Bài 26. Cảm ứng ở động vật

- Cảm ứng là khả năng cơ thể động vật phản ứng lại các kích thích của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể để tồn tại và phát triển... • - Phản xạ là phản ứng của cơ thể thông qua hệ

Kiểm tra bài cũ

Câu1: Nêu khái niệm ứng động? Có mấy kiểu ứng động?

Câu 2: Cho các hiện tượng sau :

Hoa Quỳnh nở vào 24h

Ứng động tiếp xúc ở cây gọng vó bắt mồi

Lá cây trinh nữ cụp lại khi có tác động cơ học từ bên

ngoài

Em hãy phân biệt hiện tượng nào là ứng động sinh trưởng, hiện tượng nào là ứng động không sinh trưởng?

B CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT

Chim Sẻ xù lông giúp giữ

ấm cơ thể

Khí hậu trở lạnh.

Mèo nằm co rúm lại

Chó thè lưỡi để làm mát cơ

thể.

Cảm ứng ở động vật là

gì ?

Khi trời nóng

- Cảm ứng là khả năng cơ thể động vật phản ứng lại các kích thích của môi trường (bên trong

và bên ngoài cơ thể) để tồn tại và phát triển

BÀI 26: CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT

I.Khái niệm cảm ứng

ở động vật:

1.Cảm ứng:

? So sánh cách biểu hiện và tốc độ cảm ứng ở hai phản ứng trên?

Phản ứng của ếch khi kích thích vào cơ đùi

ếch (Ếch còn sống)?

Kích thích vào cơ đùi ếch đã cắt rời khỏi cơ thể

Kích thích vào cơ đùi

ếch đã cắt rời khỏi cơ

thể?

Phản xạ là gì?

Có phải tất cả các phản ứng đều là phản xạ không?

• - Phản xạ là phản ứng của cơ thể thông qua hệ thần kinh để trả lời lại kích thích bên ngoài hoặc bên trong cơ thể.

? Cung phản xạ gồm những bộ phận nào?

+ Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin: hệ thần kinh.

+ Bộ phận thực hiện cảm ứng :

cơ, tuyến …+ Đường dẫn truyền ra

+ Đường dẫn truyền vào

(Gai nhọn)

Cơ tay

SƠ ĐỒ MỘT CUNG PHẢN XẠ

Bộ phận tiếp nhận kích thích

Bộ phận thực hiện

phản ứng

? Cảm ứng ở các loài động vật có tổ chức thần kinh

phụ thuộc vào yếu tố nào?

Các dạng hệ thần kinh

HỆ TK DẠNG LƯỚI

HỆ TK DẠNG CHUỖI HẠCH HỆ TK ỐNG CHƯA CÓ HỆ TK

THẢO LUẬN NHÓM (thời gian 5

phút)

4 HS / NHÓM, Quan sát hình, hoàn

thành phiếu học tập sau

HTK dạng lưới ở

thuỷ tức

Đặc điểm cấu tạo của hệ thần kinh dạng lưới

Các tế bào thần kinh nằm rải rác trong cơ thể, liên hệ với nhau qua các sợi thần kinh  mạng lưới tế bào thần kinh

• + Phản ứng kém chính xác,tiêu tốn nhiều năng lượng.

ĐỘNG VẬT CÓ HỆ THẦN KINH DẠNG CHUỖI

HẠCH

Đỉa

Châu chấu

Bò cạp

Giun đất

H26.2:Hệ thần kinh dạng chuỗi hạch

- Cấu tạo:

+ Các tế bào thần kinh tập trung thành hạch thần kinh.+ Các hạch TK nối với nhau bằng dây TK  chuỗi hạch thần kinh nằm dọc chiều dài

cơ thể

+ Mỗi hạch TK là trung tâm điều khiển hoạt động một

vùng xác định của cơ thể

+ Phản ứng theo vùng, theo nguyên tắc phản xạ thường là Phản xạ không điều kiện

+- Ưu điểm : phản ứng chính xác hơn, ít tiêu tốn năng lượng hơn hệ thần kinh dạng lưới

CỦNG CỐ

H26.2.Hệ thần kinh dạng chuỗi hạch

A.Giun dẹp B Đỉa C.Côntrùng

Kể tên bộ phận tiếp nhận kích thích, bộ phận phân tích tổng hợp thông tin và bộ phận thực hiện của cung phản xạ ở động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch?

- Cảm ứng diễn ra nhanh, dễ phát hiện.

- Mức độ, hình thức cảm ứng thay đổi tuỳ thuộc vào mức

độ tổ chức của hệ thần kinh.

- Cảm ứng diễn ra chậm, khó nhận biết.

- Chịu sự ảnh hưởng của các hoocmon.

ĐẶC ĐIỂM

- Co rút toàn cơ thể

- Các phản xạ (động vật có hệ thần kinh)

- …

Biểu hiện bằng:

- Hướng động: Hướng đất, hướng sáng, hướng nước…

- Ứng động: Sinh trưởng

và không sinh trưởng.

BIỂU HIỆN

CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT

NỘI DUNG

SO SÁNH CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT

Các phản xạ không điều kiện, giúp bảo vệ cơ thể

Là sự thích nghi của cơ thể, do các hoocmon điều khiển

A

C

B

D

Chọn câu đúng nhất:

kinh, nhưng đáp ứng không hoàn toàn chính xác bằng cách co rút toàn thân, xảy ra ở:

Cá

Giáp xác

Thân mềm D

C

BRuột khoang

A

Câu 3. Đáp án nào sau đây không phải là ưu điểm của hệ thần kinh chuỗi hạch?

Nhờ có hạch thần kinh nên số lượng tế bào thần

kinh của động vật tăng lên

Do mỗi hạch thần kinh điều khiển một vùng xác định trên cơ thể nên động vật phản ứng chính xác hơn so với hệ thàn kinh dạng lưới

Do các tế bào thần kinh trong hạch nằm gần nhau và hình thành nhiều mối liên hệ với nhau nên khảnăng phối hợp hoạt động giữa chúng được tăng cường A