Bài 18. Trai sông

Bài 18. Trai sông tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, k...

Trang 2

Sán lá gan kí sinh ở đâu?

Gan, mật trâu, bò Gan, mật trâu, bò

Giun đũa là đại diện tiêu biểu của ngành giun nào?

Ngành giun tròn Ngành giun tròn

Làm cho đất tơi xốp thoáng khí đó là loài giun nào?

Giun đất Giun đất

Đặc điểm tiến hóa nhất của ngành giun đốt so với

Trang 4

Bài 18. TRAI SÔNG

Chương 4 : NGÀNH THÂN MỀM

I Hình dạng, cấu tạo :

Trai sông sống ở đâu ?

 Sống ở đáy hồ ao, sông ngòi ;

bò và ẩn nửa mình trong bùn cát.

1 Vỏ trai :

Trang 5

Tiết 19 : Bài 18. TRAI SÔNG

Đầu vỏ

Đỉnh vỏ Bản lề vỏ

Đuôi vỏ

Vòng tăng trưởng trên

Trang 6

Trang 7

Lớp xà cừ Lớp đá vôi Lớp sừng

Trang 8

Trang 9

Ống thoát

Ống hút

Áo trai Mang

1

2

3

Vỏ trai

Cơ khép vỏ trước Chỗ bám cơ khép vỏ sau

Cơ thể trai có cấu tạo

như thế nào ?

Hãy điền các chú thích

vào hình sau ?

Trang 10

 Lớp giữa : hai tấm mang

 Lớp trong : thân trai, chân trai,

lỗ miệng, tấm miệng

Trang 11

Quan sát hình 18.1, 18.2, 18.3, thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi :

1 Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể, phải

làm thế nào? Trai chết thì vỏ mở, tại sao?

2 Mài mặt ngoài vỏ trai ngửi thấy có mùi khét?

Vì sao?

3 Trai tự vệ bằng cách nào? Nêu đặc điểm cấu

tạo của trai phù hợp với cách tự vệ đó?

-Để mở vỏ trai quan sát bên trong phải luồn lưỡi dao

vào khe vỏ  Cắt 2 cơ khép vỏ trước và sau  Cắt dây

chằng phía lưng.

- Trai chết cơ khép vỏ không co nữa, vỏ mở ra dưới tác

dụng của dây chằng có tính đàn hồi mạnh.

Trai tự vệ bằng cách co chân khép vỏ Nhờ vỏ cứng

rắn và hai cơ khép vỏ vững chắc nên kẻ thù không

thể tách vỏ ra để ăn phần mềm của chúng.

Trang 12

II Di chuyển :

Ống hút nước

Ống thoát nước

Hướng di chuyển

?

? Quan sát hình 18.4, giải thích cơ

chế giúp trai di chuyển được trong bùn theo chiều mũi tên?

Vỏ trai hé mở → Chân trai thò ra

→ Sau đó thụt vào →Vỏ trai đóng lại → Tạo ra lực đẩy do nước phụt

ra ở ống thoát → Làm trai tiến về

phía trước

Chân trai thò ra, thụt vào kết

hợp với đóng mở vỏ → trai

di chuyển về phía trước

Trai di chuyển chậm chạp trong bùn với tốc độ 20 - 30cm/giờ

Trang 13

Cơ khép vỏ

Động tác đóng vỏ

Động tác mở vỏ

Trang 14

Trang 15

III- Dinh dưỡng

Dịng nước qua ống hút mang theo những chất gì vào

miệng và mang trai?

Thứ ngày tháng 10 năm 2014

Bài 18: TRAI SÔNG

Mang theo thức ăn, cát, cặn bã và khí oxi

Thân

, ơ xi

Cát hoặc cặn

Trang 16

Oxi Nước

(Thức ăn, oxi) Thức

ăn

Chất

thải

Ống hútỐng thoát

Trang 17

- Thức ăn là động vật nguyên

sinh, vụn hữu cơ

III Dinh dưỡng :

Dòng nước theo ống hút vào khoang áo mang theo những chất gì vào miệng và mang trai ?

 Thức ăn và ôxi

Thức ăn của trai là gì ?

Trang 18

Quá trình lọc thức ăn của trai diễn ra ở đâu ?

 Diễn ra ở lỗ miệng trai nhờ rung động của các lông trên tấm miệng

Lỗ miệng

Trang 19

- Dinh dưỡng kiểu thụ động

Quá trình hô hấp của trai diễn ra ở đâu ?

- Quá trình hô hấp diễn ra ở

Trang 20

- Quá trình hô hấp diễn ra ở

mang

 Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa

như thế nào với môi trường nước ?

 Trai có thể hút lọc được khoảng 40

lít nước trong một ngày đêm.

Trang 21

Trang 22

Trai

sơng

Trai đực

………

Trứng

Theo dịng nước

Thụ tinh

Quá trình sinh sản và phát triển của trai

Thảo luận nhĩm đơi

1 phút

Thảo luận nhĩm đơi

1 phút

Hồn thành sơ đồ trống sau:

Trang 23

Trai

sơng

Trai đực

………

Trứng

Thụ tinh

Quá trình sinh sản và phát triển của trai

Tinh trùng

Ấu trùng

Trang 24

Trai

sơng

Trai đực

Trai cái

Tinh trùng

Trứng

Thụ tinh

Trai là lồi phân tính hay lưỡng

tính?

Trai phân

tính

Trứng thụ tinh phát triển qua giai đoạn nào?

Trứng phát triển qua giai đoạn

ấu trùng

Trang 25

Trang 26

1

2

3 4

+ Bảo vệ trứng và ấu trùng khỏi bị các động vật khác ăn mất.

+ Mang trai mẹ có nhiều thức ăn và khí oxi

Trang 27

1

2

3 4

 Ý nghĩa giai đoạn ấu trùng bám vào mang và da cá ?

Khi con người thả cá vào ao hoặc khi mưa cá vượt

bờ mang theo ấu trùng vào ao.

Ấu trùng sống trong mang và da cá được cung cấp oxi và được bảo vệ.

Trang 28

I Hình dạng, cấu tạo: II Di chuyển:

III Dinh dưỡng:

- Thức ăn là động vật nguyên sinh, vụn hữu cơ

- Quá trình hô hấp diễn ra ở mang

2 Cơ thể trai:

- Cơ thể có 2 mảnh vỏ bằng đá vôi

che chở bên ngoài

- Gồm 3 lớp:

 Lớp ngoài: áo trai tạo thành

khoang áo, có ống hút và ống thoát

 Lớp giữa: hai tấm mang

 Lớp trong: thân trai, chân rìu,

lỗ miệng, tấm miệng

Trang 29

- Xà cừ do lớp ngoài của áo trai tiết ra tạo thành Nếu đúng chỗ vở

đang hình thành có hạt cát rơi vào, dần dần các lớp xà cừ mỏng tạo thành sẽ bao quanh hạt cát để tạo nên ngọc trai.

- Trai sông cũng tạo ra ngọc nhưng hạt ngọc nhỏ và không đẹp,

Chỉ ở trai cánh nước ngọt và trai ngọc ở biển, ngọc mới to và đẹp Hai loài trai này được nuôi để cấy ngọc trai nhân tạo.

Trang 30

TỔNG KẾT

Trang 31

a 2 mảnh, gồm lớp sừng, lớp vỏ đá vôi.

b 1 mảnh, gồm lớp sừng, lớp đá vôi, lớp xà cừ

d 2 mảnh gồm lớp sừng, lớp đá vôi và lớp xà cừ

c 2 mảnh vỏ xoắn lại theo chiều không gian

1, Vỏ trai có đặc điểm nào sau đây?

Trang 33

Vai trò của trai

sông?

Vai trò của trai

sông? trường nước, làm đồ trang sức Làm thực phẩm, lọc sạch môi

Làm thực phẩm, lọc sạch môi trường nước, làm đồ trang sức

Trang 34

HƯỚNG DẪN HS TỰ HỌC :

* ĐỐI VỚI BÀI HỌC Ở TIẾT NÀY

- Về nhà học bài, làm các câu hỏi trong SGK, vở bài tập

- Tham khảo thêm phần “ Em có biết”

* ĐỐI VỚI BÀI HỌC Ở TIẾT HỌC TIẾP THEO :

Nghiên cứu trước bài 19 : Thực hành : Một số thân mềm khác

+ Sưu tầm tranh ảnh về các ngành thân mềm : Trai sông, sò… + Trả lời câu hỏi: Thân mềm có những tập tính gì ?

Trang 35

Mỗi tổ chuẩn bị: 2 con trai sông, 2 con sò, hến…

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	5,82 MB