Theo chuẩn mực kế toán Việt nam số 11, Báo cáo tài chính của các doanh nghiệp bao gồm Báo cáo kết quả kinh doanh, Bảng cân đối kế toán, Báo cáo biến động của vốn chủ sở hữu, Báo cáo lưu
Trang 1BÀI TẬP CÁ NHÂN TÌNH HUỐNG VỀ CÔNG TY SUPEROUTDOOR
A/ Hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty năm 2008; kế hoạch năm 2009 và yêu cầu nội bộ đối với báo cáo tài chính.
Theo chuẩn mực kế toán Việt nam số 11, Báo cáo tài chính của các doanh nghiệp bao gồm Báo cáo kết quả kinh doanh, Bảng cân đối kế toán, Báo cáo biến động của vốn chủ sở hữu, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Thuyết minh báo cáo tài chính phải phản ánh theo một cấu trúc chặt chẽ tình hình tài chính, kết quả kinh doanh của một doanh nghiệp Mục đích của Báo cáo tài chính là cung cấp các thông tin về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các luồng tiền của một doanh nghiệp; đáp ứng nhu cầu hữu ích cho số đông những người sử dụng trong việc đưa ra các quyết định kinh tế Để đạt mục đích này, báo cáo tài chính phải cung cấp những thông tin của một doanh nghiệp về tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, doanh thu, thu nhập khác, chi phí, lãi, lỗ, các luồng tiền đã diễn ra trong niên
độ báo cáo
Trong năm 2009, công ty SUPEROUTDOOR đã phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, cụ thể:
+ Doanh số bán hàng giảm do thị trường bất động sản đóng băng, hoạt động đầu tư suy thoái khiến cầu về mặt hàng cửa của Công ty giảm mạnh Một khách hàng quen thuộc của Công ty gặp khó khăn cũng làm giảm doanh số bán ra
+ Chi phí sản xuất tăng cao do giá mua nguyên liệu đầu vào nhập khẩu tăng do thuế nhập khẩu thay đổi
+ Một số khó khăn khác phát sinh ngay khi trước khi công bố báo cáo tài chính, bao gồm một vụ hỏa hoạn xảy tại nhà máy của Công ty và một lượng hàng tồn kho
bị khách hàng từ chối đang trên đường nhập kho
Theo đúng chuẩn mực kế toán, Báo cáo tài chính của Công ty phải phản ánh trung thực, khách quan và đầy đủ toàn bộ tình hình tài chính của Công ty
Tuy nhiên, chúng ta đều biết Báo cáo tài chính không phải cho nhà lãnh đạo doanh nghiệp, mà phục vụ nhu cầu thông tin của các nhà đầu tư, nhà quản lý, cổ đông, ngân hàng… Điều quan trọng mà Ban lãnh đạo Công ty quan tâm lúc này là
Trang 2huy động đủ vốn để mở rộng thị trường phái bắc Và việc công bố thông tin trong báo cáo tài chính lúc này trở nên quan trọng vì nó quyết định việc có thu hút vốn đầu tư của các cổ đông được hay không?
Với đa số các cổ đông , con số lợi nhuận cao, công nợ ít thường đem lại cảm giác về một tình hình tài chính lành mạnh của doanh nghiệp, mặc dù phần đông các nhà đầu tư ít có khả năng đọc thuyết minh báo cáo tài chính một cách đầy đủ đến mức hiểu được mức độ và sự phù hợp trong việc áp dụng các chuẩn mực kế toán vào Báo cáo tài chính của Công ty
Cổ đông của Công ty SUPEROUTDOOR cũng vậy, kết quả kinh doanh mà mang lại năm 2008 đặt trong mối quan hệ so sánh với lợi nhuận Công ty đạt được năm 2007 sẽ thể hiện hiệu quả của đồng vốn họ đầu tư vào doanh nghiệp, là nguồn
để chi trả cổ tức và cũng là lý do để họ có tiếp tục đầu tư hay rút lui khỏi doanh nghiệp
Vì đa số các cổ đông thường yêu thích một mức lợi nhuận cao, cũng như nợ phải trả là thấp, cho nên Ban lãnh đạo công ty SUPEROUTDOOR có thể có những yêu cầu đối với bộ phận kế toán nhằm điều chỉnh số liệu sao cho Báo cáo tài chính không đưa ra kết quả lỗ và giảm thiểu khoản phải trả liên quan
II/ Lãnh đạo SUPEROUTDOOR có thể can thiệp như thế nào vào công tác lập báo cáo tài chính phục vụ cho mục đích của mình?
Để có những số liệu kế toán phù hợp với mục đích ban đầu, lãnh đạo Công
ty SUPEROUTDOOR sẽ có xu hướng đưa ra những điều chỉnh liên quan trong
hoạt động báo cáo tài chính, nhằm tối đa hóa hiệu quả kinh doanh thông qua việc tăng điều chỉnh các bút toán làm giảm chi phí và tăng doanh thu
Giả định số lỗ hơn 203 triệu năm 2008 là con số phù hợp nhất sau khi Công
ty đã thực hiện ghi nhận một cách trung thực, đầy đủ, khách quan và đáng tin cậy tất cả nghiệp vụ kế toán phát sinh trong kỳ Ta hãy xem xét điều gì các kế toán viên
có thể làm để thay đổi con số này
1/ Các nghiệp vụ làm giảm chi phí :
Các phương pháp tính giá hàng tồn kho khác nhau sẽ đem lại giá hàng tồn kho khác nhau, kéo theo giá vốn của hàng xuất kho trong kỳ cũng khác nhau Theo chuẩn mực kế toán về Hàng tồn kho, có 4 phương pháp tính giá hàng tồn kho đnag
Trang 3được áp dụng là Giá thực tế đích danh, Giá bình quân gia quyền, giá nhập sau xuất trước và Giá nhập trước xuất trước
Trong giai đoạn lạm phát, giá cả liên tục tăng thì là phương pháp Nhập trước xuất trước đem lại lợi nhuận cao nhất cho Công ty do giá vốn trong kỳ là của những
lô hàng nhập đầu tiên Vì thế giá vốn là thấp nhất
Phương pháp tính giá hàng tồn kho Công ty đang áp dụng là Nhập sau xuất trước Đây là phương pháp cho ta kết quả về giá vốn trong kỳ là cao nhất, lợi nhuận
là thấp nhất với những kỳ kế toán mà giá cả hàng tồn kho là tăng liên tục
Như vậy, với một lượng hàng tồn kho nhất định, bằng cách thay đổi phương pháp tính giá hàng tồn kho năm 2008 là nhập trước xuất trước ( FIFO) thay bằng LIFO như năm 2007, Công ty hoàn toàn có khả năng điều chỉnh giảm giá vốn hàng bán và làm tăng thêm một số lợi nhuận nhất định cho Công ty Tôi không có số liệu
về giá hàng tồn kho cụ thể nên không đánh giá được liệu việc thay đổi phương pháp tính giá hàng tồn kho bù đắp được bao nhiêu số lỗ cho Công ty, nhưng chắc chắn
nó sẽ làm giảm đáng kể số lỗ, vì giá cả trong kỳ được nhấn mạnh là liên tục tăng
2/ Các nghiệp vụ làm tăng doanh thu:
Năm 2008 Công ty phát sinh một lô hàng bán bị trả lại theo quy định tại chuẩn mực kế toán số 14 “ Doanh thu và thu nhập khác”, Công ty phải ghi nhận giá trị của hàng bán bị trả lại này vào khoản điều chỉnh giảm doanh thu bán hàng thực
tế trong kỳ để tính doanh thu thuần của khối lượng sản phẩm, hàng hóa đã bán ra trong kỳ báo cáo
Tuy nhiên để doanh thu, do hàng trả lại chưa về nhập kho, phiếu nhập kho hàng trả lại chưa được ghi nhận, Bộ phận kế toán có thể hoãn chưa ghi nhận hóa đơn xuất trả lại hàng của người mua Vì vậy, doanh thu năm 2008 sẽ không bị ghi giảm số tiền 276 triệu đồng
+ Đối với lô hàng được khách hàng cam kết mua: APPA là khách hàng quen thuộc của Công ty Công ty có thể căn cứ vào đơn hàng và cam kết mua hàng của APPA - vốn là khách hàng thường xuyên và uy tín của Công ty để đồng ý bán chịu cho APPA Như vậy, Doanh thu bán hàng của Công ty có thể tăng hơn so với thực
tế số tiền 452 triệu đồng
Tổng cộng, bộ phận kế toán có thể điều chỉnh tăng doanh thu của Công ty lên 728 triệu đồng
Điều này cũng đem lại một mức lợi nhuận cần thiết để công ty có thể giảm
lỗ
Trang 4Bên cạnh đó, việc ghi nhận thêm doanh thu mà không ghi nhận thêm các chi phí sẽ phát sinh cũng góp phần làm tăng lợi nhuận của Công ty
Thông tin nhạy cảm về tình hình của doanh nghiệp như một vụ hỏa hoạn xảy ra tại nhà máy của Công ty có thể sẽ không được công bố trước thời điểm công
ty huy động được vốn vốn với cổ đông
3 Những vi phạm Công ty
Để đạt được mục tiêu huy động vốn của các cổ đông thông qua việc điều chỉnh báo cáo tài chính, bằng việc áp dụng các bút toán trên, Bộ phận kế toán và lãnh đạo SUPEROUTDOOR đã vi phạm các chuẩn mực kế toán sau:
a/ VAS 01: Chuẩn mực chung:
Theo nguyên tắc thận trọng trong chuẩn mực chung, doanh thu và thu nhập chỉ được ghi nhận khi có bằng chứng chắc chắn về khả năng thu được lợi ích kinh
tế Việc ghi tăng doanh thu bán hàng cho APPA số tiền 452 triệu đồng là vi phạm nguyên tắc này
b/VAS 21: Trình bày báo cáo tài chính:
Yêu cầu về độ tin cậy của Báo cáo tài chính đòi hỏi thông tin trong báo cáo tài chính phải được trình bày đầy đủ trên mọi khía cạnh trọng yếu Việc bỏ qua thông tin một nhà máy bị cháy có thể coi là trọng yếu, vì đây là nhà máy duy nhất của Công ty, và chúng ta chưa biết Công ty có mua bảo hiểm cháy nổ cho nhà máy hay không Bởi nếu Công ty không mua bảo hiểm, thì thiệt hại của Công ty có thể là vô cùng lớn ảnh hưởng đến sự tồn vong của doanh nghiệp Việc không trình bày thông tin này có thể được xem là một vi phạm nữa của Công ty với VAS
c/VAS 14: Chuẩn mực Doanh thu và thu nhập khác:
Theo VAS 14, doanh thu phát sinh từ các giao dịch, sự kiện được xác định bởi thỏa thuận giữa doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng tài sản, được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được hoặc sẽ thu được sau khi trừ các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại
Vì lô hàng 452 triệu đồng chưa thực sự đáp ứng toàn bộ 5 yêu cầu để hạch toán
Trang 5cho người mua, vẫn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa với tư cách người sở hữu hàng hóa) mà vẫn được hạch toán vào doanh thu; và số hàng bán trả lại 276 triệu đã phát sinh nhưng gh chưa giảm trừ vào doanh thu nên SUPEROUTDOOR đã vi phạm VAS 14 về “Doanh thu và thu nhập khác”
Việc vi phạm các chuẩn mực khi lập báo cáo tài chính của SUPEROUTDOOR sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng khi các cổ đông phát hiện ra những thủ thuật này của Công ty Thực tế đã có nhiều ví dụ về sự sụp đổ của các doanh nghiệp xuất phát từ việc che dấu các thông tin tài chính và các kế toán viên cần phải quan tâm hơn đến lĩnh vực đạo đức nghề nghiệp trước khi tuân lệnh các ông chủ của mình
Vì vậy, thuyết phục cổ đông bằng một nghiên cứu đầy đủ, khả thi và có sức thuyết phục về thị trường tiềm năng phía bắc, với những ưu thế cao của sản phẩm công ty sẽ khả thi hơn việc che dấu tình hình của công ty khi trình bày báo cáo tài chính