Về kĩ năng: - Nhận biết được trong các thiết bị làm biến đổi năng lượng, phần năng lượng thu được cuối cùng bao giờ cũng nhỏ hơn phần năng lượng cung cấp cho thiết bị ban đầu.. - Phát hi
Trang 1Ngày soạn: 2/5/2015
Ngày giảng: 9/5/2015
Tuần 37 – bài 60
Tiết 66: ĐỊNH LUẤT BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
I Mục tiêu :
1 Về kiến thức:
- Phát biểu được định luật bảo toàn năng lượng
- Nắm được sự chuyển hoá năng lượng trong các hiện tượng cơ, nhiệt, điện
2 Về kĩ năng:
- Nhận biết được trong các thiết bị làm biến đổi năng lượng, phần năng lượng thu được cuối cùng bao giờ cũng nhỏ hơn phần năng lượng cung cấp cho thiết bị ban đầu Năng lượng không tự sinh ra
- Phát hiện được sự xuất hiện một dạng năng lượng nào đó bị giảm đi, thừa nhận phần năng lượng bị giảm đi bằng phần năng lượng mới xuất hiện
- Vận dụng được định luật bảo toàn để giải thích hoặc dự đoán sự biến đổi của một
số hiện tượng
3 Về thái độ:
- Có thái độ nghiêm túc trong giờ học, hăng hái xây dựng bài
II Phương tiện :
1 Giáo viên:
- Thiết bị biến đổi cơ năng thành điện năng (nếu có)
2 Học sinh:
- Ôn lại kiến thức về năng lượng và sự chuyển hoá năng lượng
1 Ổn định tổ chức:
- Ổn định lớp học, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là năng lượng? Các dạng năng lượng?
3 Bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự biến đổi thế năng thành động năng và phát hiện luôn
có sự hao hụt cơ năng và sự xuất hiện nhiệt năng.
GV: Yêu cầu HS làm TN và trả lời các
câu hỏi C1, C2, C3
HS: C1:
I Sự chuyển hóa năng lượng trong các hiện tượng Cơ - Nhiệt - Điện:
1 Biến đổi thế năng thành động năng
và ngược lại Hao hụt cơ năng:
a, Thí nghiệm:
C1:
Trang 2+ Từ A đến C: Thế năng biến đổi thành
động năng
+ Từ C đến B: Động năng biến đỏi thành
thế năng
C2: Thế năng của viên bi ở A lớn hơn
thế năng của viên bi ở B
C3: Viên bi không thể có them nhiều
năng lượng hơn thế năng mà ta đã cung
cấp cho nó lúc ban đầu Ngoài cơ năng
còn có nhiệt năng xuất hiện do ma sát
GV: Điều gì chứng tỏ năng lượng không
thể tự sinh ra được mà do một dạng
năng lượng khác biến đổi thành Trong
một quá trình biến đổi, nếu thấy một
phần năng lượng bị hao hụt đi thì có
phải là nó đã biến đi mất không?
HS: Tìm hiểu thông báo trong SGK và
trả lời câu hỏi
+ Từ A đến C: Thế năng biến đổi thành động năng
+ Từ C đến B: Động năng biến đỏi thành thế năng
C2: Thế năng của viên bi ở A lớn hơn thế năng của viên bi ở B
C3: Viên bi không thể có them nhiều năng lượng hơn thế năng mà ta đã cung cấp cho nó lúc ban đầu Ngoài cơ năng còn có nhiệt năng xuất hiện do ma sát
b Kết luận 1: (SGK)
Hoạt động 2: Tìm hiểu sự biến đổi cơ năng thành điện năng và ngược lại Sự hao hụt cơ năng và sự xuất hiện dạng năng lượng khác ngoài điện năng.
GV: Yêu cầu HS tìm hiểu thí nghiệm
trong SGK
HS: Tìm hiểu thí nghiệm
GV: Nêu vai trò của máy phát điện và
động cơ điện?
HS: Nêu vai trò của máy phát điện và
động cơ điện
GV: Yêu cầu HS trả lời C4, C5
HS: C4:
+ Trong máy phát điện: Cơ năng biến
đổi thành điện năng
+ Trong động cơ điện: Điện năng biến
đổi thành cơ năng
C5:
+ Thế năng ban đầu của quả nặng A lớn
hơn thế năng mà quả nặng B thu được
+ Khi quả nặng A rơi xuống, chỉ có một
phần thế năng biến đổi thành điện năng,
2 Biến đổi cơ năng thành nhiệt năng
và ngược lại Hao hụt cơ năng:
C4:
+ Trong máy phát điện: Cơ năng biến đổi thành điện năng
+ Trong động cơ điện: Điện năng biến đổi thành cơ năng
C5:
+ Thế năng ban đầu của quả nặng A lớn hơn thế năng mà quả nặng B thu được + Khi quả nặng A rơi xuống, chỉ có một phần thế năng biến đổi thành điện năng,
Trang 3còn một phần biến đổi thành động năng
của chính quả nặng
+ Khi dòng điện làm cho động cơ điện
quay, kéo quả nặng B lên thì chỉ có một
phần điện năng biến đổi thành cơ năng,
còn một phần biến đổi thành nhiệt năng
làm nóng dây dẫn
=> Do những hao phí trên nên thế năng
mà quả nặng B thu được nhỏ hơn thế
năng ban đầu của quả nặng A
GV: Yêu cầu HS rút ra kết luận
HS: Rút ra kết luận
còn một phần biến đổi thành động năng của chính quả nặng
+ Khi dòng điện làm cho động cơ điện quay, kéo quả nặng B lên thì chỉ có một phần điện năng biến đổi thành cơ năng, còn một phần biến đổi thành nhiệt năng làm nóng dây dẫn
=> Do những hao phí trên nên thế năng
mà quả nặng B thu được nhỏ hơn thế năng ban đầu của quả nặng A
* Kết luận 2: (SGK)
Hoạt động 3: Tiếp thu thông báo về định luật bảo toàn năng lượng.
GV: Các nhà khoa học đã khảo sát rất
nhiều quá trình biến đổi năng lượng
khác trong tự nhiên và thấy rằng kết
luận trên luôn đúng trong mọi trường
hợp và được nêu lên thành định luật bảo
toàn năng lượng Ngày nay định luật này
được coi là định luật tổng quát nhất của
tự nhiên, đúng cho mọi quá trình biến
đổi Mọi phát minh mới trái với định
luật này đều sai Yêu cầu HS phát biểu
định luật
HS: Phát biểu định luật
II Định luận bảo toàn năng lượng:
(SGK)
Hoạt động 4: Vận dụng.
GV: Yêu cầu HS làm C6, C7
HS: Trả lời C6, C7
III Vận dụng:
4 Kiểm tra đánh giá:
- Qua bài học ta cần nhớ điều gì?
5 Dặn dò:
- Học bài, làm BT trong SBT