Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới - Cách li địa lí là những trở ngại về mặt địa lí như sông, biển, núi…ngăn cản các cá thể của các quần thể cùng loài gặp gỡ
Trang 2Bài 29 - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh!
I HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ
1 Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới
Quan sát hình vẽ sau và cho biết cách li địa lí là gì?
Trang 3Chướng ngại về địa lí.
Trang 4Bài 29 - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh!
I HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ
1 Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới
- Cách li địa lí là những trở ngại về mặt địa lí như sông, biển, núi…ngăn cản các cá thể của các quần thể cùng loài gặp gỡ và giao phối với nhau
a Khái niệm về cách ly địa lí
b.Diễn biến của quá trình hình thành loài mới bằng cách ly địa lý
Trang 5* Diễn biến : Do có trở ngại về mặt địa lí, một quần thể ban đầu được chia thành
nhiều quần thể cách li với nhau
Những quần thể nhỏ sống cách biệt trong các điều kiện môi trường khác nhau dần dần được chọn lọc tự nhiên và các nhân tố tiến hóa khác làm cho khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen
Thể đột biến mới Thể đột biến mới
* Kết quả: Sự khác biệt về tần số alen được tích lũy dần cho đến lúc xuất hiện các trở ngại dẫn đến cách li sinh sản
Chướng ngại địa lí
Quần thể
ban đầu
Trang 6Bài 29 - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh!
I HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ
1 Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới
a Khái niệm về cách ly địa lí
b Diễn biến của quá trình hình thành loài mới bằng cách ly địa lý
c Vai trò của cách ly địa lí trong quá trình hình thành loài
Trang 7Quần thể
ban đầu
Cách li địa lí ngăn cản sự giao phối giữa các cá thể của các quần thể khác nhau duy
trì sự khác biệt về tần số các alen và thành phần kiểu gen giữa các quần thể được tạo ra bởi các nhân tố tiến hóa(CLTN, đột biến….)
Cách li sinh sản
Loài mới Loài mới
Vai trò của cách ly địa lí
Trang 8Bài 29 - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh!
I HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ
1 Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới
a Khái niệm về cách ly địa lí
b Quá trình hình thành loài mới bằng cách ly địa lý
c Vai trò của cách ly địa lí trong quá trình hình thành loài
d Đặc điểm quá trình hình thành loài bằng con đường cách ly địa lý
- Hay xảy ra đối với các loài động vật có khả năng phát tán mạnh
- Xảy ra chậm qua nhiều giai đoạn trung gian chuyển tiếp
- Quá trình hình thành loài gắn liền với quá trình hình thành quần thể thích nghi
Trang 9loài phát sinh thành nhiều loài khác nhau.
Ví dụ quần đảo Galapagos
Quần đảo Galapagos nằm trên đường xích đạo trong vùng Thái bình dương, cách khoảng 950 km về phía Tây bờ biển của Ecuador Các đảo này không nối liền nhau, chúng nổi lên từ đáy biển là miệng núi lửa cách đây 35 triệu năm.
Trang 10Bài 29 - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh!
Các loài chim sẻ Đacuyn trên quần đảo Galapagos
Theo Đacuyn, 13 loài chim sẻ đã tiến hóa trên quần đảo Galapagos có tổ tiên từ lục
địa Nam Mỹ hoặc Trung Mỹ đến chiếm cứ các đảo Con cháu của loài đến chiếm cứ
đã cách li địa lí, theo thời gian đã thay đổi rất nhiều và trở nên khác xa với tổ tiên
của chúng ở lục địa và hình thành nên các loài mới.
Trang 11Các loài chim sẻ Đacuyn trên quần đảo Galapagos
Trang 12Bài 29 - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh!
Giả sử đàn chim ban đầu đến một trong các đảo này là do gió mạnh từ đất liền( dạng A), Tần
số alen trong đàn mới dần dần khác với dạng A ban đầu do các nhân tố tiến hóa tác động và trở thành dạng mới( dạng B).Nếu như A và B cách li đủ lâu để có những khác biệt lớn thì A
và B sẽ cách li bên trong và trở thành 2 loài mới riêng biệt Sau đó một số cá thể dạng B bay đến đảo khác và lập đàn mới và có những biến đổi lớn trở thành dạng C Nếu như dạng B và dạng C phân cách đủ lâu để có những khác biệt lớn trước khi một số cá thể dạng B và một
số cá thể dạng C cùng bay đến một đảo khác sống chung với nhau nhưng không giao phối với nhau thì C trở thành 1 loài mới B tiếp tục bị biến đổi để trở thành loài D.
Giải thích quá trrình hình thành loài trên hình dưới đây (hình 29 SGK) và
cho biết tại sao trên các đảo đại dương lại hay tồn tại các loài đặc hữu?
Đất
A B
B C
B C
D
Trang 13I HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ
1 Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới
a Khái niệm về cách ly địa lí
b Quá trình hình thành loài mới bằng cách ly địa lý
c Vai trò của cách ly địa lí trong quá trình hình thành loài
d Đặc điểm quá trình hình thành loài bằng con đường cách ly địa lý1
2 Thí nghiệm chứng minh quá trình hình thành loài bằng cách li địa lý:
a Thí nghiệm Hãy mô tả thí nghiệm của Dodd theo hình vẽ sau
Trang 14Bài 29 - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh!
Đối tượng thí nghiệm
Nguyên liệu
Cách tiến hành
Kết Quả
Ruồi giấm Drosophila pseudo obscura
Môi trường 1: tinh bột Môi trường 2: đường mantôzơ
- Nuôi 2 quần thể ruồi giấm của loài này vào 2 môi trường trên
- Sau nhiều thế hệ, cho 2 loại ruồi này sống chung với nhau, ghi nhận kết quả các cặp ruồi giao phối ngẫu nhiên.
Cách li tập tính giao phối,dẫn đến cách ly sinh sản giữa 2 quần thể ruồi
Trang 15I HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ
1 Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới
a Khái niệm về cách ly địa lí
b Quá trình hình thành loài mới bằng cách ly địa lý
c Vai trò của cách ly địa lí trong quá trình hình thành loài
d Đặc điểm quá trình hình thành loài bằng con đường cách ly địa lý
2 Thí nghiệm chứng minh quá trình hình thành loài bằng cách li địa lý:
a Thí nghiệm
b Nhận xét & giải thích
Sự cách li về mặt địa lí và sự khác biệt về điều kiện sống đã làm xuất hiện sự
cách li về tập tính giao phối dẫn đến cách li sinh sản giữa 2 quần thể ruồi
Hiện tượng trên được giải thích như thế nào?
Hiện tượng trên được giải thích bằng giả thuyết về gen đa hiệu:
loại đường
Thành phần hóa học của vỏ kitin
Tập tính giao phối
Cách li sinh sản
Trang 16Bài 29 - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh!
TÓM TẮT NỘI DUNG BÀI
-Cách li địa lí là những trở ngại địa lí làm cho các cá thể của các quần thể bị cách li và không thể giao phối với nhau Cách li địa lí có vai trò duy trì sự khác biệt về vốn gen của các quần thể do các nhân tố tiến hóa tạo ra
-Do các quần thể được sống cách biệt trong những khu vực địa lí khác nhau nên CLTN và các nhân tố tiến hóa khác có thể tạo nên sự khác biệt
về vốn gen giữa các quần thể Khi sự khác biệt về di truyền giữa các quần thể được tích tị dẫn đến xuất hiện sự cách li sinh sản thì loài mới được hình thành
Trang 17Chọn đáp án đúng trong các câu sau:
Câu 1: Cõu nào dưới đõy núi về vai trũ của sự cỏch li địa lý trong quỏ trỡnh hỡnh thành loài là đỳng nhất
A Khụng cú sự cỏch li địa lớ thỡ khụng thể hỡnh thành loài mới.
B Cỏch li địa lý cú thể dẫn đến hỡnh thành loài mới qua nhiều giai đoạn trung gian chuyển tiếp.
C Cỏch li địa lớ luụn luụn dẫn đến cỏch li sinh sản.
D Mụi trường địa lớ khỏc nhau là nguyờn nhõn chớnh dẫn đến phõn húa thành
phần kiểu gen của cỏc quần thể cỏch li.
Câu 2:Đặc điểm của hệ động vật và thực vật ở đảo là bằng chứng cho sự tiến hoá d ới tác dụng của quá trình CLTN và nhân tố nào sau đây?
A Cách li địa lí.
B Cách li sinh thái.
C cách li sinh sản.
D Cách li di truyền.
Trang 18Bài 29 - QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh!
Dặn dò:
1 Ôn bài theo các câu hỏi ở cuối bài trong sách giáo khoa
2 Các quần thể cùng loài bị cách ly địa lý có thể dẫn tới hình thành các loài
mới Vậy các quần thể cùng loài sống trong cùng khu vực địa lí có thể phân
hóa và hình thành nên loài mới hay không?
Trang 19gi¸o vµ c¸c em häc sinh líp 12A 7
KÝnh chóc c¸c thÇy c« gi¸o m¹nh khoÎ vµ h¹nh phóc!
Chóc c¸c em häc sinh häc giái