MỤC TIÊU - HS biết cách dùng thước và compa để dựng hình chủ yếu là dựng hình thang theo các yếu tố đã cho bằng số và biết trình bày hai phần: Các dựng và chứng minh.. - HS biết cách sử
Trang 1Ngăy giảng:26-09-2008
Tiết 8 DỰNG HÌNH BẰNG THƯỚC VÀ COM PA
DỰNG HÌNH THANG
A MỤC TIÊU
- HS biết cách dùng thước và compa để dựng hình (chủ yếu là dựng hình thang) theo các yếu tố đã cho bằng số và biết trình bày hai phần: Các dựng và chứng minh
- HS biết cách sử dụng thước và compa để dựng hình vào vở một cách tương đối chính xác
- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác khi sử dụng dụng cụ, rèn khả năng suy luận, có ý thức vận dụng dựng hình vào thực tế
B PHƯƠNG PHÁP
C CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Thầy:- Thước thẳng, compa, SGK, bảng phụ, bút dạ,
SBT
2 Trò: - Thước thẳng, compa, SGK, SBT.
I Ổn định tổ chức: Vắng
II Bài cũ:
III Bài mới
1 Đặt vấn đề: Thế nào goi là giải một bài toán dựng
hình
2 Triển khai bài
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC
SINH
Hoạt động 1
(5 phút)
GIỚI THIỆU BÀI TOÁN
DỰNG HÌNH
GV: Chứng ta đã biết vẽ hình
bằng nhiều dụng cụ: Thước
thẳng, compa, êke, thước đo
góc
Ta xét các bài toán vẽ hình mà
chỉ sử dụng hai dụng cụ là
Tác dụng của thước thẳng
- Vẽ được một Đường thẳng khi biết hai điểm của nó/
- Vẽ được một đoạn thẳng khi biết hai đầu mút của nó
Trang 2α α
C
D
A
B C
O
thước và compa, chúng được
gọi là các bài toán dựng hình
- Vẽ được một tia khi biết gốc và một điểm của tia
GV:
Thước thẳng có tác dụng gì?
Tác dụng của compa là gì?
Tác dụng của compa
- Vẽ đường tròn khi biết tâm và bán kính của nó
Hoạt động 2
(13 phút)
CÁC BÀI TOÁN DỰNG HÌNH ĐÃ BIẾT
GV: Qua chương trình hình học
lớp 6, hình học lớp 7 với thước
và compa ta đã biết cách giải
các bài toán dựng hình nào?
GV hướng dẫn HS ôn lại cách
dựng:
- Một góc bằng một góc cho
trước
- Dựng một Đường thẳng song
song với một Đường thẳng cho
trước
- Dựng đường trung trực của
môt đoạn thẳng,
- Dựng đường thẳng vuông góc
với đường thẳng đã cho
GV: ta được phép sử dụng
các bài toán dựng hình trên
để giải các bài toán dựng
hình khác Cụ thể xét bài
toán dựng hình thang
Hoạt động 3
DỰNG HÌNH THANG 20 phút)
Xét ví dụ tr82 SGK: 1 HS đọc đề bài
Dựng hình thang ABCD biết đáy:
AB = 3cm ;CD = 4 cm Cạnh bên AD = 5cm Dˆ = 700
GV hướng dẫn:
Thông thường, để tìm ra cách
dựng hình, người ta vẽ phác
hình cần dựng với các yếu tố
đã cho Nhìn vào hình đó phân
tích, tìm xem những yếu tố nào
dựng được ngay, những yếu
tố nào còn lại thoả mãn điều
kiện gì, nó nằm trên đường
nào? Đó là bước phân tích
C D
70 0
3cm 2cm
4cm
Trang 3GV ghi:
GV: Quan sát GV hình cho biết tam
giác nào dựng được ngay? Vì
sao?
GV nối AC và hỏi tiếp: Sau khi
dựng xong ∆ ACD thì đỉnh B
được xác định như thế nào? HS
dựng hình vào vở và ghi các
bước dựng như hướng dẫn của
GV
a) Phân tích
GV vẽ hình vẽ phác lên bảng (có ghi đủ yếu tố đề bài kèm theo)
HS trả lời miệng
- ∆ ACD dựng được ngay
vì biết hai cạnh và góc xen giữa
- Đỉnh B phải nằm trên đường thẳng qua A, song song với DC; B cách A 3cm nên B phải nằmh trên đường tròn tâm A bán kính 3cm
GV dựng hình bằng thước kẻ,
compa theo từng bước và yêu cầu
HS dựng hình vào vở
b) Cách dựng
Dựng ∆ ACD có:
Dˆ = 700, DC = 4 cm, DA = 2
cm
- Dựng Ax // DC (tia Ax cùng phía với C đối vơi AD)
- Dựng B ∈ Ax sao cho AB = 3cm Nối BC
c) Chứng minh (SGK) d) Biện luận
Một bài toán dựng hình đầy đủ có 4 bước: Phân tích, cách dựng, chứng minh, biện luận Nhưng chương trình quy định phải trình bày 2 bước vào bài làm
1 - Cách dựng: Nêu thứ tự từng bước dựng hình đồng thời thể hiện các nét dựng trên hình vẽ
2 - Chứng minh: Bằng lập luận chứng tỏ rằng với cách cựng trên, hình đã thoả mãn các điều của đề bài
Bước phân tích làm ở nháp để tìm hướng dựng hình HS: Tứ giác ABCD dựng trên là hình thang vì AB //
A
C
A
B D D
D
70 0
A
3
4 2
Trang 4Sau đó GV hỏi: Từ giác ABCD
dựng trên có thoả mãn tất cả
điều kiện để bài yêu cầu?
GV: Đó chính là nội dung bước
chứng minh GV ghi
GV hỏi: Ta có thể dựng được
bao nhiêu hình thang thoả mãn các
điều kiện của đề bài? Giải thích
GV chốt lại:
Bài 31 tr83 SGK
Dựng hình thang ABCD (AB // CD)
Biết AB = AD = 2cm
AC = DC = 4cm
GV vẽ phác hình lên bảng
GV hỏi: Giả sử hình thang ABCD
có AB // CD; AB = AD = 2cm
AC = DC = 4cm đã dựng được,
cho biết tam giác nào dựng HS trả lời:
Tam giác ADC dựng được ngay vì biết ba cạnh
- HS: Đỉnh B phải nằm trên tia Ax // DC và B cách A 2cm (B cùng phía C đối với AD)
IV Củng cố: Hệ thống lại bài dạy
V DẶN DO: Ì HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ (2 phút)
- Ôn lại các bài toán dựng hình cơ bản
- Nắm vững yêu cầu các bước của một bài toán dựng hình
- trong bài làm chỉ yêu cầu trình bày bước cách dựng và chứng minh
- Bài tập về nhà số 29, 30, 31, 32 tr83 SGK
C D
2
2 4 4