Bai 11 tu dong am

KIỂM TRA BÀI CŨ -Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau.. - Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau... Chú ý: Muốn phân biệt nghĩa của các từ đồng

Thế nào là từ trái nghĩa? Cho ví dụ? KIỂM TRA BÀI CŨ

-Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau.

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.

Ví dụ: đẹp/xấu, cao/ thấp

Câu đố vui: Cây gì ?

Hai cây cùng có một tên Cây xoè mặt nước cây lên chiến trường

Cây này bảo vệ quê hương Cây kia nở ngát hương thơm mặt hồ

- Cây súng( vũ khí)

- Cây súng ( hoa súng)

Tiết 42: TỪ ĐỒNG ÂM

I Thế nào là từ đồng âm?

- Con ngựa đang đứng bỗng lồng1

lên

- Mua được con chim bạn tôi nhốt ngay vào lồng2

Lồng1: Động từ chỉ hoạt động của con ngựa: nhảy dựng lên

Lồng2: Danh từ chỉ đồ vật làm bằng tre, kim loại, … (thường để nhốt chim, gà …)

Tiết 41: TỪ ĐỒNG ÂM

I Thế nào là từ đồng âm?

Tiết 42: TỪ ĐỒNG ÂM

- Đường vô xứ Huế quanh quanh, Non xanh nước biếc như tranh họa đồ.

(Ca dao)

- Em ạ Cu Ba ngọn lịm đường, Mía xanh đồng bài biếc đồi nương.

(Tố Hữu)

Bài tập nhanh : Từ “ chân ” trong hai câu

sau có phải từ đồng âm không? vì sao?

- Nam bị ngã nên đau chân .(1)

- Cái bàn này chân bị gãy rồi.(2)

⇒ Không phải từ đồng âm vì giữa chúng

có một nét nghĩa chung làm cơ sở: “ bộ

 Chân1 :bộ phận d ới cùng của cơ thể ,dùng

để đi đứng.

dụng đỡ cho các vật khác.

I Thế nào là từ đồng âm?

Tiết 42: TỪ ĐỒNG ÂM

II Sử dụng từ đồng âm:

- Con ngựa đang đứng bỗng lồng1 lên

- Mua được con chim bạn tôi nhốt ngay vào lồng2

Chú ý: Muốn phân biệt nghĩa của các từ đồng âm ta phải dựa vào ngữ cảnh

Nhờ vào đâu mà

em phân biệt được nghĩa của

từ “lồng” trong hai câu trên?

I Thế nào là từ đồng âm?

Tiết 42: TỪ ĐỒNG ÂM

Kho 1 : Cách chế biến thức ăn

Kho 2 : Nơi chứa đồ

- Đem cá về mà kho

- Đem cá về cất trong kho

Nghĩa 1: Đem cá về để chế biến thức ăn

Nghĩa 2: Đem cá về nơi chứa cá

cất trong kho

mà kho

Câu “ Đem cá

về kho ! ” nếu

tách khỏi ngữ cảnh thì có thể hiểu thành mấy

nghĩa?

KHO HÀNG

Hãy thêm vào câu này vài từ

để trở thành câu đơn nghĩa?

I Thế nào là từ đồng âm?

Tiết 42: TỪ ĐỒNG ÂM

II Sử dụng từ đồng âm:

Trong giao tiếp phải chú ý

đầy đủ đến ngữ cảnh để tránh

hiểu sai nghĩa của từ hoặc

dùng từ với nghĩa nước đôi

do hiện tượng đồng âm

Để tránh những hiểu lầm do hiện tượng đồng âm gây ra, cần phải chú ý điều gì trong

giao tiếp?

I Thế nào là từ đồng âm?

Tiết 42: TỪ ĐỒNG ÂM

II Sử dụng từ đồng âm:

III Luyện tập:

1 Bài tập 1 (SGK/136)

Đọc đoạn dịch thơ bài: “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” và tìm từ đồng

âm với mỗi từ sau đây: thu, cao, ba,

tranh, sang, nam, sức, nhè, tuốt, môi .

“Tháng tám, thu cao , gió thét già, Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.

Tranh bay sang sông rải khắp bờ, Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa, Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.

Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức ,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật, Cắp tranh đi tuốt vào luỹ tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được, Quay về, chống gậy lòng ấm ức !”

cao 1 : độ cao

cao 2 : cao ngựa

tranh 1 : tranh lụa

tranh 2 : tranh giành

sang 1 : sang trọng

sang 2 : sang đò

nam 1 : nam nhi

nam 2 : hướng nam

ba 1 : số ba

ba 2 : ba má

thu 1 : mùa thu

thu 2 : thu tiền

I Thế nào là từ đồng âm?

Tiết 42: TỪ ĐỒNG ÂM

II Sử dụng từ đồng âm:

III Luyện tập:

1 Bài tập 1 (SGK/136)

2 Bài tập 2 (SGK/136)

a) Tìm các nghĩa khác nhau của danh từ cổ

và giải thích mối liên quan giữa các nghĩa đó.

- Cổ người, cổ vịt

Cổ1: Bộ phận eo lại nối đầu và thân

- Cổ áo

Cổ2: Bộ phận eo lại của áo bao xung quanh cổ

- Cổ chai

Cổ3: Bộ phận eo lại ở phần gần đầu một đồ vật

- Cổ tay, cổ chân

Cổ4: Bộ phận eo lại của tay hoặc chân

Xuất phát từ nghĩa gốc cổ1, có nét nghĩa tương đồng.

=> Từ nhiều nghĩa

a

I Thế nào là từ đồng âm?

Tiết 41: TỪ ĐỒNG ÂM

II Sử dụng từ đồng âm:

III Luyện tập:

2 Bài tập 2 (SGK/136)

a) Tìm các nghĩa khác nhau của danh từ cổ

và giải thích mối liên quan giữa các nghĩa đó.

- Cổ người, cổ vịt

- Cổ áo

- Cổ chai

- Cổ tay, cổ chân

Xuất phát từ nghĩa gốc

cổ 1 có nét nghĩa tương đồng

a) Cổ1: Bộ phận eo lại nối đầu và thân

Cổ2: Bộ phận eo lại của áo bao xung

quanh cổ

Cổ3: Bộ phận eo lại ở phần gần đầu

một đồ vật

Cổ4: Bộ phận eo lại của tay hoặc chân

=>Từ nhiều nghĩa

b) Tìm từ đồng âm với danh từ cổ và cho

biết nghĩa của từ đó.

- Cổ xưa, cổ tích, cổ hủ, đồ cổ:Xưa, cũ -Cổ phiếu:Phiếu chứng nhận phần trong công ty

- Cổ động viên: Người đi cổ động, tuyên truyền

=> Nghĩa khác xa nhau, không liên quan

gì đến nhau

=>Từ đồng âm

b)

I Thế nào là từ đồng âm?

II Sử dụng từ đồng âm:

III Luyện tập:

3 Bài tập 3 (SGK/136) Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau:

bàn (danh từ) – bàn ( động từ) sâu (danh từ) – sâu (tính từ) năm (danh từ) – năm ( số từ)

I Thế nào là từ đồng âm?

Tiết 42: TỪ ĐỒNG ÂM

II Sử dụng từ đồng âm:

III Luyện tập:

3 Bài tập 3 (SGK/136) Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau:

bàn (danh từ) – bàn ( động từ) sâu (danh từ) – sâu (tính từ) năm (danh từ) – năm ( số từ)

- Ba chúng ta cùng ngồi một bàn

để bàn việc học nhóm.

- Hai anh em ngồi vào bàn bàn

bạc mãi mới ra vấn đề.

- Lũ sâu hại cây đã chui sâu xuống

đất.

- Con sâu lẩn sâu vào bụi rậm.

- Năm nay, em gái tôi được năm

tuổi.

Tiết 42: TỪ ĐỒNG ÂM

Củng cố:

Phân biệt từ đồng âm, từ đồng nghĩa, từ nhiều nghĩa, từ trái nghĩa

Nghĩa khác xa

nhau không liên

quan gì đến

nhau

Có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau

Có nét tương đồng về nghĩa

Có nghĩa trái ngược nhau

Từ đồng âm Từ đồng nghĩa Từ nhiều nghĩa Từ trái nghĩa

- Về học bài và làm các bài tập còn lại

- Ôn tập phần Tiếng Việt từ đầu năm -> nay, tiết sau kiểm tra

Hướng dẫn về nhà

.

KÍNH CHÚC QUÍ THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH

MẠNH KHỎE !