Bài 18. Trai sông

- Trung tâm cơ thể:phía trong là thân trai, phía ngoài là chân trai chân rìu Vậy đầu trai ở đâu?. Ống hút nước Ống thoát nước Hướng di chuyển - Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đó

- Chương I: Ngành động vật nguyên sinh: trùng roi, trùng đế giày,trùng biến hình…

- Chương III: Các ngành giun:

- Chương II: Ngành ruột khoang: Thủy tức

Ngành giun dẹp: Sán lá gan Ngành giun đốt: Con giun đất Ngành giun tròn: Con giun đũa

HỆ THỐNG LẠI CÁC CHƯƠNG ĐÃ HỌC

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

- Trai sông sống ở đâu?

- Sống ở đáy hồ ao, sông ngòi; bò và ẩn nửa mình trong bùn cát

I Hình dạng, cấu tạo:

1 Vỏ trai:

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

I Hình dạng, cấu tạo:

1 Vỏ trai:

Các thành phần của vỏ trai

Vòng tăng trưởng vỏ

Hãy quan sát phân biệt

đầu và đuôi của trai

sông?

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

- Để mở vỏ trai quan sát bên trong

cơ thể, phải làm thế nào? Trai chết

thì vỏ mở, tại sao?

- Để mở vỏ trai quan sát bên trong,

phải luồn lưỡi dao vào qua khe vỏ

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

I Hình dạng, cấu tạo:

1 Vỏ trai:

Gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng

- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt

trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào

- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp

sừng bọc ngoài, lớp đá vôi

ở giữa và lớp xà cừ ở trong

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

I Hình dạng, cấu tạo:

1 Vỏ trai:

Gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng

- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt

trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào

- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài, lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong

Mặt ngoài của vỏ

- Mài mặt ngoài của vỏ trai ta

thấy mùi khét, Vì sao?

- Vì phía ngoài cùng là lớp

sừng, nên khi mài nóng cháy,

chúng có múi khét

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

ống thải nước

- Ở giữa: là hai tấm mang

- Trung tâm cơ

thể:phía trong là thân

trai, phía ngoài là

chân trai ( chân rìu)

Vậy đầu trai ở đâu?

- Đầu trai tiêu giảm

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

I Hình dạng, cấu tạo:

Trai di chuyển như thế nào?

Ống hút nước

Ống thoát nước Hướng di chuyển

- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ → trai di chuyển về phía trước

II Di chuyển:

Vỏ trai hé mở cho chân thò

ra vươn dài trong bùn về

hướng muốn đi tới để mở

đường, Sau đó trai co chân

đồng thời với việc khép vỏ

lại, tạo ra lực đẩy do nước

phụt ra ở rãnh phía sau (ống

thoát), làm trai tiến về phía

trước

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

Oxi Nước

(Thức ăn, oxi) Thức

ăn

Chất thải

III Dinh dưỡng

▼ Quan sát hình dưới đây, thảo luận nhóm

và trả lời các câu hỏi sau:

1 Dòng nước qua ống hút vào khoang áo mang theo những chất gì vào miệng và mang trai?

2 Quá trình hô hấp của trai diễn ra ở đâu?

3 Quá trình biến đổi thức ăn của trai diễn ra ở đâu?

4 Em có nhận xét gì về kiểu dinh dưỡng của trai?

Ống hút Ống thoát

Mang

Lỗ miệng

Cacbonic

Tấm miệng

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

I Hình dạng, cấu tạo:

II Di chuyển:

III Dinh dưỡng:

- Dòng nước theo ống hút vào khoang áo mang theo những chất gì vào miệng và mang trai?

-Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ

- Thức ăn và ôxi

- Thức ăn của trai là gì?

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

I Hình dạng, cấu tạo:

II Di chuyển:

III Dinh dưỡng:

-Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ

- Quá trình lọc thức ăn của trai sông diễn ra ở đâu?

- Quá trình lọc thức ăn của trai sông diễn ra lỗ miệng trai nhờ rung động của các lông trên tấm miệng

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

I Hình dạng, cấu tạo:

II Di chuyển:

III Dinh dưỡng:

-Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ

Tấm miệng

- Dinh dưỡng kiểu thụ động

- Quá trình hô hấp của trai diễn ra ở đâu?

- Em hãy giải thích tại

sao nhiều bể nước người

ta thường thả trai vào để

lọc nước (làm nước

trong hơn)

- Quá trình hô hấp diễn ra ở mang

Mang

- Quá trình lọc thức ăn của trai sông diễn ra lỗ miệng trai

nhờ rung động của các lông trên tấm miệng.

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

I Hình dạng, cấu tạo:

II Di chuyển:

III Dinh dưỡng:

IV Sinh sản:

- Trai là động vật phân tính hay lưỡng tính?

- Trai là động vật phân tính Có trai đực, trai cái

- Quá trình sinh sản và phát triển diễn của trai diễn ra như thế nào?

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

1

2

3 4

(ở trong mang trai cái)

- Nghiên cứu thông tin sgk tìm từ thích hợp điền vào vị trí tương ứng với các số 1, 2, 3, 4 trong sơ đồ sau?

Tinh trùng

Trai cái

Ấu trùng

Trai con (ở bùn)

(ở trong mang mẹ)

- Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành ấu trùng trong mang của trai mẹ?

- Trứng được bảo vệ tốt hơn, và tăng lượng ôxi

- Em hãy cho biết ý nghĩa giai đoạn ấu trùng bám vào mang và da cá?

- Ấu trùng sống trong mang và da cá được cung cấp ôxi

và được bảo vệ, được cá đưa đi xa

Vai trò của trai đối với tự nhiên

và đời sống con

người?

Lọc sạch môi trường nước, làm thực phẩm

Làm đồ trang sức, khảm mỹ nghệ…

Vỏ trai có các đặc điểm

nào sau đây ?

T H Â N M Ề M H Â N M Ề M

V Ỏ T R A I I

8 7 6 5 4 3 2 1

3 Cơ thể trai phía trong là thân trai, phía ngoài là ?

4 .gồm hai mảnh gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng? 5 Xà cừ do lớp ngoài của tiết ra tạo thành? 8 Lớp xà cừ mỏng có thể tạo nên ? 6 Lớp giữa của vỏ trai là lớp ? 7 Kiểu dinh dưỡng của trai ?