đổi khí ở phổi của thú lớn hơn nhiều (có nhiều phế nang hơn) nên hiệu quả trao đổi khí của thú cao.

- Bề mặt trao đổi khí quyết định hiệu quả trao đổi khí

Bài 17: Hô Hấp

I TRAO ĐỔI KHÍ GIỮA CƠ

THỂ VỚI MễI TRƯỜNG Ở

CÁC NHểM ĐỘNG VẬT

Bề mặt trao đổi khí có tầm quan trọng

nh thế nào?

I TRAO ĐỔI KHÍ GIỮA CƠ

THỂ VỚI MÔI TRƯỜNG Ở

Hãy mô tả quá trình trao đổi khí ở giun đất?

BÀI 17: HÔ HẤP

Sự trao đổi khí được thực hiện trực tiếp qua màng tế bào hoặc bề mặt cơ thể.

I TRAO ĐỔI KHÍ GIỮA CƠ

THỂ VỚI MÔI TRƯỜNG Ở

2 Trao đổi khí qua mang:

- Mang: Cơ quan hô hấp thích nghi với môi

trường nước

- Sinh vật hô hấp bằng mang:

+ Cá + Thân mềm (trai, ốc) sống trong nước + Chân khớp (tôm cua)

BÀI 17: HÔ HẤP

Đại diện cho h×nh thøc này là sinh vËt nµo?

Cú phải khi

hụ hấp thỡ cỏ phải ngoi lờn mặt nước khụng? Vỡ sao?

Không nhất thiết vì O2 hoà tan trong nước khuếch tỏn vào mỏu, đồng thời

CO2 từ mỏu khuếch tỏn vào dũng nước chảy qua cỏc lỏ mang ra ngoài

- Miệng và nắp mang đúng mở nhịp nhàng  dũng nước chảy một chiều và gần nh liên tục từ miệng qua mang.

-Cỏch sắp xếp của cỏc mao mạch trong cỏc phiến mang giỳp cho dũng mỏu trong mạch luụn chảy song song nhưng ngược chiều với

dũng nước chảy bờn ngoài, làm tăng hiệu suất trao đổi khớ giữa mỏu giàu CO2 và dũng nước giàu O2 đi qua mang.

Cỏch sắp xếp của cỏc mao mạch trong mang cú tỏc dụng gỡ đối với quỏ trỡnh trao đổi khớ?

Mô tả sự phối hợp miệng, nắp

mang và hoạt động hít thở của cá?

3 Trao đổi khí qua hệ thống ống khớ

a ở côn trùng:

BÀI 17: Hễ HẤP

I TRAO ĐỔI KHÍ GIỮA CƠ I TRAO ĐỔI KHÍ GIỮA CƠ

THỂ VỚI MễI TRƯỜNG Ở

CÁC NHểM ĐỘNG VẬT

1 Trao đổi khớ qua bề mặt

cơ thể:

2 Trao đổi khớ qua mang:

3 Trao đổi khí qua hệ

thống ống khí

a ở côn trùng:

Cho ví dụ về sinh vật hô hấp bằng hệ thống ống khí?

Ví dụ: Sâu, B ớm, Cào Cào, Gián…

Hệ thống ống khí có cấu tạo nh thế nào?

- Có hệ thống ống khí phân nhánh từ ống khí lớn đến các ống khí nhỏ và đến tận tế bào, chúng đ ợc thông với bên ngoài qua các

lỗ thở.

Hãy mô tả quá trình trao đổi khí ở côn trùng?

thÓ ®i qua èng khÝ nhá, sang èng khÝ to dÇn råi ®i qua lç thë ra ngoµi.

Sự thông khí trong các ống khí thực hiện được nhờ sự co dãn của phần bụng.

BÀI 17: Hễ HẤP

Tại sao trong phổi chim khụng cú khớ đọng?

Vì không khí l u thông liên tục qua các ống khí ở phổi theo 1chiều nhất định và chỉ

có các túi khí thay đổi thể tích kể cả khi hít vào và thở ra

Trao đổi khí ở chim đ ợc thực hiện

nh thế nào?

Trao đổi khí đ ợc thực hiện nhờ các ống khí trong phổi Dòng khí giàu oxi qua phổi 1chiều nhất định và liên tục cả khi hít vào lẫn thở ra, không có khí đọng trong các ống khí ở phổi

I TRAO ĐỔI KHÍ GIỮA CƠ THỂ

VỚI MễI TRƯỜNG Ở CÁC

NHểM ĐỘNG VẬT

1 Trao đổi khớ qua bề mặt cơ

thể:

2 Trao đổi khớ qua mang:

3 Trao đổi khí qua hệ

4 Trao đổi khí ở cỏc phế nang:

- Sự lưu thụng khớ qua phổi thực hiện nhờ

sự nõng hạ của thềm miệng (ở lưỡng cư) hoặc co dón của cỏc cơ thở, làm thay đổi thể tớch của khoang thõn (bũ sỏt) hay khoang ngực (ở thỳ và người)

Đại diện thuộc nhúm nào?

Cơ quan hụ hấp là gỡ? Cú cấu tạo như thế nào?

Sự lưu thụng khớ trong phổi thực hiện như thế nào?

I TRAO ĐỔI KHÍ GIỮA CƠ

THỂ VỚI MễI TRƯỜNG Ở

CÁC NHểM ĐỘNG VẬT

1 Trao đổi khớ qua bề mặt cơ

thể:

2 Trao đổi khớ qua mang:

3 Trao đổi khí qua

Môi

Môi tr ờng có ảnh h ởng nh thế nào đến bề mặt trao đổi khí và hiệu quả trao đổi khí? Lấy ví dụ ở ng ời?

II Vận chuyển O2, CO2 trong cơ thể và trao đổi khớ ở

tế bào (hụ hấp trong):

Hụ hấp trong xảy

thế nào?

BÀI 17: Hễ HẤP

Sự trao đổi O 2 và CO 2 trong tế bào theo cơ chế nào?

-Nguyên tắc trao đổi khí: khuyếch tán -Vận chuyển khí giữa các cơ quan hô hấp (mang, phổi) với tế bào của cơ thể nhờ máu và dịch mô

Tóm tắt thông tin dạng sơ đồ

Cơ quan hô hấp

O2 + Hb O2 + Hc

NaHCO3

CO2 + Hb

1 phÇn nhá CO2 tan trong huyÕt t ¬ng

CỦNG CỐ

1/ Đặc điểm cấu tạo của cơ quan hô hấp ở chim khác với bò sát và thú là:

a Có lượng phế nang nhiều hơn

b Có các túi khí nằm ở phía trước và phía sau của phổi

c Có phế quản phân nhánh

d Cử động hô hấp được thực hiện do sự co dãn của các cơ

hô hấp

2/ Điều nào sau đõy đỳng với thủy tức là:

a Hụ hấp bằng mang

b Trao đổi khớ theo cơ chế khuếch tỏn qua bề mặt cơ thể

c Trao đổi khớ qua hệ thống ống khớ

d Trao đổi khớ theo khuếch tỏn qua cỏc phế nang

3 Vì sao phổi của thú có hiệu quả trao đổi khí u thế hơn ở phổi của bò sát, l ỡng c ?

Do phổi chúng cấu tạo đơn giản, ít phế nang, không đáp ứng

đ ợc nhu cầu năng l ợng của cơ thể Da chúng phải giữ ẩm ớt mới hô hấp đựơc nên chúng th ờng sông nơi có độ ẩm cao.

3 Tại sao động vật có phổi không hô hấp d ới n ớc đ ợc?

- Trả lời 5 câu hỏi trong sách giáo khoa ở cuối bài.

- Đọc mục “em có biết”.

- Học kĩ bài này.

- Chuẩn bị bài “Tuần hoàn” trang 71

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Em có biết

Vai trò của máu trong vận chuyển khí

Ở tất cả các động vật đã xuất hiện cơ quan tuần hoàn (trừ các động vật chân khớp) thì máu làm nhiệm vụ

dưới các dạng khác nhau: hòa tan trong huyết tương; kết hợp với hêmôglôbin trong hồng cầu

khác nhau.

• Chẳng hạn:

kết hợp với Hb tại nhân Hem, chỉ có 1,5% được hòa tan trong huyết tương

với Hb trong hồng cầu, 7% dưới dạng hòa tan trong huyết tương.

Chúc các em học tốt