- Cuộc sống là nguyên liệu thô: Cách nói hình ảnh để chỉ những bộn bề phức hợp của cuộc sống: thuận lợi và khó khăn, tốt đẹp và ác xấu, bình lặng và bão giông… - Nghệ nhân: con người tài
Trang 1Câu 1 (8,0 điểm)
Có ý kiến cho rằng: Cuộc sống là nguyên liệu thô, chúng ta là những nghệ nhân Nhào nặn nên một tác phẩm tuyệt đẹp hay một vật thể xấu xí tất cả đều nằm trong tay chúng ta.
Suy nghĩ của anh/chị?
1 Giải thích.
- Cuộc sống là nguyên liệu thô: Cách nói hình ảnh để chỉ những bộn bề phức hợp của
cuộc sống: thuận lợi và khó khăn, tốt đẹp và ác xấu, bình lặng và bão giông…
- Nghệ nhân: con người tài năng, tâm huyết đạt đến độ tinh tuý trong công việc của mình.
- Nhào nặn nên một tác phẩm tuyệt đẹp hay một vật thể xấu xí tất cả đều nằm trong tay chúng ta: Từ nguyên liệu cuộc sống mỗi người sẽ tạo nên tác phẩm cuộc đời của mình.
- Câu nói đã khẳng định và đề cao vai trò quyết định của mỗi cá nhân đối với cuộc sống của chính mình Chính thái độ sống, năng lực sống của bản thân sẽ làm nên giá trị, ý nghĩa cuộc sống của mỗi người
2 Bàn luận, mở rộng.
- Đây là một quan điểm sống tích cực, mạnh mẽ và sâu sắc
- Cuộc sống luôn mang trong mình những bộn bề, phức tạp, nếu chúng ta sống một cách chủ động và tích cực, biết gạn lọc những cái xấu, tận dụng và phát huy những điều tốt đẹp, biến
khó khăn, thử thách thành cơ hội thì ta sẽ có một tác phẩm cuộc đời mình thật đẹp.
- Nếu buông xuôi và phó mặc, bị động và để cuộc sống trôi đi, khi ấy tác phẩm cuộc đời
của mỗi chúng ta chỉ là những vật thể xấu xí
- Mở rộng: Tuy nhiên, không phải lúc nào, không phải với bất cứ ai, muốn trở thành thế nào cũng được Tác phẩm cuộc đời của mỗi người còn chịu sự tác động không nhỏ của hoàn cảnh khách quan
3 Liên hệ bản thân và rút ra bài học.
Mỗi người phải chủ động trang bị kiến thức, rèn luyện cách sống bản lĩnh, có lí tưởng,
có ước mơ Hãy cố gắng trở thành những nghệ nhân chuyên tâm và tài hoa nhất để làm nên tác phẩm tuyệt đẹp cho cuộc đời mình
Câu 2: (8,0 điểm)
Hãy viết về những điều anh (chị) cảm nhận được từ câu chuyện dưới đây:
CHIM CÚT Phượng Hoàng là vua của loài chim Nhân ngày sinh của vua, trăm loài chim kéo nhau đến chúc tụng, con nào con nấy lông óng mượt Riêng chim cút là tồi tàn, chỉ mặc một bộ màu nâu sồng, đơn sơ Trời lại rét, không đủ ấm, chim cút run cầm cập, kêu than Phượng Hoàng thương tình, ra lệnh cho các chim khác mỗi con cho chim cút một chiếc lông.
Lệnh truyền đi, trăm chim vui vẻ tuân theo Cút ta liền có một bộ cánh rực rỡ Có bộ cánh mới, nó sinh ra kiêu ngạo, đi đâu cũng hợm mình, nói rằng: “Sau vua loài chim thì phải
kể đến Cút này!”.
Trăm chim tức giận, đòi lông lại Thế là chim cút chỉ còn bộ nâu sồng đơn bạc Xấu hổ, chim cút cứ rụt cổ không dám ló mặt đi đâu, suốt ngày đứng nấp trong bụi cỏ, kêu “cun cút, cun cút” Nghe rất thảm
(Truyện ngụ ngôn Việt Nam)
1, Rút ra vấn đề nghị luận từ câu chuyện:
Tác giả dân gian đã dựa vào các đặc điểm về hình dáng, điệu bộ, tiếng kêu của loài chim cút
mà sáng tác truyện, đưa ra bài học cho con người là:
- Cái gì không phải của ta, chỉ là người khác cho mượn, khi họ lấy lại, ta sẽ chẳng còn gì;
Trang 2- Trong cuộc sống, nếu kiêu ngạo, hợm mình thì sẽ khiến người khác chán ghét, và nhận kết cục không hay
2 Bàn luận:
- Những gì thực sự là của bản thân mình, do chính mình tạo ra thì mới có giá trị bền vững
- Giá trị của con người không được làm nên bởi những thứ vay mượn, dựa dẫm
- Hợm mình, kiêu ngạo là thói xấu tai hại, khiến con người phải trả giá đắt
- Phê phán những người tự cao tự đại, ảo tưởng về bản thân
- Đánh giá về sự sâu sắc của câu chuyện
(Thí sinh cần lấy dẫn chứng để làm rõ luận điểm.)
3 Liên hệ, rút ra bài học :
- Cần cố gắng sống bằng chính năng lực của bản thân, không dựa dẫm vào người khác
- Nên khiêm tốn, biết người biết ta
Câu 3 (8.0 điểm)
Đọc hai trích đoạn trong hai bức thư sau:
1 “…Vào đêm thứ sáu vừa qua, các ngươi đã cướp đi mạng sống một con người đặc biệt, tình yêu của đời ta, mẹ của con trai ta nhưng ta sẽ không bao giờ căm thù các ngươi dù chỉ là một giây phút Ta không quan tâm và cũng không muốn biết các ngươi là ai – những kẻ linh hồn đã chết Nếu Chúa trời mà các người tôn thờ biết tới chúng ta thì mỗi viên đạn găm trên người vợ ta sẽ là một vết thương cào xé trái tim ông ấy.
Thế nên, ta sẽ không bao giờ cho phép mình ghét bỏ các ngươi Các ngươi muốn ta căm ghét nhưng ta sẽ không đáp trả bằng sự giận dữ ngu ngốc Vì chính sự vô minh ấy đã hình thành nên thứ hình hài như các ngươi.
Các ngươi muốn ta run sợ, muốn nhìn những người đồng bào của mình bằng ánh mắt nghi ngờ, muốn ta hy sinh tự do vì an toàn cá nhân Các ngươi đã nhầm.( )”
(Trích bức thư gửi những kẻ khủng bố của anh Antoine Leiris, một người cha của đứa con trai mới 17 tháng tuổi, một người chồng có vợ thiêt mạng trong vụ khủng bố đẫm máu tại nhà hát Bataclan Pháp tối 13/11/2015)
2 “…Khi chúng ta tới được bệnh viện, và cha mẹ được thấy con qua sóng siêu âm vẫn đang như thể không biết chuyện gì vừa xảy ra, còn đang mải ngậm ngón tay trong miệng và làm những động tác nhào lộn như một nghệ sĩ xiếc trong bụng mẹ, tất cả mọi sự thù hận, giận
dữ đối với những kẻ tấn công khủng bố đã hoàn toàn tan biến trong giây phút ấy.
Mẹ thực sự hy vọng bằng cả trái tim rằng con sẽ được sinh ra trong một thế giới tốt đẹp hơn, nhưng nếu không được như vậy, thì thế hệ của con hãy làm những điều tuyệt vời nhất để điều đó trở thành sự thật.(…)”.
(Trích bức thư gửi con của chị Sneha Mehta, 28 tuổi, đang mang thai ở tuần thứ 16 và là một trong những người may mắn sống sót sau loạt vụ tấn công khủng bố ở sân bay Brussels Bỉ vào hôm 22/3/2016)
Anh/chị hãy tự hoàn thành thông điệp rút ra từ hai bức thư trên (bằng việc điền vào dấu /
…/) “… sẽ chiến thắng bạo lực, lòng thù hận và cái ác”, và lấy đó làm chủ đề để viết bài văn
nghị luận bày tỏ quan điểm cá nhân
1
1 Giới thiệu vấn đề nghị luận:
Con người chân chính không đáp trả lại bạo lực, sự khủng bố, cái ác… bằng
lòng thù hận, tình yêu thương và khát vọng hòa bình sẽ chiến thắng bạo lực (HS
0.75
Trang 3có thể đặt nhan đề cho bài viết, ví dụ như “Tình yêu thương và khát vọng hòa
bình sẽ chiến thắng bạo lực, lòng thù hận và cái ác”…)
2 Giải quyết vấn đề:
* Giải thích:
- Giải thích thông điệp trong hai bức thư: Chủ nhân của hai bức thư đều là
những người hứng chịu những hậu quả đau thương từ những kẻ khủng bố, từ sự
thù hận và cái ác Nhưng họ bày tỏ sự không thù hận vì thù hận chỉ có thể làm ra
cái ác, ở họ chỉ tồn tại lòng yêu thương như trước đó vẫn thế Vượt lên trên cái
ác và chiến tranh, họ bày tỏ khát vọng tự do và hòa bình theo những cách riêng
- Giải thích thông điệp cá nhân rút ra từ hai bức thư
1.5
* Bình luận:
- Chân lý muôn đời của sự sống: Khủng bố, chiến tranh, những hành động độc
ác sinh ra từ sự thù hận, đố kị áp đặt người khác (về quan điểm sống, chính trị,
tôn giáo…) Còn hòa bình, tự do, phát triển… luôn sinh ra từ tình yêu thương,
sự tôn trọng trân quý lẫn nhau giữa con người
- Nếu con người đáp trả lại bạo lực và cái ác bằng lòng thù hận thì sẽ chỉ tiếp tục
sinh ra cái ác và bạo lực khác Nó sẽ khiến cuộc sống của con người trở nên
ngột ngạt và dần bị hủy diệt bởi ngọn lửa căm thù
- Sức mạnh của tình yêu thương và khát vọng hòa bình chính là:
+ Để cuộc sống vẫn tiếp diễn như em bé trong bụng mẹ, như cậu con trai 17
tháng vẫn sống bên người cha
+ Để tình yêu thương và tin tưởng lẫn nhau giữa con người giúp con người xích
lại gần nhau, chia sẻ niềm vui nỗi buồn
+ Con người vẫn sống tự do, tự tại không sợ hãi, nghi ngờ, có niềm tin mãnh liệt
vào một thế giới tốt đẹp hòa bình hơn ở thế hệ tương lai
+ Tạo nên sức mạnh đoàn kết để bảo vệ hòa bình, để lan tỏa các giá trị nhân văn
từ chính mỗi cá nhân
4.0
* Bài học nhận thức và hành động:
- Thức nhận về cái ác và bạo lực sinh ra từ thù hận, cần có trái tim nóng và cái
đầu lạnh để không đáp trả lại bạo lực bằng lửa hận thù, hiểu giá trị đích thực của
yêu thương
- Sống nhân văn, nuôi dưỡng tình yêu thương, vị tha và khát vọng hòa bình
ngay từ những hành động nhở, từ những tình huống trong cuốc sống, học tập rèn
luyện để xây dựng đất nước và hội nhập thế giới, trở thành sứ giả hòa bình trong
tương lai
1.0
3 Khái quát lại vấn đề:
Khái quát lại thông điệp gửi gắm qua hai bức thư đầy giá trị nhân văn 0.75
Câu 4 (8 điểm): Từ những ngữ cảnh sau đây hãy viết một bài luận về chủ đề “im lặng”
- “Im lặng là cấp độ cao nhất của sự khôn ngoan Ai không biết im lặng là không biết nói” (Pythagos)
- “Cuộc sống chúng ta bắt đầu chấm dứt ngay trong cái ngày mà chúng ta giữ im lặng trước những vấn đề hệ trọng.” ( Martin Luther King)
- Bạn không chỉ phải chịu trách nhiệm với những gì mình nói, mà cả những gì mình không nói
Trang 4I Yêu cầu chung 8.
0
- Câu này kiểm tra năng lực viết bài nghị luận xã hội của thí sinh; đòi hỏi thí sinh
phải huy động những hiểu biết về đời sống xã hội, kỹ năng tạo lập văn bản và khả năng bày tỏ thái độ và chủ kiến của mình để làm bài.
-Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau, nhưng phải có lí lẽ và căn cứ xác đáng; được tự do bày tỏ chủ kiến của mình nhưng phải có thái độ chân thành, nghiêm túc.
Yêu cầu cụ thể
1 Giải thích ý kiến
- Im lặng tức là trạng thái không phát ngôn, không bộc quan điểm, chính kiến Nó vừa là một kiểu ngôn ngữ không lời vừa là trạng thái bất lực, hoặc chối từ quyền phát ngôn
- Khái quát ý của hai thông điệp: Mỗi ngữ cảnh là một thông điệp, ngữ cảnh thứ nhất đề cao im lặng như một tiếng nói thông tuệ, và khôn ngoan Hai ngữ cảnh còn lại lại chỉ cho ta thấy im lặng là một dạng thể trốn tránh, hay từ bỏ quyền cất tiếng nói, che dấu, không bộc lộ quan điểm trước cuộc sống Ở một góc độ nào đó là sự lảng tránh trách nhiệm trước sự thật
2 0
2 Bàn luận:
- “Im lặng là tiếng nói khôn ngoan” khi nó là một kiểu ứng xử khôn ngoan, của khiêm cung, nhẫn nhịn trước những tình huống phức tạp của đời sống Nó giúp người ta tránh được những mâu thuẫn không đáng có, tìm được sự thanh thản, bình yên, sự sáng suốt; Đôi khi im lặng là một dạng ngôn ngữ không lời nó sức mạnh hơn vạn lời Nó là khoảng trống của những bài thơ, là mênh mông im ắng của tự nhiên, là tiếng nói của lắng nghe thấu hiểu thay cho những vỗ về, hứa hẹn ồn ào
- Ngược lại, hai phát biểu còn lại lại cho thấy sự im lặng của cá nhân trước mỗi sự kiện của cộng đồng cũng là cách thể hiện thái độ, bộc lộ nhân cách, trí tuệ, bản lĩnh của họ Nó nhìn nhận phía khuất tối của im lặng Khi ta bất lực, câm lời trước những điều hệ trọng, bức xúc của cuộc sống, khi đó im lặng không phải điều hay mà là cái chết, là sự hèn nhát, là đồng lõa với cái xấu, cái ác, là xúc phạm sự thật Do đó tưởng như phi lí, ngay cả với những gì ta không nói ta cũng cần phải
có trách nhiệm
2 0
2 0
3 Bài học nhận thức, hạnh động.
Từ nhận thức và trải nghiệm riêng, thí sinh cần bày tỏ quan điểm của chính mình
về chính kiến và định kiến:
- Im lặng hay lên tiếng là quyền của cá nhân trước cộng đồng Và nó luôn thể hiện nhân cách, trí tuệ, phông văn hoá của chính họ, vấn đề là ở chỗ im lặng trước cái gì là thông tuệ im lặng thế nào là hèn nhát ? Nghĩa là con người phải có trách nhiệm ngay với sự câm lặng của mình
- “Đừng im lặng” trước những vấn nạn tiêu cực để trở thành kẻ vô cảm, kẻ đồng lõa với dối trá Nhưng cũng cần thấy tiếng nói của im lặng vô cùng sâu sắc nó đồng nhất với sáng tạo, với khôn ngoan, với tịch lặng vô biên
2 0
C©u 5( 8 ®iÓm):
Trang 5Henry David Thoreau từng nói: “Sự thành công thường đến với những ai không quá bận rộn đi tìm nó”.
Anh (chị) suy nghĩ gì về ý kiến trên?
1.Giải thích:
- Thành công: là đạt được kết quả tốt như dự định
- Câu nói của Henry David Thoreau khẳng định: Thành công thường đến với những con người
có phương hướng, mục đích và kế hoạch cụ thể để đạt được những dự định đề ra, không quá vội vàng, nhanh chóng và mải mê tìm kiếm sự thành công bằng mọi cách
2.Bình luận:
* Đây là ý kiến đúng đắn, đem đến cho mỗi người giá trị nhân văn sâu sắc, nhất là đối với những người đang tìm đến thành công của mình:
- Con đường đi đến thành công là một cuộc hành trình gian nan và khó khăn Thành công chỉ đến với những người biết tiến đến nó một cách chậm rãi, có kế hoạch cụ thể rõ ràng và từng bước thực hiện kế hoạch đã đề ra Sự chuẩn bị kĩ càng, có định hướng giúp mỗi người dễ dàng đối phó được những khó khăn, trở ngại trong cuộc sống, trong công việc, tìm ra cách giải quyết hợp lí và hiệu quả nhất khi đó sẽ đạt được những kết quả tốt đẹp như dự định
- Những người quá bận rộn đi tìm thành công thường tìm đến thành công như một cuộc đua
Họ mong muốn có được thành công một cách nhanh chóng và tiến đến nó một cách vội vàng
Họ hay tìm những con đường tắt, thiếu kiên trì, không theo đuổi đam mê của mình, vì thế sẽ gặp khó khăn trong việc thực hiện những bước nhỏ để đến với thành công Hơn nữa, sự nôn nóng, vội vàng nhiều khi khiến con người thiếu suy nghĩ tỉnh táo, sáng suốt, đưa ra những quyết định sai lầm và phải trả giá bằng những thất bại cay đắng
3.Liên hệ, mở rộng và rút ra bài học bản thân:
- Chậm rãi đến với thành công không có nghĩa là phủ nhận hoàn toàn việc tiến nhanh đến thành công
- Con người có nhiều sự lựa chọn để đến với thành công nhưng không vì thế mà bất chấp tất cả Cần biết cách đi đến thành công bằng tài năng, niềm đam mê, hoài bão, khát vọng của mình, bằng những kế hoạch thực tế chứ không phải là theo đuổi thành công một cách mù quáng, vội vàng
- Bài học cho bản thân
C©u 6( 8 ®iÓm): Suy nghĩ của em về câu nói của nhà văn Pháp Victor Hugo
(1802-1885): “Đêm tối đến để lại trong ta những vì sao”.
1 Giải thích- Giải thích các hình ảnh: đêm tối, vì sao.
+ Đêm tối ẩn dụ cho những lúc khó khăn, thất bại, những buồn đau, bất hạnh, những thử thách
nghiệt ngã, mà con người gặp phải trong cuộc đời
+ Vì sao chính là niềm tin, hi vọng, là lối thoát hay những cơ hội mở ra cho con người ngay
vào những phút đau đớn tưởng như tuyệt vọng
- Ý nghĩa câu nói: Câu nói của V.Hugo muốn khuyên chúng ta đừng bao giờ tuyệt vọng, buông xuôi trong cuộc sống Ở vào những lúc khó khăn, đau khổ, bất hạnh nhất; trong tình huống thử thách ngặt nghèo nhất của số phận, ta vẫn có thể tìm ra cho mình một cơ hội, một lối thoát, vẫn có thể thắp lên niềm hạnh phúc trong tương lai, chỉ cần có niềm tin, sự lạc quan và nghị lực vượt lên số phận
2 Bàn luận
- Cuộc đời mỗi con người không phải chỉ toàn niềm vui và hạnh phúc Hành trình dẫn tới thành công của bất cứ ai đều không trải bằng nhung lụa Những khổ đau, bất hạnh, những khó
Trang 6khăn, thử thách, những mất mát và cả những thất bại, chính là một phần tất yếu của cuộc sống mà mỗi chúng ta phải sẵn sàng đương đầu và đón nhận
- Vào những thời khắc ấy, nếu ta bi quan, tuyệt vọng, chán nản, buông xuôi thì chắc chắn sẽ bị gục ngã trước “đòn giáng’’ của số phận Khi đó, đêm tối sẽ đặt dấu chấm hết cho cuộc đời một con người
- Nhưng khi rơi vào đêm tối, con người vẫn biết ngẩng cao đầu nhìn về phía trước, ta sẽ thấy đêm tối không hẳn đáng sợ như ta tưởng Vẫn có những vì sao hiện ra, những cơ hội mở ra để thắp sáng tương lai
HS nêu dẫn chứng về tấm gương những con người, bằng ý chí, nghị lực, bằng tinh thần lạc quan và sự kiên cường, dũng cảm đã vượt lên số phận, vượt qua mọi thử thách nghiệt ngã
để tìm thấy hạnh phúc, vươn tới thành công
- Phê phán những người yếu hèn, bạc nhược, ỷ vào hoàn cảnh, đổ lỗi cho số phận (gia đình bất hạnh, bị phụ bạc hay sinh ra bị khiếm khuyết về thể xác, ) mà chọn cho mình lối sống buông thả, bi quan, chán chường, “trả thù đời’’, Họ trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội
3 Liên hệ, bài học nhận thức và hành động
- Cuộc sống luôn tồn tại những mặt đối lập: ánh sáng/bóng tối, hạnh phúc/khổ đau, được/mất, thách thức/cơ hội, thuận lợi/khó khăn, Hãy chấp nhận những mặt trái ấy như một phần tất yếu của cuộc sống và phải biết vượt qua nó để đi đến với thành công và hạnh phúc trong tương lai
- Cuộc sống chỉ đặt ra những thử thách, không thể đặt ra cho con người những giới hạn Hãy chứng minh rằng, với con người, bằng ý chí và nghị lực phi thường, bằng trí tuệ và niềm tin,
sẽ phá vỡ mọi giới hạn để đến với điều mình mơ ước
Câu 7 (8 điểm):
Hãy trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến sau đây của A Lincoln: “Điều tôi muốn biết trước tiên không phải là bạn đã thất bại ra sao mà là bạn đã chấp nhận nó như thế nào”.
a Nêu vấn đề: Đánh giá con người qua thái độ trước thất bại
b Giải thích câu nói:
- Thất bại: Việc có kết quả không mong muốn, không như dự định; thua cuộc sau khi đã
nỗ lực, cố gắng
- không phải là … mà là: cặp phụ từ nhấn mạnh vế sau
- bạn đã chấp nhận nó như thế nào: Sự đối mặt, thái độ trước thất bại – đây là vế quan
trọng
→ Xác định vấn đề nghị luận: Xem xét, đánh giá con người qua cách đối mặt, chấp nhận thất bại
c Bàn luận về vấn đề:
- Gặp thất bại là điều tất yếu trên con đường đi đến thành công Giá trị, cơ hội thành công của một người không phải ở chỗ chưa từng gặp thất bại
- Thái độ trước thành công sẽ cho ta biết giá trị con người:
+ Sợ hãi, nhụt chí trước thất bại: con người yếu đuối, khó có thành công trong đời
+ Bình tĩnh đối mặt, chấp nhận thất bại như 1 phần của thành công: con người hiểu biết quy luật cuộc sống, biết chấp nhận, vững vàng trước khó khăn, thất bại Đây là 1 yếu tố, 1 điều kiện để thành công
Trang 7+ Nhưng, cần thiết nhất là con người phải biết học hỏi từ thất bại, hiểu lí do thất bại, biết sửa chữa, thay đổi từ thất bại đã gặp Biết học hỏi từ thất bại, chính là cách con người đi đến thành công vững vàng nhất
→ Cách con người đối mặt trước thất bại sẽ cho ta một cơ sở để đánh giá xem xét con người
- Câu nói của Tổng thống Mĩ A Lincol cũng có thêm một gợi ý:
+ Cách đối mặt với thất bại là điều đầu tiên, quan trọng nhất để xem xét, đánh giá con người
+ Cũng cần xem xét “bạn đã thất bại như thế nào”: chưa cố gắng thực sự, đi sai đường, làm sai cách… cũng là một cơ sở để đánh giá năng lực, khả năng con người
(Yêu cầu: Người viết lấy được dẫn chứng làm rõ vấn đề từ thực tiễn đời sống, từ tác phẩm văn học)
d Liên hệ:
Người viết đặt mình vào vấn đề bàn luận, nêu được nhận thức, suy nghĩ riêng của bản thân và rút ra được bài học, hành động, định hướng cho bản thân về vấn đề
e Đánh giá: Câu nói cho ta một kinh nghiệm đánh giá con người qua cách đối mặt với
thất bại; cũng cho ta một phương châm, một kinh nghiệm sống
Câu 8 (8,0 điểm)
Chủ nghĩa cá nhân là thuốc độc chết người nhưng cá tính lại là muối ăn trong cuộc sống thường ngày (H Fandak)
Suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên
1 Giải thích
- Chủ nghĩa cá nhân là quan niệm sống vị kỉ, đề cao thái quá cá nhân, chỉ biết có mình
và vì mình
- Cá tính là tính cách riêng của mỗi người, làm nên bản sắc riêng của mỗi cá nhân, là cơ
sở để phân biệt cá nhân này với cá nhân khác
=> Ý kiến đề cao cá tính, phê phán lối sống cá nhân vị kỉ của con người
2 Bàn luận, mở rộng
- Chủ nghĩa cá nhân là thuốc độc chết người vì nó khiến cá nhân sống ích kỉ, xa rời cộng đồng, trở thành "kẻ thừa" đối với những người còn lại; sống theo chủ nghĩa cá nhân sẽ khiến cho con người trở nên đơn độc, yếu đuối; chủ nghĩa cá nhân sẽ khiến cho cộng đồng mất đi sự đoàn kết, đẩy lùi sự phát triển
- Cá tính là muối ăn vì nó là thứ gia vị cần thiết để cho "bữa tiệc" cuộc đời của mỗi cá nhân thêm đậm đà sâu sắc; sống không có cá tính sẽ khiến đời sống của mỗi cá nhân nhàm chán; cá tính tạo nên bản sắc riêng của mỗi cá nhân, là điều kiện cơ bản để cá nhân tỏa sáng; cá tính góp phần làm phong phú đời sống xã hội
- Phê phán lối sống cá nhân, vị kỉ Cần thấy vai trò của cá tính nhưng đủ tỉnh táo để nhận
ra nó chỉ là thứ gia vị, tránh lạm dụng
3 Bài học nhận thức và hành động
- Nhận thức được vai trò của cá tính cũng như hậu quả của lối sống cá nhân vị kỉ Từ đó xác định cho mình lối sống đúng đắn
- Biết tu dưỡng, phấn đấu để hoàn thiện bản thân, khẳng định giá trị, bản ngãi của mình, đồng thời, phải sống gắn bó, có ý thức xây dựng, đóng góp cho cộng đồng
Trang 8Câu 9 (8.0 điểm)
Nhà văn Victor Huygo từng nói: "Tương lai có rất nhiều tên: Với kẻ yếu, nó là Điều không thể đạt được Đối với người hay sợ hãi, nó là Điều chưa biết Với ai dũng cảm, nó là Cơ hội".
Anh/chị lựa chọn là “kẻ yếu”, “người hay sợ hãi” hay là “người dũng cảm”? Hãy chia
sẻ suy nghĩ của mình
1 Giải thích.
- Tương lai: được xem là một thuật ngữ mô tả đoạn thời gian trái ngược quá khứ Có thể nói tương
lai là ngày mai,mai mốt, Tương lai thường được hiểu là khoảng thời gian thời gian sau này, chưa xảy ra trong cuộc đời của con người
- Với kẻ yếu, nó là Điều không thể đạt được: bởi kẻ yếu luôn tự ti, mặc cảm về khả năng, giá
trị của bản thân nên thường có cái nhìn bi quan về tương lai của mình Họ sẽ thấy tương lai của mình không có gì
- Đối với người hay sợ hãi, nó là Điều chưa biết: bởi người hay sợ hãi không dám có hoài
bão lớn cũng như hoạch định để thực hiện ước mơ của mình Họ sẽ thấy tương lai của mình mông lung, không tươi sáng
- Với ai dũng cảm, nó là Cơ hội: người dũng cảm sẽ nhìn tương lai bằng cái nhìn lạc quan, hi
vọng, sẽ thấy ở tương lai những điều tốt đẹp, là cơ hội để rèn luyện bản thân và thành công trong cuộc sống
-> Câu nói của Victor Huygo đã khẳng định thái độ sống sẽ quyết định đến cách nhìn nhận tương lai của mỗi người Chúng ta cần có thái độ sống tích cực, dám đương đầu với thử thách
để có một tương lai tươi sáng
2 Bàn luận, chứng minh.
- Mỗi người nên là một người dũng cảm để thấy tương lai của mình chính là cơ hội
- Tương lai của con người luôn ẩn giấu những khó khăn, gian khổ, thách thức Nó đòi hỏi con người phải có nghị lực, sự kiên trì và lòng dũng cảm để tồn tại và làm chủ cuộc sống của mình
- Thái độ sẵn sàng đối diện với gian khó để thực hiện cho được mục đích đề ra sẽ khiến con người luôn có cái nhìn lạc quan, tin tưởng vào chính mình, vào tương lai và sự lựa chọn của bản thân trong mọi lĩnh vực
- Dũng cảm là nghị lực, là sức mạnh, là ý chí kiên cường để con người có thể vượt lên mọi gian nan thử thách, để có được sức mạnh chế ngự thiên nhiên và chiến thắng chính bản thân mình Dũng cảm sẽ biến thử thách thành cơ hội để đạt được thành công trong cuộc sống
- Người có lòng dũng cảm luôn khẳng định được năng lực, phẩm chất của mình và chắc chắn
sẽ có một tương lai tốt đẹp
(Thí sinh sử dụng các dẫn chứng minh họa phù hợp)
2 Bài học nhận thức và hành động.
- Dũng cảm là một phẩm chất cao quý trong nhân cách, đạo đức con người Đây cũng là thái
độ sống tích cực Hãy bước vào tương lai với lòng dũng cảm
- Cần rèn luyện và nuôi dưỡng lòng dũng cảm từng giờ, từng ngày và ngay trong hiện tại
Trang 9Câu 10 (8 điểm)
Người vá trời lấp bể
Kẻ đắp lũy xây thành
Ta chỉ là chiếc lá Việc của mình là xanh
(Nguyễn Sĩ Đại) Hãy viết bài văn chia sẻ suy nghĩ của mình về quan điểm sống của tác giả đặt ra trong bài thơ trên
1 Giải thích ý nghĩa bài thơ
- Tác giả đặt ra một đối lập giữa “người”, “kẻ” với “ta”:
+ Nếu “người” và “kẻ” (chỉ những người khác) đều muốn làm những việc lớn lao là
“vá trời lấp bể”, “đắp lũy xây thành” – cách nói khoa trương để chỉ những ước muốn to lớn,
thậm chí phi thường của con người…
+ Thì “ta” – chỉ đơn giản ý thức một cách khiêm tốn và thực tế “chỉ là chiếc lá” bé nhỏ
Hai hình ảnh đối lập giữa “ta” và người khác trong bài thơ của Nguyễn Sĩ Đại đã nêu lên
một quan điểm sống của chính tác giả: Mỗi người đều có mơ ước riêng của mình, có người
mơ ước lớn lao, còn có người chỉ bình dị, nhỏ bé
- Trong cách nói của “ta”: “chỉ là chiếc lá” có sự phân biệt giữa bản thân và người khác:
“chỉ là” – một sự tự nhận thức về bản thân đúng mức, không ồn ào, không ảo tưởng hay
huyễn hoặc về mình
- Nhưng dù “chỉ là chiếc lá”, bản thân “ta” vẫn ý thức được “việc của mình là xanh”, như một lẽ tất yếu trong cuộc đời: chim phải hót và lá phải xanh
Quan điểm của tác giả trong bài thơ, là ý thức về cái tôi cá nhân, dù chỉ là một cá thể nhỏ
bé, không có những mơ ước phi thường, cũng vẫn phải ý thức được ý nghĩa sự sống của mình trong cuộc đời: là cống hiến
2 Bàn bạc và chứng minh ý kiến
- Trong cuộc đời mỗi người đều có quyền có những mơ ước của riêng mình Có người có
những mơ ước kì vĩ, lớn lao “dời non lấp bể”, “đắp lũy xây thành” Lại có người chỉ mơ ước
bình dị, thiết thực: có một gia đình bình yên; có một công việc ổn định…
- Suy nghĩ của Nguyễn Sĩ Đại từ góc độ cá nhân, tự ý thức về bản thân: bé nhỏ, thậm chí có
thể khuất lấp giữa muôn người chỉ như chiếc lá bé nhỏ…Nhưng dù “chỉ là chiếc lá” vẫn phải sống bằng đời của lá, nghĩa là “phải xanh”, phải ý thức đúng về bổn phận và trách nhiệm của
mình với cuộc đời
- Ý thức về bản thân một cách đúng đắn là suy nghĩ tích cực Suy nghĩ ấy khiến con người không tự huyễn hoặc hay ảo tưởng về bản thân; không mơ ước xa vời, phù phiếm Đây là biểu hiện sự từ tốn ngay từ ước mơ: không qua lớn lao ngoài năng lực của mình; dù nhỏ bé nhưng không có nghĩa là vô nghĩa Vì nhỏ bé, nên mơ ước dề trở thành hiện thực, mang đến niềm vui sống cho con người
(Chứng minh bằng những mơ ước của bản thân và những người xung quanh)
- Nhưng dù thế nào, là người làm nên những điều lớn lao, hay chỉ là cá nhân bình thường, khuất lấp, bản thân mỗi người cũng cần tự ý thức về sự cống hiến của mình: phải làm nên những điều có ích cho cuộc sống, dù nổi bật, hay lặng thầm…
(Chứng minh: +Những người “vá trời lấp bể”, “đắp lũy xây thành” ai cũng biết tuổi tên…
+ Những người lặng thầm cống hiến, bình dị nhưng có ý nghĩa cho đời…)
3 Mở rộng vấn đề
Trang 10- Có những cá nhân tự huyễn hoặc về mình; tự cao cho mình làm nên những điều to lớn,
nhưng lại chỉ là sự trống rỗng một cách vô duyên…
- Lại có người tự ti cho rằng “mình chỉ là chiếc lá” nhỏ bé, thậm chí vô nghĩa giữa cuộc đời,
nên chẳng cần phấn đấu…đã nhỏ bé, càng trở nên mờ nhạt và vô nghĩa hơn…
Những biểu hiện này cần bị phê phán…
4 Bài học nhận thức và hành động
- Dù là ai trong cuộc đời cũng cần có sự tự ý thức về bản thân Chẳng ai vô nghĩa giữa cuộc đời Chỉ có người tự cho là mình vô nghĩa mà thôi
- Hãy làm việc, hãy cống hiến bằng sức lực của mình Ước mơ và phấn đấu biến ước mơ
thành hiện thực…
- Hãy làm cho cuộc sống của mình trở nên có ý nghĩa ở mọi nơi, mọi lúc…
Câu 11: (8,0 điểm).
Sự thỏa hiệp là một cái ô tốt nhưng là một mái nhà tồi (Lowel) Anh/chị hãy trình bày
suy nghĩ của mình về ý kiến trên
Suy nghĩ về câu nói: Sự thỏa hiệp là một cái ô tốt nhưng là một mái nhà tồi.
1 Giải thích:
+ Thỏa hiệp là sự giải quyết tranh chấp mà mỗi bên đều phải từ bỏ một phần quan điểm để nhượng bộ cho đối thủ
+ Cái ô và mái nhà đều có tác dụng che nắng, che mưa bảo vệ con người trước những tác động của tự nhiên, ngoại cảnh Tuy nhiên, cái ô nhỏ, tác dụng bị hạn chế Mái nhà rộng lớn, chắc
chắn nên có tác dụng bảo vệ lớn hơn, bền vững hơn
+ Ý nghĩa của câu nói: Sự nhượng bộ chỉ nên là cái nhất thời Về lâu dài, cần phải đấu tranh quyết liệt, triệt để để bảo vệ quan điểm, chính kiến cũng như quyền lợi chính đáng của mình
2 Bàn luận
+ Sự thỏa hiệp là cần thiết và con người phải biết thỏa hiệp Bởi vì điều đó đem lại những kết quả tốt đẹp: Hòa bình, tiếng nói chung giữa các bên mâu thuẫn nhau về quyền lợi, tránh những mất mát tổn thương không cần thiết Nếu cứ khăng khăng, bảo thủ với quan điểm cá nhân của mình thì sẽ không tìm được tiếng nói chung, sự đồng thuận, có những việc không thể giải quyết
+ Thỏa hiệp chỉ tốt khi nó là cái ô Khi mà một mái nhà nó có nhiều tác hại Sự thỏa hiệp lâu
dài dẫn đến việc người ta từ bỏ hoàn toàn mục tiêu, quan điểm, quyền lợi của mình Đó là một
sự thất bại
3 Bài học:
+ Trong cuộc sống cả cái ô và mái nhà đều cần thiết của sự thỏa hiệp lẫn ý thức đấu tranh đều
không thể thiếu
+ Phải linh hoạt, vận dụng sự thỏa hiệp hay đấu tranh trong hoàn cảnh nào để có được kết quả tốt nhất