- Điện thế nghỉ là sự chênh lệch điện thế giữa hai bên màng tế bào khi tế bào không bị kích thích, phía trong màng tích điện âm so với bên ngoài màng tích điện dương.Bài 28, 29: ĐIỆN THẾ
Trang 1Nhiệt liệt chào mừng quý thầy cô đến dự giờ thăm lớp!
Trang 2Câu hỏi: Em hãy trình bày cấu tạo và hoạt động của hệ
thần kinh dạng ống.
Trang 3BÀI 28, 29 ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH
Trang 4Bài 28, 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ
LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH
I Khái niệm điện thế nghỉ:
Trang 5Bài 28, 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ
LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH
I Khái niệm điện thế nghỉ:
Trang 6- Điện thế nghỉ là sự chênh lệch điện thế giữa hai bên màng tế bào khi tế bào không bị kích thích, phía trong màng tích điện âm so với bên ngoài màng tích điện dương.
Bài 28, 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ
LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH
- Ví dụ: trị số điện thế nghỉ của tế bào thần kinh mực ống là -70mV.
Trang 8Điện thế nghỉ
Kích thích
Giai đoạn mất phân cực
Giai đoạn đảo cực
Giai đoạn tái phân cực
Hình 29.1: Đồ thị điện thế hoạt động của TBTK mực ống
Bài 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN
TRUYỀN XUNG THẦN KINH
Trang 9Điện thế nghỉ
Kích thích
Giai đoạn mất phân cực
Giai đoạn đảo cực
Giai đoạn tái phân cực
Hình 29.1: Đồ thị điện thế hoạt động của TBTK mực ống
Bài 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN
TRUYỀN XUNG THẦN KINH
II Điện thế hoạt động
Trang 10- Khái niệm: Điện thế hoạt động là sự biến đổi điện thế nghỉ, từ phân
cực sang mất phân cực, đảo cực và tái phân cực.
Bài 28, 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ
LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH
Trang 11Điện thế nghỉ
Kích thích
Giai đoạn mất phân cực
Giai đoạn đảo cực
Giai đoạn tái phân cực
Hình 29.1: Đồ thị điện thế hoạt động của TBTK mực ống
Bài 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN
TRUYỀN XUNG THẦN KINH
II Điện thế hoạt động
Trang 12- Khái niệm: Điện thế hoạt động là sự biến đổi điện thế nghỉ, từ phân
cực sang mất phân cực, đảo cực và tái phân cực.
- Các giai đoạn của điện thế hoạt động:
+ Giai đoạn mất phân cực: chênh lệch điện thế giữa 2 bên màng giảm
nhanh tới 0.
+ Giai đoạn đảo cực: mặt trong màng tích điện +, mặt ngoài màng tích
điện -.
+ Giai đoạn tái phân cực: thiết lập lại trạng thái của điện thế nghỉ, mặt
trong màng tích điện -, mặt ngoài màng tích điện +.
Bài 28, 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ
LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH
Trang 13Cá đuối - Điện phát ra là 60V
Trang 14Cá Chình - Điện phát ra là 600V
Trang 15Cá Nheo - Điện phát ra là 400V
Trang 16Máy phát hiện thời kì động dục của bò
Trang 17Máy đo điện tâm đồ của người
Trang 18Bài 28, 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ
LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH III Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh
Trang 19Bài 28, 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ
LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH III Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh
Trang 20Bài 28, 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ
LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH III Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh
Trang 21Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh
Bài 28, 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ
LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH
Trang 22Xung thần kinh lan truyền trên sợi thần kinh không có bao miêlin (trên)và sợi có
miêlin (dưới)
A B C D E
A B C D E
Trang 23Loại sợi
TK ND
Trên sợi không có bao
miêlin Trên sợi có bao miêlin
Cấu tạo Sợi trần, không có bao
mielin bao bọc. Sợi có bao mielin bao bọc Bao mielin bao bọc không liên
tục tạo thành các eo ranvie Bao mielin có bản chất là photpholipit, có màu trắng và cách điện.
Trang 24lại không kích thích trở lại A?
Do điểm A sau khi tái phân cực bị trơ không nhận kích
thích nên xung không truyền trở lại.
Trang 25Kết luận:
- Xung thần kinh chỉ lan truyền một chiều, không quay trở lại.
- Nếu kích thích vào giữa sợi thần kinh thì xung lan truyền về hai phía.
Xung sẽ lan truyền như thế nào nếu có kích thích vào giữa
sợi thần kinh?
Kích thích
Chiều lan truyền xung thần kinh
Trang 26Bài tập: Xung thần kinh lan truyền theo các bó sợi thần kinh có bao miêlin từ vỏ não xuống đến các cơ ngón chân làm ngón chân co lại Hãy tính thời gian xung thần kinh lan truyền từ vỏ não xuống ngón chân (biết chiều cao của người nào đó là 1,6 m, tốc độ lan truyền là 100 m/ giây).
Trang 27Câu 1: Vì sao sự lan truyền xung thần kinh trên sợi trục có bao miêlin lại “nhảy cóc” ?
A Vì giữa các eo Ranvie, sợi trục bị bao bằng bao miêlin cách điện.
B Vì tạo cho tốc độ truyền xung nhanh.
C Vì sự thay đổi tính thấm của màng không xảy ra tại các eo Ranvie.
D Vì đảm bảo cho sự tiết kiệm năng lượng.
Trang 28Câu 2: Khi lan truyền xung thần kinh trên sợi trục có bao mielin, sự thay đổi tính thấm của màng chỉ xảy ra ở:
Trang 29Câu 3: Điện thế hoạt động lan truyền trên sợi thần kinh có bao mielin nhanh hơn so với không có bao mielin vì xung thần kinh:
A Lan truyền theo kiểu nhảy cóc
B Lan truyền liên tiếp từ vùng này sang vùng khác.
C Không lan truyền theo kiểu nhảy cóc.
D Không lan truyền liên tục.
Trang 30Câu 4: Trong cơ chế hình thành điện thế hoạt động ở giai đoạn mất phân cực:
A Cả trong và ngoài màng tích điện âm.
B Chênh lệch điện thế giảm nhanh tới 0.
C Cả trong và ngoài màng tích điện dương.
D Chênh lệch điện thế đạt cực đại.
Trang 31Sau 1 thời gian dài lao động trí óc căng thẳng thì khả năng nhận và trả lời kích thích của tế bào thần kinh giảm xuống, dẫn đến khả năng tiếp thu bài giảm, cần phải nghỉ ngơi để khôi phục trở về như cũ.
Câu 5: Tại sao sau 45 phút học
bài căng thẳng cần có 5 – 10
phút giải lao?
Trang 32Câu 6: Tốc độ dẫn truyền hưng phấn trên sợi thần kinh có giống sự lan truyền điện trên dây kim loại không?
Điện trên dây kim loại có thể chạy tới 300000 km/giây
Điện thần kinh ở động vật có vú chạy nhanh nhất 150m/giây.
Trong y học:
Chỉ cần lấy chỉ thắt ngang sợi thần kinh hoặc đặt lên đó một mảnh bông tẩm chất gây mê (hoặc gây tê) thì điện sinh học sẽ bị chặn lại ngay.
Trang 33+ Xung TK lan truyền trên sợi TK được là nhờ các cổng Na+ cạnh nhau mở nối tiếp nhau, dẫn
đến khử cực và đảo cực liên
tiếp dọc theo sợi TK Các chất
ngăn chặn không cho cổng Na+
mở, không gây khử cực và
đảo cực nên xung TK không thể lan truyền đi được.
+ Vì nó có tác dụng ngăn
không cho cổng Na+ mở ra
ngăn chặn xung TK lan truyền
trên sợi TK?
Trang 34Xung thần kinh lan truyền trên sợi thần kinh không có bao miêlin (trên)và sợi có
miêlin (dưới)
A B C D E
A B C D E
Trang 35- Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa.
- Đọc trước bài 30 “Truyền tin qua xinap”.
BÀI TẬP VỀ NHÀ
Trang 36Kính chúc quý thầy cô và các em học sinh
sức khỏe!
Chào tạm biệt!
Trang 37Sợi thần kinh không có bao miêlin
Sợi thần kinh có bao miêlin Bao miêlin
Eo Ranvie
Bài 28, 29: ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ
LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH III Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh