ABCDE FGH b A BC BCDE FGH Quan sát hình sau: NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc Thảo luận nhĩm: Hồn thành phiếu học tập sau: Hình NST ban đầu NST sau khi bị biến đổi Tên dạng biến đổi
Trang 1Môn: Sinh học
Trang 2Kiểm tra bài cũ:
Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen.
VD: Cây mạ non có màu trắng, con lợn có đầu
và chân bị dị dạng.
Đáp án:
1 Đột biến gen là gì? Cho ví dụ?
Kiểm tra bài cũ:
2 Nêu vai trò của đột biến gen trong thực tiễn sản xuất?
- Đột biến gen theå hieän ra kieåu hình thường có hại cho sinh vật và con người.
- Đột biến gen ñoâi khi có lợi, có ý nghĩa lớn trong công tác chọn giống.
Trang 3AB C DE FGH
a
AB CD E FG
Chỉ điểm bị đứt : Chỉ quá trình dẫn đến đột biến
AB CDE FGH
c
A D C BE FGH
Một số dạng đột biến cấu trúc NST
Chữ cái: A,B,C Kí hiệu một đoạn NST
Tiết 23: Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I Đột biến cấu trúc NST là gì?
ABCDE FGH
b
A BC BCDE FGH
Quan sát hình sau:
NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Thảo luận nhĩm:
Hồn thành phiếu học tập
sau:
Hình NST ban đầu NST sau khi bị
biến đổi
Tên dạng biến đổi
a
b
C
Mất đoạn H Mất đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
Lặp lại đoạn BC đoạn Lặp
Gồm các đoạn ABCDEFGH
Trình tự
đổi lại thành
Đảo đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
Qua bài tập, em hãy cho
biết:
Đột biến cấu trúc NST là gì?
Gồm những dạng nào?
Trang 4I Đột biến cấu trúc NST là gì?
- Đột biến cấu trúc NST là những
biến đổi trong cấu trúc NST
Tiết 23: Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Tiết 23: Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
- Goàm các dạng: mất đoạn, lặp
đoạn và đảo đoạn
Quan sát hình sau: a; b; c Cho biết tên các
dạng đột biến
c
Mất đoạn
Lặp đoạn Đảo đoạn
Chuyển đoạn
Qua bài tập, cho biết:
Đột biến cấu trúc NST là gì?
Gồm những dạng nào?
Trang 5I Đột biến cấu trúc NST là gì?
-Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi
trong cấu trúc NST.
-Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn và đảo đoạn
II Nguyên nhân phát sinh và tính
chất của đột biến cấu trúc NST:
1.Nguyên nhân phát sinh:
Tiết 23: Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Quan sát tranh + Hiểu biết thực tế:
1 Các tác nhân gây phát sinh đột biến cấu trúc NST là gì?
Tác nhân bên trong (rối loạn nội bào) và tác nhân bên ngoài (vật lý, hoá học )
2 Vì sao các tác nhân bên ngoài (vật lý, hoá học) lại là nguyên nhân chủ yếu gây ra đột biến cấu trúc NST?
Vì các tác nhân lý hoá phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của NST.
Chất độc do Mỹ thả xuống Việt Nam
Tiết 23: Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Trang 6I Đột biến cấu trúc NST là gì?
-Đột biến cấu trúc NST là những biến
đổi trong cấu trúc NST
-Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn và đảo
đoạn
II Nguyên nhân phát sinh và tính
chất của đột biến cấu trúc NST:
1.Nguyên nhân phát sinh:
Tiết 23: Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
- Do điều kiện bên trong và bên ngoài
cơ thể
Tiết 23: Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
- Tác nhân vật lý và hoá học là nguyên
nhân chủ yếu gây đột biến cấu trúc
NST
2.Tính chất cuûa đột biến cấu trúc NST:
Trang 7Lúa mạch đột biến Lúa mạch thường
Người bị đột biến ở mặt Người bị đột biến ở tay
Tiết 23: Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
-Đột biến cấu trúc NST là những
biến đổi trong cấu trúc NST
-Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn và
đảo đoạn
II Nguyên nhân phát sinh và tính
chất của đột biến cấu trúc NST:
1.Nguyên nhân phát sinh:
- Do điều kiện bên trong và bên
ngoài cơ thể
- Tác nhân vật lý và hoá học là
nguyên nhân chủ yếu gây đột biến
cấu trúc NST
2.Tính chất đột biến cấu trúc NST:
I Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST có lợi hay có
hại?
- Đột biến cấu trúc NST thường
có hại, nhưng cũng có trường hợp
có lợi
Trang 8Tiết 23: Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
-Đột biến cấu trúc NST là những biến
đổi trong cấu trúc NST
-Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn và đảo
đoạn
II Nguyên nhân phát sinh và tính
chất của đột biến cấu trúc NST:
1.Nguyên nhân phát sinh:
- Do ảnh hưởng của mơi trường bên
trong và bên ngồi cơ thể tới NST
-Tác nhân vật lý và hố học là nguyên
nhân chủ yếu gây phá vỡ cấu trúc NST,
hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của
NST
2.Tính chất đột biến cấu trúc NST:
I Đột biến cấu trúc NST là gì?
- Đột biến cấu trúc NST thường cĩ hại
cho con người và sinh vật
- Một số đột biến cĩ lợi cĩ ý nghĩa trong
công tác chọn giống
gây ung thư máu ở người
giống lúa mạch cĩ hoạt tính cao hơn nhờ hiện tượng lặp đoạn NST mang gen quy định enzim này
Nghiên cứu VD 1, VD 2 SGK/66: Chỉ ra đâu là đột biến cĩ lợi, đâu là đột biến cĩ hại? Phân dạng đột biến trong 2 VD đĩ?
Tại sao đột biến cấu trúc NST lại gây hại cho con người và sinh vật?
Vì đột biến cấu trúc NST đã làm thay đổi sự sắp xếp hài hịa của các gen và số lượng gen trên NST nên thường gây hại cho sinh vật => Gây ra các rối loạn trong hoạt động của cơ thể, dẫn đến bệnh tật, thậm chí gây chết
Trang 9Tiết 23: Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ:
1 Đột biến cấu trúc NST là gì?
2 Các dạng đột biến cấu trúc NST?
3 Nêu nguyên nhân phát sinh đột biến cấu trúc
NST?
4 Tính chất của đột biến cấu trúc NST?
Trang 10HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Học bài và làm các bài tập SGK.
- So sánh đột biến gen và đột biến cấu trúc NST?
* Giống nhau:
•Khác nhau:
-Đều là những biến đổi xảy ra trên cấu trúc vật chất
di truyền (ADN hoặc NST)
- Đều phát sinh từ các tác động của mơi trường bên ngồi và mơi trường bên trong cơ thể
- Đều di truyền cho thế hệ sau
- Phần lớn gây hại cho sinh vật.
Làm biến đổi cấu trúc của gen
Gồm các dạng: mất cặp, thêm
cặp, thay cặp nucleotit
Làm biến đổi cấu trúc của NST Gồm các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn NST
Trang 11HƯỚNG DẪN VỀNHÀ:
Xem trước Bài 23: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Yêu cầu tìm hiểu:
- Hiện tượng dị bội thể là gì?
- Sự phát sinh hiện tượng dị bội thể?