Để đáp ứng được yêu cầu công việc giải quyết vấn đề ở nhiều cấp độ can thiệp, từ vi mô đến vĩ mô, nên NVXH cần có khả năng trợ giúp được nhiều loại thân chủ ở nhiều tình huống khác n
Trang 1Chương 4 Tiến trình trợ giúp tổng
quát, cách tiếp cận
Trang 2Tiến trình trợ giúp tổng quát
Thuật ngữ thực hành tổng quát và NVXH thực hành tổng quát là người có kiến thức và kỹ năng sâu rộng,
họ dựa trên một số quan điểm, lý thuyết, và các mô hình để thực hành nghề nghiệp Họ có thể chuyển từ lĩnh vực thực hành này sang lĩnh vực thực hành khác Đối lập với thực hành tổng quát là thực hành chuyên sâu về một lĩnh vực nào đó
Trang 3Tiến trình trợ giúp tổng
quát
Mục đích Để đáp ứng được yêu cầu công việc giải
quyết vấn đề ở nhiều cấp độ can thiệp, từ vi mô đến vĩ
mô, nên NVXH cần có khả năng trợ giúp được nhiều
loại thân chủ ở nhiều tình huống khác nhau, vì vậy họ cần có nền tảng kiến thức, kỹ năng tổng quát.
Trang 4Thực hành CTXH tổng
quát
Kirst Ashman định nghĩa thực hành tổng quát là việc ứng dụng tổng hợp các kiến thức chiết trung, các giá trị nghề nghiệp và một loạt các kỹ năng theo hệ thống nhằm thay đổi bối cảnh, tình huống (Kirst Ashman, 2003).
Trang 5Bốn yếu tố đặc trưng của quan
điểm thực hành tổng quát
(Schatz, Jenkins và Sheafor1990):
Định hướng đa chiều, nhấn mạnh mối tương quan của các vấn đề, con người, tình huống
và điều kiện xã hội
Cách tiếp cận để đánh giá và can thiệp trên quan điểm cần xem xét tất cả các hoạt động
có thể cho thân chủ
Chiến lược can thiệp và vai trò của NVXH
được thực hiện trên cơ sở: vấn đề, mục tiêu, tình hình của thân chủ, và quy mô của các
Trang 6Kirst Ashman đưa ra một số dặc điểm của thực hành CTXH tổng quát như sau (Kirst Ashman, 2003: 87-88):
Thực hành tổng quát liên quan đến làm việc có hiệu quả trong một cơ cấu tổ
Nó nhấn mạnh vào việc trao quyền cho khách hàng
Trang 7Quy trình trợ giúp công tác xã hội / Quy trình giải quyết vấn đề
Trang 8Tiến trình giải quyết vấn đề
trong công tác xã hội (qua tình huống)
Thân chủ đang gặp những khó khăn về:
Vật chất, thể chất: thiếu thốn tài
nguyên, nghèo đói, bệnh tật…
Tinh thần: trong hôn nhân, gia đình, tình cảm, mâu thuẫn tâm lý…
Trang 9Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
2. Thu thập thông tin:
Nguồn thông tin được lấy từ :
Bản thân đối tượng : qua lời
kể, qua quan sát hành vi, cử
chỉ, ngôn ngữ.
Những người có liên quan như
các thành viên trong gia đình,
bác sĩ, giáo viên, bạn bè đồng
nghiệp, hàng xóm v.v.
Trang 10Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
Tài liệu, hồ sơ của đối tượng
Kết quả các trắc nghiệm :
nguyên nhân, thông tin tiềm ẩn mà quan sát bình thường không có được.
Ghi chép và lưu giữ
những thông tin cần thiết
về đối tượng và vấn đề.
Trang 11Trong quá trình thu thập thông tin, cần trả lời một số câu hỏi sau:
Vấn đề của thân chủ xuất hiện như thế nào?
Cái gì gây ra vấn đề này?
Ai tham gia vào vấn đề đó? Tham gia như thế nào? Trong thời gian bao lâu?
Hành vi có vấn đề xuất hiện khi nào? ở đâu?
Vấn đề ảnh hưởng đến thân chủ ra sao? thân chủ đã làm gì để đối phó với vấn đề của mình?
Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
Trang 12 Nhu cầu thực sự của thân chủ là gì? Các
phản ứng của nhóm, cộng đồng, họ đã hỗ trợ như thế nào cho thân chủ?
Thân chủ được lợi ích gì nếu vấn đề được giải quyết?
Khả năng và thế mạnh của thân chủ trong khi giải quyết vấn đề? Cần hỗ trợ gì để
thúc đẩy tiến trình giải quyết được thuận lợi?
Những thông tin liên quan khác
Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
Trang 13 Thảo luận nhóm 10’
Từ tình huống ông Hiếu hãy xác định những thông tin gì cần thu thập và nguồn thu thập từ đâu?
Trang 14Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
3. Đánh giá chẩn đoán vấn
đề :
Phân tích các thông tin, dữ
liệu : Phân tích tính chất,
đặc điểm của vấn đề Phân
tích nguyên nhân, các yếu
tố tác động, mức độ trầm
trọng của vấn đề.
Xác định tất cả các vấn đề
có liên quan
Trang 15Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
việc thực hiện nhu
cầu của đối tượng
Xác định các vấn đề cần giải quyết
có thể phát sinh
Trang 16 Làm việc nhóm 25’ tiếp theo trường hợp gđ ông Hiếu, hãy xác định vấn đề thân chủ đang gặp
phải, nguyên nhân, hậu quả của nó thông qua vẽ cây vấn đề.
Trang 17Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
4. Lên kế hoạch giải quyết vấn
tiêu phải đạt được: Làm gì?
Đi đến đâu? Phải đạt được
gì? Tạo được thay đổi gì?
Trang 18Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
Xác định hoạt động này cho
ai, nhóm nào, ở đâu ?
Xác định cách thức, phương sách để đi đến mục tiêu.
Xác định rõ vai trò người thực hiện : ai là người thực hiện, nhân viên xã hội hay đối tượng.
Xác định thời gian, lịch trình thực hiện : khi nào ? bao lâu ?
Trang 19Cần chú ý khi xây dựng kế hoạch hành động :
Kế hoạch hành động phải xuất phát từ việc đáp ứng nhu cầu của đối tượng
Kế hoạch hành động phải được đối tượng bàn bạc và chấp thuận.
Luôn có sự đánh giá, xem xét lại vấn
đề trong quá trình xây dựng kế hoạch
để có những phương án thích hợp.
Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
Trang 20 Kế hoạch có mang tính khả thi hay không
Có dựa trên các điều kiện hiện có, có sự hỗ trợ của cộng đồng, dịch vụ hay không?
Cần chú ý khi xây dựng kế hoạch hành
động:
Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
Trang 21Một kế hoạch giúp đỡ tối ưu phải đáp ứng được ba yếu tố:
Có tác dụng khắc phục giải quyết vấn đề lâu dài
Có tính khả thi
Có tính hiệu quả.
Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
Trang 22Hoạt động xây dựng kế hoạch đòi hỏi nhân viên xã hội có những hiểu biết
và kỹ năng chuyên môn sau đây :
Kỹ năng xác định nội dung
và mục tiêu của hành động
Kỹ năng lựa chọn những
phương án tối ưu đỡ tốn
kém nhất về tiền của, thời
Trang 23 Làm việc nhóm 15’ tiếp theo trường hợp gđ ông Hiếu.
Nhân viên xã hội giúp thân chủ lựa chọn giải pháp phù hợp:
1. Liệt kê các gp có thể thực hiện
2. Phân tích thuận lợi và bất lợi
3. XD kế hoạch thực hiện
4. Đưa ra những yêu cầu cần trợ giúp để giải quyết vấn đề
Trang 24Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
Mỗi đối tượng có những đặc
điểm, nhu cầu và vấn đề
khác nhau; vì vậy đòi hỏi
có những dạng hành động
khác nhau để đáp ứng:
Trang 25Tiến trình giải quyết vấn đề
trong công tác xã hội
Có những trường hợp mà đối tượng
tự thực hiện các hành động cần thiết
để tạo sự thay đổi.
Có những hành động xuất phát từ
mối quan hệ tương tác giữa nhân
viên xã hội và đối tượng Đây là hoạt
động từ cả hai phía.
Có những trường hợp mà hành động
chủ yếu đòi hỏi từ phía người nhân
viên xã hội.
Trang 26Tiến trình giải quyết vấn đề
trong công tác xã hội
tiếp đến các tổ
danh nghĩa đại
tượng.
Trang 27Hành động trực tiếp với đối tượng
Các dạng hoạt động hỗ trợ, khuyến
Giúp đối tượng tìm những nguồn hỗ trợ, tiếp cận với
các nguồn ấy vì có thể đối tượng không biết
Trang 28Hành động gián tiếp đến các
tổ chức, dịch vụ cung cấp, hỗ trợ cho vấn đề của thân chủ
liên quan đến những
nhu cầu của đối tượng
Hành động biện hộ và huy động nguồn hỗ trợ để giúp đối tượng.
Trang 29 Làm việc nhóm 15’ tiếp theo trường hợp gđ ông Hiếu.
Làm thế nào để biết thân chủ và những người liên quan có thực hiện như kế hoạch đã định hay ko?
Trang 30Tiến trình giải quyết vấn đề
trong công tác xã hội
Hoạt động lượng giá xuyên suốt trong tiến trình công tác xã hội.
Trang 31quả của hoạt
động can thiệp
(giải quyết vấn
đề cho đối
tượng).
Kết quả : Đã đạt được cái gì?
Hiệu quả : xác định chi phí (thời gian, tài chính, sức lực) cho công việc Đã tốn kém bao nhiêu cho công việc đó?
Trang 32 Tiếp theo trường hợp gđ ông Hiếu
Dựa vào KH hành động nhân viên xã hội có thể lượng giá những gì?
Trang 33Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
7 Kết thúc :
Thảo luận cặp đôi 5’
Từ trường hợp gđ ông hiếu, những
hành động tiếp theo của NVXH là gì
trong cả 2 trường hợp: vấn đề của
gia đình ông Hiếu đã được giải
quyết và kể cả chưa được giải
quyết?
Trang 34Tiến trình giải quyết vấn
đề trong công tác xã hội
thân chủ các điều kiện về :
thời gian giúp đỡ thêm; T/C
phải quyết tâm thể hiện
trách nhiệm
Trang 35Các giai đoạn của quy trình cai
nghiện
Theo Thông tư Số: 41 /2010/TTLT/BLĐTBXH-BYT
ngày 31/12/2010
1 Giai đoạn tiếp nhận, phân loại;
2 Giai đoạn điều trị cắt cơn, giải độc, điều trị các
bệnh nhiễm trùng cơ hội;
3 Giai đoạn giáo dục, tư vấn, phục hồi hành vi, nhân cách;
4 Giai đoạn lao động trị liệu, học nghề;
5 Giai đoạn phòng, chống tái nghiện, chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng.
Trang 36Thảo luận nhóm với trường hợp điển cứu
4 Một gia đình có con nghiện ma túy
5 Một thanh niên nghi nghờ mình bị nhiễm HIV
6 Nhóm trẻ đánh giầy
36