Tiết 18 - Bài 18 Thực hành: Kiểm nghiệm mối quan hệ Q ...trong định luật Jun - Len-xơ

b Nhiệt l ợng Q đ ợc dùng để đun nóng n ớc có khối l ợng m1 và làm nóng cốc đựng n ớc có khối l ợng m2 , khi nhiệt độ của cốc tăng từ t0 1 đến t0 2.. Đổ n ớc vào cốc đun, sao cho khi đậ

  



Biªn so¹n: NguyÔn V¨n Yªn 158

Phßng GD&§T TP B¾c Ninh

Tr êng THCS Phong Khª

Kiểm tra phần lý thuyết (chuẩn bị thực hành)

Trả lời câu hỏi của mẫu báo cáo thực hành

a) Nhiệt l ợng toả ra ở dây dẫn khi có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào những yếu tố nào và phụ thuộc đó biểu thị bằng hệ thức nào ?

b) Nhiệt l ợng Q đ ợc dùng để đun nóng n ớc có khối l ợng m1 và làm nóng cốc đựng n ớc có khối l ợng m2 , khi nhiệt độ của cốc tăng

từ t0

1 đến t0

2 Nhiệt dung của n ớc là c1 và nhiệt dung riêng của chất làm cốc là c2 Hệ thức nào biểu thị môí liên hệ giữa Q và các

đại l ợng m1 , m2 , c1 , c2 , t0

1 , t0

2 ?

Đó là hệ thức Q=(c1m1+c2m2)(t0

2-t0

1)

Nhiệt l ợng toả ra ở dây dẫn khi có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào c ờng độ dòng điện, điện trở của dây dẫn và thời gian dòng

điện chạy qua Sự phụ thuộc này biểu thị bằng hệ thức Q=I2Rt

Kiểm tra phần lý thuyết (chuẩn bị thực hành)

2 2 2 1

1 1

0 2

0

m c m

c

Rt t

t

t











Trả lời câu hỏi của mẫu báo cáo thực hành

c) Nếu toàn bộ nhiệt l ợng toả ra bởi dây dẫn điện trở R có dòng điện c ờng độ I chạy trong thời gian t đ ợc dùng để đun nóng n ớc và cốc trên

đây thì độ tăng nhiệt độ

Khi đó độ tăng nhiệt độ liên hệ với c ờng độ dòng điện I bằng hệ thức:

1

0 2

0

t  



liên hệ với c ờng độ dòng điện I bằng hệ thức nào?

I Tự kiểm tra phần chuẩn bị

Đối với mỗi nhóm học sinh

1 Nguồn điện không đổi 12V-2A

2 Ampe kế có giới hạn đo 2A và độ chia nhỏ nhất 0,1A

3 Biến trở loại 20ôm – 2A

4 Nhiệt l ợng kế 250ml, dây đốt có điện trở 6ôm bằng nicrom, que khuấy, nhiệt kế có phạm vi đo từ 150C tới 1000C và độ chia nhỏ nhất 10C

5 170ml n ớc sạch (n ớc tinh khiết)

6 Đồng hồ bấm giây để đo thời gian có giới hạn đo 20 phút và độ chia nhỏ nhất 1 giây

Chuẩn bị báo cáo thực hành theo mẫu đã dặn dò ở tiết tr ớc

7 Năm đoạn dây nối mỗi đoạn 40 cm

II Nội dung thực hành

1 Đổ n ớc vào cốc đun, sao

cho khi đậy nắp cốc thì

toàn bộ dây đốt ngập hoàn

toàn trong n ớc

2 Lắp nhiệt kế qua nắp ở

lỗ ở nắp cốc đun, điều

chỉnh bầu nhiệt kế ngập

trong n ớc và không chạm

vào dây đốt cũng nh không

chạm vào đáy cốc

II Nội dung thực hành

1 Đổ n ớc vào cốc đun, sao

cho khi đậy nắp cốc thì

toàn bộ dây đốt ngập hoàn

toàn trong n ớc

2 Lắp nhiệt kế qua nắp ở

lỗ ở nắp cốc đun, điều

chỉnh bầu nhiệt kế ngập

trong n ớc và không chạm

vào dây đốt cũng nh không

chạm vào đáy cốc

3 Đặt nhẹ nhàng cốc đun

vào trong vỏ ngoài các

điện của nhiệt l ợng kế,

kiểm tra để bảo đảm vị trí

đúng của nhiệt kế

II Nội dung thực hành

4 Mắc dây đốt vào mạch

điện nh sơ đồ hình 18.1 SGK

K

A

Đây là sơ đồ nguyên lý

5 Đóng công tắc điều chỉnh

biến trở để ampe kế chỉ

I1=0,6A Dùng que khuấy n

ớc nhẹ nhàng trong khoảng 1

phút Sau đó bấm đồng hồ đo

thời gian thì ngay khi đó đọc

và ghi nhiệt độ ban đầu t0

1 vào bảng 1 Trong khi đun th

ờng xuyên khuấy để n ớc có

nhiệt độ đồng đều Đun n ớc

trong 7 phút, ngay cuối thời

gian này đọc và ghi nhiệt độ

t0

2 của n ớc vào bảng 1

II Nội dung thực hành

6 Trong lần TN thứ hai, để n ớc

trong cốc đun trở lại nhiệt độ t0

1 ban

nh lần TN thứ nhất Điều chỉnh biến

trở để ampe kế có chỉ số I2=1,2A

Làm t ơng tự nh trên, đo và ghi nhiệt

độ ban đầu t0

1 , nhiệt độ cuối t0

2 của

n ớc cùng với thời gian đun là 7 phút

K

A

Đây là sơ đồ nguyên lý

7 Trong lần TN thứ ba, lại để n ớc

trong cốc đun trở lại nhiệt độ t0

1 ban

đầu nh lần TN thứ nhất Điều chỉnh

biến trở để ampe kế có số chỉ

I3=1,8A Làm t ơng tự nh trên để xác

định các nhiệt độ đầu t0

1 và cuối t0

2 của n ớc cùng trong thời gian đun là

7 phút

II Nội dung thực hành

K

A

Đây là sơ đồ nguyên lý

7 Trong lần TN thứ ba, lại để n ớc

trong cốc đun trở lại nhiệt độ t0

1 ban

đầu nh lần TN thứ nhất Điều chỉnh

biến trở để ampe kế có số chỉ

I3=1,8A Làm t ơng tự nh trên để xác

định các nhiệt độ đầu t0

1 và cuối t0

2 của n ớc cùng trong thời gian đun là

7 phút

8 Thực hiện các công việc tiếp theo

nh yêu cầu của mẫu báo cáo

Dõng m¸y cho c¸c em thùc hµnh

Sau khi c¸c em thùc hµnh xong, c¶ líp cïng quan s¸t TN ¶o

Kh¸c víi thùc hµnh võa lµm lµ cã thÓ lÊy chÝnh x¸c trÞ sè ®o (do tÝnh

to¸n theo lý thuyÕt võa tr×nh bµy phÇn 1 Tr¶ lêi c©u hái)

Q ~

45 15

30

60

A

K

5 10

20 25

40

35

50

55

t = 420s ; t 0

1 = 1,159153634 0 C

I = 0.6A ; R = 6Ω

m 1 = 170g = 0,170kg

m 2 = 78g = 0,078kg

c 1 = 42 000J/kg.K

c 2 = 880J/kg.K

M« pháng thÝ nghiÖm trªn lÇn thø nhÊt:

25 0 C

26,2 0 C

Q 1 =907,2J

45 15

30

60

A

K

5 10

20 25

40

35

50

55

t = 420s ; t 0

2 = 4,636614535 0 C

I = 1,2A ; R = 6Ω

m 1 = 170g = 0,170kg

m 2 = 78g = 0,078kg

c 1 = 42 000J/kg.K

c 2 = 880J/kg.K

25 0 C

29,6 0 C

M« pháng thÝ nghiÖm trªn lÇn thø hai:

Q 2 =3628,8J

45 15

30

60

A

K

5 10

20 25

40

35

50

55

t = 420s ; t 0

3 = 10,4323827 0 C

I = 1,8A ; R = 6Ω

m 1 = 170g = 0,170kg

m 2 = 78g = 0,078kg

c 1 = 42 000J/kg.K

c 2 = 880J/kg.K

25 0 C

35,4 0 C

M« pháng thÝ nghiÖm trªn lÇn thø ba:

Q 3 =8164,5J

2 Độ tăng nhiệt độ to khi n ớc đun nóng trong 7 phút với dòng điện

có c ờng độ khác nhau chạy qua dây đốt

10,4323827 35,4323827

25 1,8

3

4,636614535 29,636614535

25 1,2

2

1,159153634 26,159153634

25 0,6

1

độ tăng nhiệt

độ

t0= t0

2 – t0

1

Nhiệt độ cuối

t0 2

Nhiệt độ ban đầu

t0 1

C ờng độ dòng điện (A)

KQĐ

Lần đo





Tính tỷ số và so sánh.

4 159153634

, 1

636614535 ,

4

1 0 2

0







t

36 , 0

44 ,

1

2 1

2

2  

I I

9 159153634

, 1

4323827 ,

10

1 0 3

0







t

36 , 0

24 ,

3

2 1

2

3  

I I

Vậy nhiệt l ợng Q toả ra trên dây dẫn tỷ lệ thuận với bình ph ơng

c ờng độ dòng điện chạy qua nó

9 36

, 0

24 ,

3

2 1

2

3  

I I

4 36

, 0

44 ,

1

2 1

2

2  

I

I

4 2

, 927

8 , 3628

1

Q Q

9 2

, 927

8 , 8164

1

3





Q Q

So sánh gián tiếp

Ta có thể so sánh trực

tiếp nh sau:

DÆn dß

- VÒ nhµ «n tËp lý thuyÕt ch ¬ng

SBT

C¸m ¬n c¸c em!

Bµi häc kÕt thóc ë ®©y.

Slide dành cho thầy (cô)

• Nhân bài giảng thứ 158 đ a lên th viện Violet, tác giả (Nguyễn Văn Yên) có mấy lời gửi quý thầy (cô) nh sau:

+ Cám ơn sự quan tâm (tải về) và những ý kiến đóng góp

đối với bài giảng của thầy (cô) Việc đó có tác dụng nh là

://yuio.violet.vn có xếp t ơng đối thứ tự Vật lý 9

+ TG khuyến khích thầy(cô) tải bài về dùng và có thể đ a vào trang riêng, không đ a lại Th viện chính để tránh hiểu lầm của các thầy (cô) khác đối với tác giả

+ Thầy (cô) có ý kiến gì đóng góp, có thể vào Website:

http://yuio.violet.vn

Chúc các thầy (cô) mạnh khoẻ-trí tuệ-phát triển