Bài 37. Nguồn hiđrocacbon thiên nhiên

Bài 37. Nguồn hiđrocacbon thiên nhiên tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các...

Bài 37: Nguồn HidroCacbon Thiên Nhiên

By: Dũng Đôla, Minh Bibo, Trang Hana, Thỏ Láu(Dung), Việt Hoàng, Trang Tũn, Vinh Keen, Quân Tôm, Danh Tấn, Tống Thủy, Hữu Mạnh, Hoa Bé

Lớp dầu ở giữa

Lớp nước và cặn

Lớp Khí

Lớp Dầu Lớp Nước Mặn

Sơ đồ Cấu Tạo Mỏ Dầu

I DẦU MỎ

1 Thành Phần:

- Dầu mỏ là chất lỏng sánh, màu nâu đen, mùi đặc trưng, nhẹ

hơn nước, không tan trong nước.

- Thành phần: là hỗn hợp của nhiều hiđrocacbon khác nhau.

 Nhóm ankan từ C1 đến C50

 Nhóm xicloankan gồm chủ yếu xiclopentan,

xiclohexan và các đồng đẳng của chúng

 Nhóm hiđrocacbon thơm nồng benzen,

toluene, naphtalen và các dồng đẳng của chúng

I DẦU MỎ

1 Thành Phần:

- Ngoài thành phần chính là hiđrocacbon, trong dầu mỏ còn

có một lượng nhỏ các hợp chất hữu cơ chứa oxi, nitơ, lưu huỳnh và một lượng nhỏ chất vô cơ dạng hòa tan

I Dầu Mỏ

 Khi khoan trúng dầu lỏng, dầu tự phun lên do áp suất cao của khí dầu mỏ

 Khi lượng dầu giảm thì áp suất khí cũng giảm, người

ta phải dung boem hút dầu lên hoắc bơm nước xuống

để đẩy dầu lên

2 Khai Thác

phân đoạn) Quá trình này

tách được những phân đoạn

dầu mỏ có nhiệt độ sôi khác

nhau Các phân đoạn đó

được đưa đi sử dụng hoặc

4 Chế biến hóa học

* Chế biến dầu mỏ bằng phương pháp hoá học (chế hoá dầu mỏ) là biến đổi cấu tạo hoá học các hiđrocacbon của dầu mỏ.

* Mục đích :

- Đáp ứng nhu cầu về số lượng, chất lượng xăng làm nhiên liệu.

- Đáp ứng nhu cầu về nguyên liệu cho cộng nghiệp hoá chất.

* Hai phương pháp chủ yếu chế hoá dầu mỏ là rifominh và

crackinh

* Mục đích :Xăng thu được từ chưng cất dầu mỏ chứa chủ yếu là những ankan không nhánh nên có chỉ số octan thấp

dùng phương pháp rifominh để tăng chỉ số octan

* Khái niệm :Rifominh là quá trình dùng xúc tác và nhiệt biến đổi cấu trúc của hiđrocacbon từ không phân nhánh thành phân nhánh, từ không thơm thành thơm

CH3[CH2]6CH

xt t

 

• Tách hiđro chuyển xicloankan thành aren:

• Tách hiđro chuyển ankan thành aren :

+ 3H2

CH3(CH2)5CH3 +3H2

xt t

 

xt t

 

CH3

C6 - C7

Xăng:C5 – C11(gồm chủ yếu ankan có nhánh và aren nên chỉ số octan cao hơn)

Xăng:C5 – C11(gồm chủ yếu ankan có nhánh và aren nên chỉ số octan cao hơn)

** Khái niệm:

Crackinh là quá trình bẻ gãy phân tử hiđrocacbon

mạch dài thành các phân tử hiđrocacbon mạch ngắn hơn nhờ tác dụng của nhiệt (crackinh nhiệt)hoặc của xúc tác và nhiệt (crăckinh xúc tác)

Phân tử hiđrocacbon mạch dài

Phân tử hiđrocacbon mạch gắn hơn

t 0 , xúc tác

8

Crăckinh

C4H 8

+ C4H1

0

Crăckinh C2H6 + C2H4

CH4 + C3H6

- Sản phẩm Crăckinh các phân đoạn nặng của dầu mỏ

là xăng và khí crăckinh (là hỗn hợp khí gồm chủ yếu

CH4, C2H4, C2H6, C4H8,….phụ thuộc vào điều kiện

phản ứng Dùng làm nguyên liệu cho tổng hợp chất hữu cơ)

C16H34  C16-mH34-2m + CmH2m

VD

:

 2  m  16 

II KHÍ THIÊN NHIÊN VÀ KHÍ MỎ

- Khí thiên nhiên có nhiều trong các mỏ khí

- Thành phần chủ yếu của khí thiên nhiên là metan (95% về thể tích), phần còn lại là các đồng đẳng của metan và một số chất khí vô cơ.

a Khí thiên nhiên

- Khí mỏ dầu có nhiều trong các mỏ dầu.

- Thành phần chủ yếu của khí mỏ dầu gần giống như khí thiên nhiên nhưng hàm lượng metan thấp hơn (chỉ chiếm 50 – 70%V)

b Khí mỏ dầu

Khí thiên nhiên (khí đồng hành) Khí dầu mỏ

-Có trong các mỏ dầu-1 phần tan trong dầu

mỏ, phần lớn được tích tụ lại thành lớp khí phía trên lớp dầu

- thành phần chủ yếu

là CH4 (95%) và một

số đồng đẳng thấp của CH4 như C2H6, C3H8, C4H10, một số khí vô cơ như N2,

CO2, H2S, H2,……

- thành phần gồm CH4 (50%-70%

thể tích) và một

số ankan khác với thành phần cao hơn

- Khí thiên nhiên ở Tiền Hải (Thái Bình); khí mỏ dầu

ở mỏ Bạch Hổ, Lan Tây, Lan Đỏ,…

- Khí thiên nhiên và khí mỏ dầu ở Việt Nam có chất lượng tốt do có rất ít hợp chất lưu huỳnh

Dầu mỏ ở nước ta chủ yếu tập trung

ở thềm lục địa phía nam

Nhà máy xử lí khí Dinh Cố

III THAN MỎ

- Có 3 loại than chính: than gầy, than mỡ và

than nâu, trong đó than mỡ được dùng để

chế than cốc và cung cấp một lượng nhỏ

hiđrocacbon

* Khí lò cốc: là hỗn hợp các chất dễ cháy

- Thành phần: chứa chủ yếu là H2 (65%),

CO, CO2, N2, O2

• Nhựa than đá: là chất lỏng thu được khi

chưng cất than đá , có chứa nhiều

hiđrocacbon thơm và phenol

- Từ nhựa than đá, người ta đã tách được

nhiều chất có giá trị như benzen, toluen,

phenol, naphtalen,…còn lại là hắc ín

- Các hợp chất thơm thu được từ chưng cất than

đá là nguồn bổ sung nguyên liệu cho công nghiệp