MỤC TIÊU: - HS hiểu được cấu tạo, nguyên lý hoạt động và phạm vi ứng dụng của một số cơ cấu biến đổi chuyển động.. - HS có hứng thú, ham thích tìm tòi kĩ thuật, có ý thức bảo dưỡng các c
Trang 1Ngày soạn : 18/11/2012
Ngày giảng : 23/11/2012
Tiết 29: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I MỤC TIÊU:
- HS hiểu được cấu tạo, nguyên lý hoạt động và phạm vi ứng dụng của một số cơ cấu biến đổi chuyển động
- HS có hứng thú, ham thích tìm tòi kĩ thuật, có ý thức bảo dưỡng các cơ cấu biến đổi chuyển động
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, tính trừu tượng của HS
- Góp phần giáo dục hướng nghiệp cho HS
II CHUẨN BỊ:
1 HS chuẩn bị: Chuẩn bị như GV đã dặn tiết trước.
2 GV chuẩn bị: Cơ cấu tay quay - con trượt; bánh răng - thanh răng
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
HS1: Tại sao phải truyền chuyển động? Nêu cấu tạo và tỉ số truyền của truyền động đai và ăn khớp ?
3 Bài mới:
GTB: Từ một dạng chuyể động ban đầu, muốn biến thành các dạng
chuyển động khác cần phải có cơ cấu biến đổi chuyển động, là khâu nối giữa động cơ và các bộ phận công tác Bài học hôm nay chúng ta nghiên cứu vấn đề đó
HĐ 1: Tìm hiểu tại sao cần biến đổi chuyển động
- YCHS quan sát hình 30.1sgk và mô hình
cho biết:
+ Tại sao chiếc kim máy khâu lại chuyển
động tịnh tiến được ?
+ Hãy mô tả chuyển động của bàn đạp, thanh
truyền và bánh đai ?
- YCHS điền vào chỗ trống sgk gọi HS ≠
nxbs
- GV nhận xét và kết luận: Các chuyển động
trên đều bắt nguồn từ chuyển động ban đầu,
đó là chuyển động bập bênh của bàn đạp
- Quan sát hình vẽ trả lời câu hỏi: + Nhờ các cơ cấu biến đổi chuyển động
+ Bàn đạp: Chuyển động lắc
+ Thanh truyền: chuyển động lên xuống Kết hợp với 1 số cơ cấu biến đổi chuyển động khác
+ Vô lăng: Chuyển động quy tròn + Kim máy: Chuyển động lên xuống
- Đại diện điền vào chỗ trống SGK theo dõi nxbs
- Nghe và ghi nhớ kiến thức
Trang 2Kết luận: Trong máy cần có cơ cấu biến đổi chuyển động, để biến 1 chuyển
động ban đầu thành các dạng chuyển động khác cho các bộ phận công tác của máy nhằm thực hiện một nhiệm vụ nhất định.
HĐ 2: Tìm hiểu một số cơ cấu biến đổi chuyển động
* Cơ cấu tay quay - con trượt:
- YCHS quan sát hình 30.2 SGK và mô hình
trả lời:
+ Hãy mô tả cấu tạo cơ cấu tay quay con
trượt?
+ Khi tay quay quay đều thì con trượt chuyển
động như thế nào ?
+ Khi nào con trượt đổi hướng chuyển động ?
+ Tìm 1 số ứng dụng của tay quay con trượt ?
- YC đại diện HS trả lời gọi HS khác nxbs
- GV đưa ra kết luận
* Cơ cấu tay quay - thanh lắc:
- YCHS quan sát hình 30.4 sgk và mô hình trả
lời:
+ Cơ cấu tay quay - thanh lắc gồm mấy chi
tiết ? Chúng được ghép nối với nhau như thế
nào ?
+ Khi tay quay AB quay quanh điểm A thì
thanh CD sẽ chuyển động như thế nào ?
+ Có thể biến chuyển động lắc thành chuyển
động quay được không ?
+ Hãy lấy một số ví dụ minh họa ?
- YC đại diện HS trả lời gọi HS khác nxbs
- Giáo viên nhận xét và hoàn thiện kiến thức
- Quan sát hình vẽ trả lời câu hỏi: + Gồm tay quay, thanh truyền, con trượt và giá đỡ
+ Chuyển động tịnh tiến qua lại trên giá đỡ 4
+ Khi con trượt đến điểm chết trên
và điểm chết dưới
+ Máy khâu đạp chân, máy cưa gỗ
- Đại diện trả lời theo dõi nxbs
- Theo dõi và hoàn thiện
- Quan sát hình vẽ trả lời câu hỏi: + 4 chi tiết: Tay quay, thanh truyền, thanh lắc, giá đỡ Chúng được nối với nhau bằng các khớp quay
+ Thanh CD lắc qua lắc lại quanh trục D một góc nào đó
+ Có
+ Máy khâu đạp chân, máy tuốt lúa,
xe tự đẩy của người tàn tật
- Đại diện trả lời theo dõi nxbs
Kết luận:
* Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến: Cơ cấu tay quay
- con trượt
- Cấu tạo gồm: tay quay (1); thanh truyền (2) ; con trượt (3) ; giá đỡ (4)
- Nguyên lý làm việc: Chuyển động quay của tay quay được biến thành chuyển động tịnh tiến của con trượt.
- Ứng dụng: Được ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống và máy móc
* Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc: Cơ cấu tay quay – thanh lắc.
- Cấu tạo gồm: Tay quay (1); thanh truyền (2); thanh lắc (3) ; giá đỡ (4)
- Nguyên lý làm việc: Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc của thanh lắc và ngược lại.
Trang 3- Ứng dụng: Được ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống
4 Củng cố
- YCHS đọc ghi nhớ sgk
-Trả lời câu hỏi sgk