Bài tập môn kinh tế quản lý số (13)

Mỗi khách hàng khác nhau sẽ có thặng dư tiêu dùng về 1 sản phẩm là khác nhau, vì vậy chúng ta có thể định giá bán sao cho vừa chiếm được thặng dư người tiêu dùng nhiều nhất vừa thu được

Họ tên : NHỮ ANH TÚ

BÀI TẬP CÁ NHÂN

ĐỀ BÀI:

Bài 1:

Bạn đang cung ứng hai loại sản phẩm cho một thị trường bao gồm ba khách hàng với các mức giá sẵn sàng trả như sau:

Chi phí cho mỗi đơn vị sản phẩm là 20 USD.

a. Tính giá tối ưu và lợi nhuận trong trường hợp: : (i) bán riêng rẽ; (ii) bán trọn gói.

b Chiến lược nào mang lại lợi nhuận cao nhất? Tại sao?

Bài 2:

Có hai hãng máy tính, A và B, đang lập kế hoạch bán hệ thống mạng cho quản

lý thông tin văn phòng Mỗi hãng có thể đưa ra một hệ thống nhanh, chất lượng cao (H), hoặc hệ thống chậm, chất lượng thấp (L) Nghiên cứu thị trường cho thấy lợi nhuận thu được của mỗi hãng tương ứng với các chiến lược khác nhau được cho ở ma trận lợi ích sau:

Hãng A H L

a Nếu cả hai hãng cùng đưa ra quyết định theo chiến lược cực đại hóa tối thiểu (ít rủi ro nhất), thì kết quả sẽ như thế nào?

b Giả sử cả hai hãng đều tìm cách tối đa hóa lợi nhuận, nhưng hãng

A lập kế hoạch trước Cho biết kết quả mới Điều gì xảy ra nếu hãng B lập kế hoạch trước.

c Bắt đầu trước có thể rất tốn kém Bây giờ hãy xét trò chơi hai giai đoạn trong đó trước hết mỗi hãng quyết định chi bao nhiêu tiền để xúc tiến kế hoạch của mình, và sau đó, thông báo sản phẩm nào (H hay L) sẽ được sản xuất Hãng nào sẽ chi nhiều hơn để xúc tiến kế hoạch của mình? Hãng đó sẽ chi bao nhiêu? Hãng kia có nên chi gì không để xúc tiến kế hoạch của mình không? Hãy giải thích.

Bài 3:

Ban giám đốc của công ty A dự đoán các co dãn cho hàng hóa X mà họ bán như sau: E DP =-2; E DI = 2; và Exy = 2,5; E DA = 1,2 trong đó y là hàng hóa thay thế cho hàng hóa X

Trong năm tới, hãng muốn tăng giá hàng hóa X lên 6% Ban giám đốc của hãng

dự đoán thu nhập sẽ tăng 4% trong năm tới, và giá hàng hóa thay thế cho X sẽ giảm 2%, quảng cáo tăng 10%.

a Nếu lượng bán của hàng hóa trong năm nay là 1200 sản phẩm, hãng dự kiến sẽ bán được bao nhiêu trong năm tới?

b Hãng cần thay đổi chi phí quảng cáo bao nhiêu % để lượng bán năm tới

là 1320 sản phẩm?

Bài 1:

a Tính giá tối ưu và lợi nhuận:

Như chúng ta đã biết trong lý thuyết kinh tế, tất cả những chiến lược định giá mà chúng ta đã xem xét đều có một điểm chung là chiếm đoạt thặng dư tiêu dùng và chuyển nó thành lợi nhuận của mình Để tối đa hóa lợi nhuận, chúng ta có thể đặt mức giá P* và sản xuất Q* tại giao điểm của đường doanh thu biên và chi phí biên, nhưng đó chưa phải là cách đặt giá tối ưu Mỗi khách hàng khác nhau sẽ có thặng dư tiêu dùng về 1 sản phẩm là khác nhau, vì vậy chúng ta có thể định giá bán sao cho vừa chiếm được thặng dư người tiêu dùng nhiều nhất vừa thu được lợi nhuận cao nhất

i Bán riêng rẽ: theo lý luận trên thì ta nên đặt các mức giá tại các

mức giá sẵn sàng trả cao nhất của khách hàng

Sản phẩm 1 có thể được bán với giá 40 USD hoặc 70 USD, nếu đặt giá thấp hơn thì sẽ không đạt được mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, ta cũng không thể đặt giá thấp hơn mức chi phí sản xuất sản phẩm là 20USD Tương tự, ta có giá bán tối ưu của sản phẩm 2 là 40USD

Ta có bảng tính toán sau:

Sản

phẩm

Giá bán(P)

Số lượng sản phẩm bán

thu

Lợi nhuận

Từ bảng tính trên ta xác định được giá bán tối cho hai sản phẩm 1 và

2 đều là 70 và tổng lợi nhuận thu được là: 50 + 50 = 100

là 80 USD Do vậy, chúng ta có thể định giá trọn gói tối ưu cho cả 2 sản phẩm là 80 USD

Ta có bảng tính sau:

Khách

Lợi nhuận thu được từ phương pháp bán trọn gói là 120 USD

Nhận xét: Chúng ta có thể dễ dàng thấy có thể kiếm được lợi nhuận cao

hơn 20 USD từ việc bán trọn gói, như vậy phương pháp bán trọn gói trong trường hợp này là có lợi hơn so với phương pháp bán riêng rẽ Vậy tại sao lại có

sự hiệu quả hơn như vậy? Đó là do sự đánh giá tương đối về hai sản phẩm là trái ngược nhau giữa các khách hàng Khách hàng A sẵn sàng trả giá cao hơn hai khách hàng còn lại cho sản phẩm 2 nhưng lại trả giá rất thấp cho sản phẩm 1 và khách hàng C lại sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm 1 nhưng lại trả giá thấp cho sản phẩm 2.Như vậy nếu chúng ta chọn phương pháp bán trọn gói thì có thể tối đa hóa được lợi nhuận bằng cách chiếm đoạt tối đa thặng dư của người tiêu dùng

b Chiến lược nào mang lại lợi nhuận cao nhất? Tại sao?

Chiến lược bán hàng trọn gói đã chứng minh được hiệu quả khi mang lại lợi nhuận lớn hơn so với chiến lược bán hàng riêng rẽ, nhưng chiến lược mang lại lợi nhuận tối đa cho hãng phải là chiến lược bán hàng hỗn hợp, đó là sự kết hợp giữa hai hình thức bán hàng riêng rẽ và bán hàng trọn gói

Thỏa mãn hai điều kiện là: cầu tương quan một phần và chi phí sản xuất biên lớn nên có thể áp dụng chiến lược bán trọn gói hỗn hợp

So sánh 3 chiến lược bán hàng: bán hàng riêng rẽ với giá P1= P2 = 70USD lợi nhuận thu được là 100 USD; bán trọn gói với giá P = 80USD lợi nhuận thu được là 120USD; bán trọn gói hỗn hợp với giá bán riêng rẽ (thấp hơn so với gói thuần túy) giả sử là 69.95USD và trọn gói với giá 80USD thì lúc này khách hàng A sẽ mua sản phẩm 2, khách hàng C sẽ mua sản phẩm 1 với giá chỉ còn 69.95 USD và khách hàng B vẫn mua trọn gói 2 sản phẩm với giá 80USD Tổng lợi nhuận thu được bây giờ là :

(69.95-20)x2 + (80-40) = 139.9 USD

Ta có bảng sau:

Chiến lược P 1 P 2 P B Lợi nhuận

Bán trọn gói hỗn hợp 69.95 69.95 80 139.9

Nguyên nhân: Đối với mỗi hàng hóa, chi phí sản xuất biên vượt quá giá

sẵn sàng trả của khách hàng.Ví dụ khách hàng A sẵn sàng trả 70 USD cho sản phẩm 2 nhưng lại chỉ sẵn sàng trả 10USD cho sản phẩm 1 Vì chi phí sản xuất 1 đơn vị sản phẩm là 20USD nên hãng chỉ mong muốn khách hàng A chỉ mua sản phẩm 2 mà không mua trọn gói Điều này có thể đạt được bằng cách cung ứng hàng hóa 2 với mức giá thấp hơn giá sẵn sàng trả của khách hàng A (tương tự với khách hàng C), trong khi bán trọn gói với giá có thể chấp nhận được với khách hàng B, như vậy lợi nhuận thu được sẽ là tối đa

Bài 2:

a Nếu cả hai hãng cùng đưa ra quyết định theo chiến lược cực đại hóa tối thiểu thì kết quả sẽ như thế nào?

lựa chọn chiến lược của mỗi người chơi không chỉ phụ thuộc vào tính có lý trí của họ mà còn phụ thuộc vào tính hợp lý của đối thủ

Trong ma trận này, ta thấy cả A và B đều có lợi thế về cung ứng hệ thống mạng quản lý văn phòng nhanh và chất lượng cao(H) và cả hai nhà cung cấp đều sử dụng chiến lược cực đại hóa tối thiểu Trong trường hợp này, ta giả định lần lượt:

• Nếu A dự kiến rằng B chọn H thì A cũng sẽ chọn H và nhận chắc chắn 1 khoản lợi nhuận là 30 thay vì chọn L để thu được lợi nhuận là 40 Vì rủi ro có thể xảy ra khi B không thực hiện kế hoạch theo như dự kiến của A (B chọn L), khi đó lợi nhuận của A và B sẽ chỉ là (20, 20)

• Nếu B dự kiến A chọn H thì B cũng sẽ chọn H và nhận chắc chắn 1 khoản lợi nhuận là 30 thay vì chọn L để thu được khoản lợi nhuận là 35 Vì rủi ro có thể xảy ra khi A không thực hiện kế hoạch theo như dự kiến của B (A chọn L), khi đó lợi nhuận của A và B cũng sẽ chỉ là (20, 20)

Vậy nếu hai người chơi cùng thực hiện chiến lược cực đại hóa tối thiểu thì kết cục sẽ là (30, 30)

b Nếu A lập kế hoạch trước:

Theo như giả thiết của Nash, các hãng sẽ làm điều có lợi nhất cho mình, suy ra

A sẽ lập kế hoạch và cung ứng H ra thị trường và như vậy để tối đa hóa lợi nhuận, theo ma trận lợi ích thì B buộc phải cung ứng ra thị trường hệ thống L Kết cục (50, 35) là cân bằng Nash của trò chơi Hãng A chiếm ưu thế hơn sẽ thu được lợi nhuận là 50 và hãng B vì mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận nên thu được lợi nhuận là 35

Nếu B lập kế hoạch trước:

B cũng sẽ chọn cung ứng hệ thống nhanh, chất lượng cao H, buộc A phải cung cấp hệ thống chậm, chất lượng thấp L Cân bằng Nash của trò chơi sẽ là (40, 60), hãng B chiếm ưu thế hơn nên thu được lợi nhuận là 60 và hãng A chỉ thu

c Hãng chi nhiều hơn để xúc tiến kế hoạch:

Giả định rằng cả A và B đều biết biết về bảng phân bố ma trận lợi ích và đều có

xu hướng làm những điều tốt nhất cho hãng của mình

Nhìn vào bảng phân bố ma trận lợi ích ta thấy, B là người có khả năng thu được lợi ích cao nhất là 60 trong trường hợp B cung cấp H và A cung cấp L (điều này

dĩ nhiên sẽ xảy ra khi B là người xúc tiến và thực hiện kế hoạch trước) Vì vậy, theo giả định các hãng luôn luôn muốn tối đa hóa lợi ích của mình trong mọi trường hợp, B sẽ là người chấp nhận trả chi phí cao hơn để được trở thành người xúc tiến công việc trước

Chi phí xúc tiến hãng có thể chấp nhận:

Gọi chi phí cho việc xúc tiến công việc của B là x, ta có:

Theo giả định, cả A và B đều là người biết suy đoán và có lý trí, mục tiêu chung

là tối đa hóa lợi ích của hãng thì A sẽ chọn cung cấp L

Như vậy lợi ích A và B đạt được lần lượt là (40, 60) Với mức lợi ích của B là

60, B sẽ quyết định chi phí cho việc xúc tiến sao cho đảm bảo lợi ích của B cao hơn A và lợi ích của người tiến hành trò chơi trước Nếu B là người tiến hành trò chơi sau thì chắc chắn B sẽ chọn L và lợi ích B đạt được là 35 Suy ra chi phí xúc tiến sẽ phải đồng thời thỏa mãn điều kiện: chi phí xúc tiến sẽ phải đồng thời nhỏ hơn chênh lệch giữa lợi nhuận B nhận được khi B là người tiến hành trước

và nhỏ hơn chênh lệch giữa lợi ích của B so với A trong chiến lược (L, H) (B cung cấp H và A cung cấp L)

=> x < 20

Chi phí xúc tiến kế hoạch B có thể chấp nhận được phải nhỏ hơn 20 đơn vị lợi ích B thu có thể thu được từ việc cung cấp hệ thống H

Lợi nhuận thu được của B phải chắc chắn

Hãng tiến hành sau nên chi gì như thế nào để tiến hành xúc tiến kế hoạch của mình?

Hãng A là người tiến hành trò chơi sau, là người bị động cho nên nếu không tiến hành kế hoạch nhanh chóng A có thể mất đi thị trường khách hàng của mình do

cung cấp không hoàn toàn giống với sản phẩm B đã tung ra Đồng thời, A có lợi thế của người đi sau, dẫn đến có thể học hỏi kinh nghiệm và tiết kiệm chi phí Tuy nhiên mức chi này cũng chỉ được nằm trong giới hạn là khoản chênh lệch giữa việc thực hiện kế hoạch cung cấp L với kế hoạch cung cấp H là x’ < 40– 30

= 10 đơn vị lợi ích Lợi nhuận chắc chắn thu được của B phải

Bài 3:

a Nếu lượng bán của hàng hóa trong năm nay là 1200 sp, thì hãng dự kiến sẽ bán được bao nhiêu sản phẩm trong năm tới?

Ta có:

- Giá hàng hóa X trong năm tới tăng 6%:

EDP = =>

- Thu nhập của người tiêu dùng trong năm tới tăng 4%:

EDI = =>

- Giá hàng hóa thay thế cho hàng hóa X giảm 2%

- Quảng cáo tăng 10%:

EDA = =>

Vì hàm cầu là hàm phụ thuộc các yếu tố giá cả, thu nhập, giá hàng hóa thay thế và mức độ quảng cáo

Qd = f(Px, Py, Yd, A)

 % thay đổi cầu sản phẩm X là:

3%

Theo giả thiết, lượng cầu sản phẩm X năm nay là 1200 sản phẩm:

Q1 = 1200

=> Q2 = 103%Q1 = 103%x1200 = 1236(sp)

Vậy trong năm tới hãng dự kiến sẽ bán được 1236 sản phẩm.

b Gọi x là phần trăm thay đổi của cầu do ảnh hưởng của mức độ quảng cáo

Ta có :

Theo giả thiết: lượng cầu sản phẩm X thay đổi 1 lượng là:

Thay đổi lượng cầu từ các yếu tố:

=> x = 19%

Chi phí quảng cáo cần phải tăng lên là:

Vậy để bán được 1320 với điều kiện các yêu tố dự kiến khác không đổi thì chi quảng cáo cần tăng 15,83%.

Tài liệu tham khảo:

1. 2010, Giáo trình Kinh tế quản lý – Chương trình đào tạo Thạc sỹ Quản trị kinh doanh quốc tế, Đại học Griggs.