Về kiến thức: - Nêu được sự phụ thuộc của chiều dòng điện cảm ứng vào sự biến đổi của số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây.. C1: - Khi đưa một cực của nam châm từ xa vào gần đầu
Trang 1Ngày soạn: 3/1/2015
Ngày giảng: 10/1/2015
Tuần 21 – bài 33
Tiết 38: DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Nêu được sự phụ thuộc của chiều dòng điện cảm ứng vào sự biến đổi của số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây
- Phát biểu được đặc điểm của dòng điện xoay chiều
2 Về kĩ năng:
- Rút ra được điều kiện chung làm xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều
- Giải thích được một số hiện tượng đơn giản trong thực tế
3 Về thái độ:
- Nghiêm túc trong giờ học, hăng hái xây dựng bài
II Phương tiện:
1 Giáo viên:
- Chuẩn bị các dụng cụ trong hình 33.1; 33.2 (nếu có)
2 Học sinh:
- Ôn lại kiến thức về hiện tượng cảm ứng điện từ, điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
III Hoạt động trên lớp:
1 Ổn định tổ chức:
- Ổn định lớp học, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
- Trình bày điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng?
3 Bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Phát hiện dòng điện cảm ứng có thể đổi chiều và tìm hiểu trong
trường hợp nào thì dòng điện cảm ứng đổi chiều.
GV: Yêu cầu HS quan sát hình 33.1 và
đưa ra dụng cụ và cách tiến hành thí
nghiệm
HS:
* Dụng cụ: gồm một cuộn dây có hai
đèn LED khác màu mắc ngược chiều
nhau, một thanh nam châm vĩnh cửu
* Tiến hành:
- Bố trí thí nghiệm như hình 33.1
- Quan sát hiện tượng xảy ra khi:
+ Đưa nam châm từ ngoài vào trong
cuộn dây
I Chiều của dòng điện cảm ứng:
1 Thí nghiêm:
Trang 2+ Kéo nam châm từ trong ra ngoài
cuộn dây
GV: Yêu cầu HS làm thí nghiệm và trả
lời C1
HS: - Làm thí nghiệm
C1:
- Khi đưa một cực của nam châm từ xa
vào gần đầu một cuộn dây thì số đường
sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn
dây tăng, một đèn sáng
- Khi đưa cực này của nam châm ra xa
cuộn dây thì số đường sức từ giảm, đèn
thứ 2 sáng
=> Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây
đổi chiều khi số đường sức từ đang
tăng mà chuyển sang giảm và ngược
lại
GV: Yêu cầu HS rút ra kết luận
C1:
- Khi đưa một cực của nam châm từ xa vào gần đầu một cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng, một đèn sáng
- Khi đưa cực này của nam châm ra xa cuộn dây thì số đường sức từ giảm, đèn thứ 2 sáng
=> Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây đổi chiều khi số đường sức từ đang tăng mà chuyển sang giảm và ngược lại
2 Kết luận: SGK
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm mới: Dòng điện xoay chiều.
GV: Yêu cầu HS đọc mục 3 trả lời câu
hỏi:
- Dòng điện xoay chiều có chiều biến
đổi như thế nào
HS: Tìm hiểu và trả lời
GV: liên hệ thực tế:
Dòng điện sinh hoạt trong gia đình là
dòng điện xoay chiều ( kí hiệu trên
dụng cụ là AC – xoay chiều: alte
nating current; DC – một chiều: Direet
current )
3 Dòng điện xoay chiều: SGK
Hoạt động 3: Tìm hiểu 2 cách tạo ra dòng điện xoay chiều.
GV: Nêu các cách tạo ra dòng điện
xoay chiều
HS: Nêu các cách tạo ra dòng điện
xoay chiều
GV: Yêu cầu HS quan sát hình 33.2 và
làm C2
HS: C2: Khi cực N của nam châm lại
II Cách tạo ra dòng điện xoay chiều:
1 Cho nam châm quay trước cuộn dây dẫn kín:
C2: Khi cực N của nam châm lại gần cuộn dây thì số đường sức từ xuyên
Trang 3gần cuộn dây thì số đường sức từ
xuyên qua tiết diện S của cuộn dây
tăng Khi cực N của nam châm ra xa
cuộn dây thì số đường sức từ xuyên
qua S giảm Khi nam châm quay liên
tục thì số đường sức từ xuyên qua S
luôn phiên tăng, giảm Vậy dòng điện
xuất hiện trong cuộn dây kín là dòng
điện xoay chiều
GV: Yêu cầu HS làm thí nghiệm kiểm
tra
HS: Làm thí nghiệm kiểm tra
GV: Yêu cầu HS quan sát hình 33.3 và
làm C3
HS: C3: Khi cuộn dây quay từ vị trí 1
sang vị trí 2 thì số đường sức từ xuyên
qua tiết diện S của cuộn dây tăng Khi
cuộn dây từ vị trí 2 quay tiếp thì số
đường sức từ xuyên qua tiết diện S
giảm Nếu cuộn dây quay liên tục thì
số đường sức từ xuyên qua tiết diện S
luôn phiên tăng, giảm Vậy dòng điện
cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây là
dòng điện xoay chiều
GV: Yêu cầu HS rút ra kết luận
HS: Rút ra kết luận
qua tiết diện S của cuộn dây tăng Khi cực N của nam châm ra xa cuộn dây thì
số đường sức từ xuyên qua S giảm Khi nam châm quay liên tục thì số đường sức từ xuyên qua S luôn phiên tăng, giảm Vậy dòng điện xuất hiện trong cuộn dây kín là dòng điện xoay chiều
2 Cho cuộn dây quay trong từ trường:
C3: Khi cuộn dây quay từ vị trí 1 sang
vị trí 2 thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng Khi cuộn dây từ vị trí 2 quay tiếp thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S giảm Nếu cuộn dây quay liên tục thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S luôn phiên tăng, giảm Vậy dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây là dòng điện xoay chiều
3 Kết luận: SGK
Hoạt động 4: Vận dụng
GV: Yêu cầu HS làm C4
HS: C4
Khi khung dây quay nửa vòng tròn thì
số đường sức từ qua khung dây tăng
Trên nửa vòng tròn sau, số đường sức
từ giảm nên dòng điện đổi chiều, đèn
thứ hai sáng
III Vận dụng:
C4:
Khi khung dây quay nửa vòng tròn thì
số đường sức từ qua khung dây tăng Trên nửa vòng tròn sau, số đường sức
từ giảm nên dòng điện đổi chiều, đèn thứ hai sáng
4 Kiểm tra đánh giá:
- Nhắc lại điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều trong cuộn dây dẫn kín?
5 Dặn dò:
- Yêu cầu HS về nhà xem lại các bài tập đã giải ở trên lớp
- Về nhà ôn tập lại các kiến thức đã học và làm các bài tập trong SBT