Bài 19. Tuần hoàn máu (tiếp theo)

Bài 19. Tuần hoàn máu (tiếp theo) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩn...

Hãy trình bày đặc điểm của hệ tuần hoàn hở và

hệ tuần hoàn kín?

* Hệ tuần hoàn hở:

- Có 1 đoạn máu đi ra khỏi mạch và trộn lẫn với dịch mô, tiếp xúc trực tiếp với tế bào

-Máu lưu thông với áp lực thấp, tốc độ chậm.

* Hệ tuần hoàn kín:

-Máu lưu thông trong mạch kín, trao đổi với tế bào

qua thành mao mạch.

-Máu lưu thông với áp lực trung bình hoặc cao,

vận tốc nhanh.

Tiết 18 - BÀI 19

Quan sát thí nghiệm về hoạt động của tim ếch và cơ bắp chân sau ếch khi được cắt rời khỏi cơ thể cho vào dung dịch sinh lý

Dung dịch sinh lý

Dung dịch sinh lý

Khả năng này của tim ếch được gọi là gì?

III Hoạt động của tim:

Đây là tính tự động của tim

1 Tính tự động của tim:

Dung dịch sinh lý

? Tính tự động của tim có được là do đâu ?

Thế nào là tính tự động của tim?

Tính tự động của tim là khả năng co dãn tự động theo chu kì của tim

 Nguyên nhân do: Hệ dẫn truyền tim

Hệ dẫn truyền tim gồm những thành phần nào?

Nút xoang nhĩ

Mạng Puốckin

 Hệ dẫn truyền tim là tập hợp sợi đặc biệt có trong thành tim gồm : Nút xoang nhĩ, nút nhĩ thất, bó His, mạng Puốckin

Nút xoang nhĩ

Nút xoang nhĩ

Nút nhĩ thất

Bó His

Mạng Puôckin

Vậy hệ dẫn truyền tim hoạt động như thế nào?

 Hoạt động của hệ dẫn truyền tim

Nút xoang nhĩ

tự phát xung điện

Cơ tâm nhĩ Tâm nhĩ co

Nút nhĩ thất Mạng

lưới Puốckin

Cơ tâm thất

Tâm

thất

co

Bó His

Tính tự động của tim có ý nghĩa gì với sinh vật?

 Giúp tim đập tự động, cung cấp đủ ôxy và chất dinh dưỡng cho cơ thể cả khi ngủ

2 Chu kì hoạt động của tim

a Chu kì tim

Quan sát hình và cho biết chu kì tim là gì? Mỗi chu kì

gồm mấy pha? Thời gian ở mỗi pha?

Chu kỳ tim là 1 pha co tâm nhĩ đến co tâm thất và

pha dãn chung của tim

 Mỗi chu kỳ tim người gồm 3 pha :

Co tâm nhĩ (0,1s)

Co tâm thất (0,3s) Dãn chung (0,4s)

Tại sao tim lại co bóp theo chu kì ?

Tại sao tim hoạt động suốt đời mà vẫn không mệt mỏi?

Nút xoang nhĩ

Nút nhĩ thất

Bó His

Mạng Puôckin

Hệ dẫn truyền tim

Loài Nhịp tim/Phút

Voi 25-40

Trâu 40-50

Bò 50-70

Lợn 60-90

Mèo 110-130

Chuột 720-780

Thế nào là nhịp tim? Nhịp tim có tương quan như thế nào với kích thước cơ thể?

b Nhịp tim

- Nhịp tim là số chu kỳ tim trong 1 phút.

- Động vật càng nhỏ tim đập càng nhanh.

IV Hoạt động của hệ mạch:

1 Cấu trúc của hệ mạch:

ĐM nhánh

Tiểu ĐM

Mao mạch

Tiểu TM

? Hệ mạch gồm có những thành phần nào ?

- Hệ mạch gồm: Hệ thống động mạch, hệ thống

mao mạch, hệ thống tĩnh mạch

2 Huyết áp

Quan sát hình và cho biết huyết áp là gì?

Những yếu tố nào có thể làm thay đổi huyết áp?

* Yếu tố làm thay đổi huyết áp:

- Lực co tim; nhịp tim.

- Khối lượng,độ quánh của máu.

- Sự đàn hồi của mạch máu.

* Huyết áp : Áp lực máu tác dụng

lên thành mạch

Áp lực máu tác dụng lên thành động mạch

khi tim co và khi tim dãn tương ứng các giá

trị huyết áp nào?

*Huyết áp có 2 trị số:

- Khi tim co : HA tâm thu ( huyết áp tối đa)

- Khi tim dãn: HA tâm trương ( huyết

áp tối thiểu)

* Đặc điểm:

Quan sát hình vẽ và cho biết huyết áp trong hệ mạch biến động như thế nào ?

 Huyết áp giảm dần từ động mạch  mao mạch  tĩnh mạch .

Tại sao tim đập mạnh làm huyết áp tăng,tim đập chậm và yếu làm huyết áp giảm ?

động mạch mạnh → Huyết áp tăng

- TIM đập chậm và yếu : Lượng máu được bơm nhỏ →Áp lực lên động mạch yếu → Huyết áp giảm

- máu giảm → Huyết áp giảmTại sao khi cơ thể bị mất máu thì huyết ápgiảm ?Khi bị mất máu thì lượng máu trong mạch giảm → Áp lực

Dụng cụ đo huyết áp

Tại sao ta thường đo huyết áp ở cánh tay, còn trâu

bò thì được đo ở đuôi ?

Đó là vì người ta thường đo huyết áp ở nơi có động mạch chủ đi qua do được bơm trực tiếp từ tim lên nên tăng độ chính xác về huyết áp.

Một số hiện tượng bệnh lý liên

quan đến hệ mạch

IV Hoạt động của hệ mạch:

3 Vận tốc máu:

Thế nào là vận tốc máu?

Vận tốc máu là tốc độ máu chảy trong 1 giây

ĐM nhánh

Tiểu ĐM

Mao mạch

Tiểu TM

Động mạch chủ : 500 mm/s Tĩnh mạch chủ : 200mm/s Mao mạch: 0,5 mm/s

Vận tốc máu thay đổi như thế nào trong hệ mạch ?

Vận tốc máu giảm từ động mạch đến mao mạch sau

đó tăng dần từ mao mạch đến tĩnh mạch Vận tốc máu ở mao mạch nhỏ nhất có ý nghĩa gì?

Vận tốc máu nhỏ nhất ở mao mạch, đảm bảo cho sự trao đổi chất giữa máu và tế bào.

Tổng tiết diện Tốc độ máu Động

mạch

chủ

5 – 6 cm 2 500mm/s

Mao

mạch 6000cm

2 0,5mm/s

Tĩnh

mạch

chủ

> 5 – 6 cm 2 200mm/s

Vận tốc máu phụ thuộc vào yếu tố nào?

- Tổng tiết diện mạch:Tỉ lệ nghịch với tổng tiết diện mạch

- Chênh lệch huyết áp giữa hai đầu đoạn mạch

1 Cấu trúc nào sau đây không thuộc hệ thống thần kinh tự động của tim?

Mạng lưới Puôc - kin

Bó His

Van nhĩ - thất

Nút xoang nhĩ.

b

c

d

a

Bài tập trắc nghiệm

2 Huyết áp đạt cực đại tại vị trí nào sau đây ?

Mao mạch

Tiểu động mạch

Động mạch chủ

Tĩnh mạch.

b

c

d

a

Bài tập trắc nghiệm

Củng cố, dặn dò

- Chuẩn bị bài mới: CÂN BẰNG NỘI MÔI

- Tại sao huyết áp trong hệ mạch thay đổi giảm dần như vậy?

- Giải thích hiện tượng thay đổi vận tốc trong hệ mạch?

- Tại sao người già thường hay bị chứng HA cao ?

Vì sao khi bị chứng HA cao ta không nên ăn mặn (nhiều muối)?

Chúc quý thầy cô giáo an khang!

Chúc các em học tập tốt!