Bài mới: Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung Hoạt động 1: Sự biến đổi của các đường sức từ xuyên qua tiết diện cuộn dây GV: Thông báo xung quanh nam châm có từ trường, chính từ
Trang 1Ngày soạn: 3/1/2015
Ngày giảng: 8/1/2015
Tuần 21 – bài 32
Tiết 37: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Nắm được sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây
- Nắm được điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
2 Về kĩ năng:
- Vận dụng được kiến thức của bài để giải thích một số hiện tượng đơn giản trong kĩ thuật và đời sống
3 Về thái độ:
- Nghiêm túc trong giờ học, hăng hái xây dựng bài
II Phương tiện:
1 Giáo viên:
- Tranh vẽ hình 32.1 SGK (nếu có)
2 Học sinh:
- Ôn lại kiến thức về hiện tượng cảm ứng điện từ
1 Ổn định tổ chức:
- Ổn định lớp học, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu cách dùng nam châm để tạo ra dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín
3 Bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Sự biến đổi của các đường sức từ xuyên qua tiết diện cuộn dây
GV: Thông báo xung quanh nam châm
có từ trường, chính từ trường gây ra
dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn
kín Từ trường được biểu diễn bằng
đường sức từ Vậy hãy xem xét trong
các TN trên, số đường sức từ xuyên
qua tiết diện S của cuộn dây có biến
đổi không?
GV: Yêu cầu HS quan sát hình 32.1 và
làm C1
HS: C1:
+ Số đường sức từ tăng
+ Số đường sức từ không đổi
+ Số đường sức từ giảm
+ Số đường sức từ tăng
I Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
* Quan sát:
C1:
+ Số đường sức từ tăng
+ Số đường sức từ không đổi
+ Số đường sức từ giảm
+ Số đường sức từ tăng
Trang 2GV: Yêu cầu HS rút ra nhận xét.
Hoạt động 2: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
GV: Khi đưa một cực của nam châm
lại gần hay ra xa đầu 1 cuộn dây dẫn
kín thì trong cuộn dây xuất hiện dòng
điện cảm ứng Vậy sự xuất hiện dòng
điện cảm ứng có liên quan gì đến sự
biến thiên số đường sức từ xuyên qua
tiết diện S của cuộn dây hay không?
GV: Yêu cầu HS làm C2
HS: C2:
Làm thí
nghiệm
Có dòng điện cảm ứng hay không?
Số đường sức từ xuyên qua tiết diện
S có biến đổi hay không?
Đưa nam
châm lại gần
cuộn dây
Để nam
châm nằm
yên
Không Không
Đưa nam
châm ra xa
cuộn dây
GV: Yêu cầu HS làm C3
HS: C3: Khi số đường sức từ qua tiết
diện S của cuộn dây biến thiên thì xuất
hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn
dây dẫn kín
GV: Yêu cầu HS rút ra nhận xét
HS: Rút ra nhận xét
GV: Yêu cầu HS làm C4
HS: C4:
+ Khi đóng mạch điện, cường độ dòng
điện tăng từ 0 đến giá trị xác định, từ
trường của nam châm điện mạnh lên,
số đường sức từ biểu diễn từ trường
tăng lên, số đường sức từ qua tiết diện
S cũng tăng lên, do đó xuất hiện dòng
điện cảm ứng
+ Khi ngắt mạch của nam châm điện,
II Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng:
C2:
Làm thí nghiệm
Có dòng điện cảm ứng hay không?
Số đường sức từ xuyên qua tiết diện
S có biến đổi hay không? Đưa nam
châm lại gần cuộn dây
Để nam châm nằm yên
Không Không
Đưa nam châm ra xa cuộn dây
* Nhận xét 2:SGK
C4:
+ Khi đóng mạch điện, cường độ dòng điện tăng từ 0 đến giá trị xác định, từ trường của nam châm điện mạnh lên,
số đường sức từ biểu diễn từ trường tăng lên, số đường sức từ qua tiết diện
S cũng tăng lên, do đó xuất hiện dòng điện cảm ứng
+ Khi ngắt mạch của nam châm điện,
Trang 3cường độ dòng điện chạy qua nam
châm giảm về 0, từ trường của nam
châm yếu đi, số đường sức từ biểu diễn
từ trường giảm, số đường sức từ qua
tiết diện S của cuộn dây giảm, do đó
xuất hiện dòng điện cảm ứng
GV: Yêu cầu HS rút ra kết luận
HS: Rút ra kết luận
cường độ dòng điện chạy qua nam châm giảm về 0, từ trường của nam châm yếu đi, số đường sức từ biểu diễn
từ trường giảm, số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây giảm, do đó xuất hiện dòng điện cảm ứng
* Kết luận: SGK
Hoạt động 3: Vận dụng
GV: Yêu cầu HS làm C5, C6
HS:
C5: Khi quay núm của đi-na-mô xe
đạp nam châm quay theo, khi 1 cực
của nam châm lại gần cuộn dây, số
dường sức từ qua tiết diện S của cuộn
dây tăng , lúc đó xuất hiện dòng điện
cảm ứng Khi cực đó của nam châm ra
xa cuộn dây thì số đường sức từ xuyên
qua tiết diện S của cuộn dây giảm, lúc
đó cũng xuất hiện dòng điện cảm ứng
C6: Tương tự câu 5
+ Giải thích TN ở phần mở bài
III Vận dụng:
C5: Khi quay núm của đi-na-mô xe đạp nam châm quay theo, khi 1 cực của nam châm lại gần cuộn dây, số dường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây tăng , lúc đó xuất hiện dòng điện cảm ứng Khi cực đó của nam châm ra xa cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây giảm, lúc
đó cũng xuất hiện dòng điện cảm ứng C6: Tương tự câu 5
+ Giải thích TN ở phần mở bài
4 Kiểm tra đánh giá:
- Khi cho nam châm quay theo trục quay trùng với trục của nam châm và cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây không biến thiên, do
đó trong cuộn dây không xuất hiện dòng điện cảm ứng
5 Dặn dò:
- Yêu cầu HS về nhà xem lại các bài tập đã giải ở trên lớp
- Về nhà ôn tập lại các kiến thức đã học và làm các bài tập trong SBT