Tiết 46: Đồng chí

II- hướng dẫn tìm hiểu chi tiết:1Cơ sở hình thành tình đồng chí của người lính: • Em hãy cho biết tác đã dùng biện pháp nghệ thuật gì trong 2 câu thơ đầu?Qua 2 câu thơ em hiểu gì về ho

ChÝnh H÷u

b) Tác phẩm:

-“Đồng chí sáng tác đầu năm 1948, sau khi ”tác giả cùng đồng đội tham gia chiến dịch Việt Bắc- Thu Đông 1947, được in trong tập Đầu “súng trăng treo”

-Thể thơ tự doI- Hướng dẫn tìm hiểu khái quát:

1) Tác giả - Tác phẩm:

II- hướng dẫn tìm hiểu chi tiết:

1)Cơ sở hình thành tình đồng chí của người

lính:

• Em hãy cho biết tác đã dùng biện pháp nghệ thuật gì trong 2 câu thơ đầu?Qua 2 câu thơ em hiểu gì về

hoàn cảnh xuất thân của anh bộ đội?

Hai câu thơ sóng đôi, thành ngữ Nước mặn đồng chua“ ”

=> Quê hương xa cách nhau, mỗi người một nơi, người ở miền chiêm trũng ven biển, nước mặn đồng chua, quanh năm úng lụt Người ở vùng đồi núi, sỏi đá bạc màu,

quanh năm đổi bát mồ hôi lấy bát cơm Các anh đều

xuất thân từ những vùng quê nghèo lam lũ Cùng là

những người dân mặc áo lính

* Điều gì đã khiến các anh từ những phương trời xa lạ về tập hợp trong hàng ngũ cách mạng?

 Tương đồng về hoàn cảnh xuất

thân.

 Chung mục đích,chung lí tưởng

chiến đấu vì độc lập Tổ Quốc.

* Sự gắn bó hoà hợp giữa những người đồng chí, đồng

đội được thể hiện rõ trong những câu thơ nào? Em

hiểu gì về tình cảm ấy?

Trả lời:

“Súng bên súng đầu sát bên đầu

Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ”

=> Vì chung mục đích, chung lí tưởng nên họ luôn

kề vai, sát cánh bên nhau trong chiến đấu, gian khổ, hiểm nguy, cùng đắp chung chăn tâm sự

buồn vui nên họ nhanh chóng trở thành tri kỉ,

sống chết có nhau.

•Vậy cơ sở của tình đồng chí là gì?

-Tương đồng hoàn cảnh xuất thân

- Chung mục đích, lí tưởng chiến đấu.

- Cùng chia sẻ buồn vui, thiếu thốn trong cuộc sống, chiến đấu.

*Câu thơ thứ 7 có gì đặc biệt? Em cảm nhận được điều gì về vai trò, và vẻ đẹp của nó?

Câu thơ chỉ có một từ 2 tiếng với dấu chấm

than như một nốt nhấn Đây là câu thơ quan

trọng nhất của bài, được lấy làm nhan đề cho bài thơ Nó gắn kết 2 đoạn thơ, khép mở 2 ý cơ bản:

-Cơ sở của tình của tình đồng chí.

-Những biểu hiện của tình đồng chí.

2) Những biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí:

* Những người bạn tri kỉ, họ hiểu được nỗi lòng của nhau, điều này thể hiện qua những câu thơ nào?Em hiểu gì về từ “mặc kệ”?

Trả lời:

“ Ruộng nương anh

… người ra lính”

=> Các anh hiểu người bạn của mình yêu tha

thiết những thửa ruộng, mảnh vườn với mái

tranh nghèo, nay nghe theo tiếng gọi của TQ, các anh đã sẵn sàng gửi lại bạn thân cày những gì mà họ yêu quí nhất, để ra đi giết giặc, với một thái độ dứt khoát, mạnh mẽ.

* Qua nh÷ng c©u th¬ trªn, nªu c¶m nhËn cña em

*Em c¶m nhËn ®­îc ®iÒu g× tõ c©u th¬:

Thñ ph¸p nghÖ thuËt nµo ®­îc sö dông trong c©u

•Trong 6 câu tiếp theo, tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Em cảm nhận được điều gì về cuộc sống và tinh thần của các anh qua những câu thơ này?

Trả lời:

⇒Những câu thơ sóng đôi: câu 13-14; câu 15-16

- Tác giả tả thực, các anh phải chịu đựng những cơn sốt rét ác tính, thật gian khổ và thiếu thốn vô cùng mà các anh vẫn vui vẻ lạc quan

“ Miệng cười buốt giá”, nụ cười của các anh vẫn bừng sáng trong cái rét thấu xương, những bộ quần áo vá, những đôi chân trần tê dại

* Tình đồng chí ấm áp chân thành còn được biểu hiện

rõ nhất qua câu thơ nào nữa? Em suy nghĩ gì về hình

ảnh ấy?

Trả lời:

“ Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”

=> Đây là một hình ảnh đẹp, xúc động, bàn tay giao cảm thay cho hàng ngàn lời nói Nắm tay nhau để tăng thêm

hơi ấm của tình đồng đội, của sức mạnh chiến đấu, bao

thiếu thốn vật chất bị đẩy lùi trước tình yêu thương sâu sắc chân thành của đồng đội.

* Vậy cả đoạn thơ trên đã giúp em hiểu được điều gì về

sự hi sinh và những biểu hiện của tình đồng chí?

- Cùng chia sẻ gian lao thiếu thốn.

- Tình yêu thương, tinh thần đoàn kết, gắn bó.

3) Bức tranh đẹp về tình đồng chí:

*Trong 3 câu thơ cuối, tác giả sử dụng nghệ thuật gì?

Em cảm nhận được điều gì về vẻ đẹp của hình ảnh đó?

Trả lời:

=>Nghệ thuật bút pháp hiện thực kết hợp với lãng mạn cho ta thấy

đây là bức tranh đẹp về tình đồng chí Trong cái rét thấu xương của rừng hoang sương muối, những người lính áo rách quần vá chân

không giày, bồng súng đợi giặc dưới chiến hào Họ nhìn lên và bỗng phát hiện một vầng trăng như treo trên đầu ngọn súng Đó là một liên tưởng thật thú vị Câu thơ như một tiếng reo chứa đựng bao ý nghĩa Súng và trăng, gần và xa, thực tại và mơ mộng chất chiến đấu và chất trữ tình Chiến sĩ và thi sĩ, súng và trăng là biểu tượng sóng đôi của dân tộc Việt Nam dũng cảm và hào hoa, đồng thời nó cũng thể hiện

rõ nét tư thế chủ động tin tưởng và yêu đời của anh bộ đội cụ Hồ

dị, chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm

LuyÖn tËp: Lµm bµi tËp ®iÒn khuyÕt

§ång chÝ

Đồng chí

Cơ sở hình thành tình

đồng chí

Những biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí

-Cùng chia sẻ buồn vui,

thiếu thốn trong cuộc

sống, chiến đấu

-Là sự cảm thông sâu sa với những tâm sự nỗi lòng của nhau.

-Cùng chia sẻ gian lao thiếu thốn.

-Tình yêu thương tinh thần đoàn kết gắn bó.

bộ đội cụ Hồ.