4

Hai ngón, ba ngón.. Tau c ng ch có hai bàn tay không.”.. ó là bàn tay qu báo... Nguyên Ng c gi nguyên tên.. Ng i ta đã tính phong danh hi u Anh hùng cho ông.. Ch ng Tây Nguyên chút nào..

PH N 3:

TR NG TÂM KI N TH C VÀ PH M VI RA :

1 Nhan đ “R ng xà nu”, hình t ng r ng xà nu, cây xà nu

2 T t ng “Chúng nó đã c m súng mình ph i c m giáo”

3 Tính s thi trong “R ng xà nu” (Chú ý so sánh v i Nh ng đ a con trong gia đình)

4 Hình nh con ng i Tây nguyên qua các nhân v t: C M t, Tnú, Mai, Dít, Heng:

- Nét chung và riêng (gi ng và khác) gi a các nhân v t

- So sánh v i Vi t và Chi n

5 Ph m ch t anh hùng b t khu t c a con ng i Tây Nguyên và ch ngh a anh hùng cách m ng Vi t nam qua tác ph m (Chú ý so sánh v i Nh ng đ a con trong gia đình)

6 Hình t ng nhân v t Tnú (Chú ý so sánh v i A Ph )

7 Bàn tay Tnú

8 Nh ng đ c s c v t t ng, v sáng t o tình hu ng, cách xây d ng nhân v t, ngh thu t tr n thu t và ngôn

ng , gi ng đi u trong tác ph m R ng xà nu

9 Ch t Tây Nguyên qua truy n ng n R ng xà nu

I VÀI NÉT V TÁC GI VÀ TÁC PH M

II S T DUY V TÁC PH M: Xem bài gi ng

III NHẨ V N NGUY N TRUNG THÀNH NÓI V TÁC PH M:

IV PHÂN TÍCH:

A HÌNH T NG XÀ NU:

B T T NG “CảÚNẢ NÓ Ã C M SÚNG, MÌNH PH I C M ẢIÁO!”

1 Ý ngh a cơu nói c a c M t:

- L i c n d n c a c M t đ c phát bi u m t cách ng n g n, gi n d qua nh ng hình nh có ý ngh a n d

và đ c di n đ t trong nhi u t ng ph n n d “Chúng nó” là cách g i mà c M t dùng đ ch k thù, c

b n bán n c và c p n c; còn “mình” là l i t x ng c a c M t có ý ngh a ch chung dân làng Xôman,

c ng đ ng Tây Nguyên và m i ng i yêu n c; “súng và giáo” đ u là nh ng hoán d ch v khí và v t ch t

nh ng n u “súng” t ng tr ng cho v khí hi n đ i đ đ y thì “giáo”t ng tr ng cho v khí thô s , t t o

- Trong hình th c t ng ph n và cách nói gi n d , m c m c, c M t đã th hi n m t t t ng l n: ph i dùng

v khí đáp l i v khí, ph i dùng b o l c cách m ng đ ch ng l i b o l c hung b o c a k thù

- L i kh ng đ nh c a c M t c ng th hi n m t quy lu t c a phong trào đ u tranh cách m ng, quy lu t có áp

b c có đ u tranh Có th nói l i c n d n c a c M t là m t chân lí th i đ i sâu s c kh ng đ nh vai trò, t m quan tr ng c a v khí c ng nh quy lu t c a phong trào đ u tranh cách m ng

R NG XÀ NU (PH N 3) Giáo viên: PH M H U C NG TÀI LI U BÀI GI NG

ây là tài li u đi kèm v i bài gi ng R ng xà nu (Ph n 3) thu c khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN-C: Môn Ng v n

2 S th hi n c a t t ng ”Chúng nó c m súng mình ph i c m giáo” trong tác ph m:

Trong v n h c ngh thu t m i t t ng dù l n lao sâu s c đ n đâu c ng không th t n t i đ c l p tr u

t ng, mà ph i hoá thân thành nh ng hình t ng ngh thu t s ng đ ng bão hoà c m xúc và giàu s c sáng

t o “R ng xà nu”, t t ng ”Chúng nó c m súng mình ph i c m giáo” đ c Nguy n Trung Thành th

hi n khéo léo qua câu chuy n v cu c đ i Tnú

a Qua h i t ng c a c M t, cu c đ i s ph n c a Tnú hi n lên r t rõ nét v i nhi u chi tiét giàu ý ngh a:

- Cha m m t s m Tnú đ c c c ng đ ng Xôman đùm b c, c u mang Ngay t nh Tnú đã b c l rõ nét

ph m ch t t t đ p c a m t ng i lao đ ng bình d và yêu n c ó là t m lòng trong s ch:” i nó kh ,

nh ng b ng nó s ch nh n c su i làng ta.”, là tình c m th m thi t v i cán b cách m ng, v i cu c kháng chi n c a dân t c Gi a nh ng ngày đ ch kh ng b g t gao sát h i nhi u thanh niên, ông già, bà c thì Tnú

v n cùng Mai d ng c m mang c m nuôi gi u b đ i trong r ng c anh Quy t giác ng lí t ng cách

m ng t s m, Tnú luôn tin t ng vào ng, vào cách m ng luôn c g ng h c ch đ l n lên thay anh Quy t làm cán b

Tnú có nét tình cách d ng c m ngang tàng gan góc qu c m gi ng nh nh ng tráng s trong s thi Tây Nguyên H c ch thua Mai Tnú đ p b cái b ng n a và còn c m đá t đ p vào đ u mình máu ch y ròng ròng N u m i ng i d không đ c Mai d Tnú còn do đánh thì ch c n m t l i v v th th c a anh Quy t: “ Tnú ph i làm cán b thay anh Không h c ch sao làm đ c cán b gi i?” đã khi n Tnú yên lòng

th m chí còn khóc vì h i h n Tnú còn là ng i bi t l i, ph c thi n và luôn thi t tha v i lí t ng cách m ng

- i liên l c Tnú bi t leo cây cao quan sát đ ch đ xé vòng vây mà đi ho c ch n ch thác d đ ch ít ph c kích, c i lên thác v t b ng b ng nh m t con cá kình M i hành đ ng suy ngh đ u b c l s thông m nh sáng su t,bi t t n d ng nh ng y u t b t ng cho th y lòng d ng c m gan d c a Tnú

- Khi b đ ch b t, l ng Tnú ngang d c v t dao chém, nh ng Tnú v n m t m c không khai Tr c câu h i

“C ng s n đâu”, Tnú ch đ t tay lên b ng mà nói “ đây này” ó là bàn tay ân ngh a thu chung không bao gi bi t ph n b i

- Nh ng th thách c a đ i s ng ho t đ ng cách m ng cùng v i phong cách v n có đã tôi luy n Tnú tr thành ng i chi n s kiên trung Thoát ng c KonTum tr v , anh l i tr thành linh h n c a phong trào cách

m ng Xôman, thành ng i k th a xu t s c s nghi p anh Quy t đ l i, không b t đ c Tnú k thù b t và hành h v con anh đ n ch t Nh ng m t mát này m đ u cho nh ng m t mát đau th ng c a cu c đ i Tnú

nh ng l i nhân lên g p b i nh ng m t mát c a c ng đ ng Xôman sau cái ch t c a bà Nhan, anh Xút: ” Cây

s t th hai đ p vào tr c ng c Mai, ch l t đ a bé ra sau l ng Nó l i đánh sau l ng, ch l t đ a bé ra tr c

ng c Tr n m a cây s t m i lúc m t d n d p”

- Ch ng ki n s hành h dã man c a k thù đ i v i v con mình, n i tâm h n Tnú d n lên bao nhiêu đau

đ n, u t c, c m thù: ” ch hai con m t anh bây gi là hai c c l a l n” B n n ng yêu th ng đã thôi thúc Tnú xông ra c u v con: “ R i Mai ôm đ a con chúi vào ng c anh Hai cánh tay r ng l n nh hai cánh lim

ch c c a anh ôm ch t l y m con Mai.” ó là vòng tay che ch c u mang c a m t ng i ch ng r t m c yêu v , ng i cha r t m c yêu con

- Nh ng Tnú không c u đ c m con Mai ngay c khi anh đã li u l nh hi sinh c m ng s ng c a mình Mai không b o v đ c đ a con dù ch đã dùng t t c tình yêu th ng c a ng i m , dùng c c th c a mình đ che ch cho nó i p khúc ”Tnú không c u đ c m con Mai “đ c c M t nh c đi nh c l i nhi u l n

Tr c đó ông c đã kh ng đ nh bao nhiêu ph m ch t t t đ p c a Tnú A có lòng can đ m, s qu c m có khi

đ i phó v i k thù, có ý th c giác ng cách m ng sâu s c, có tình yêu th ng sâu s c có c th c ng tráng Dù th Tnú v n không c u đ c v con b i anh “ch có hai bàn tay tr ng”

- Không có v khí trong tay Tnú không b o v đ c ng i ph n mình r t m c yêu th ng, không b o v

đ c gi t máu c a đ i mình và c ng không b o v đ c chính mình Tnú b gi c b t trói l i k thù thâm đ c

t m nh a xà nu vào gi cu n lên m i đ u ngón tay - n i t p trung nh ng dây th n kinh nh y c m nh t, n i

c m giáo mác - mà châm l a đ t d n t ng ngón m t v a đ nh m nháp c m giác thích thú đao ph , v a đ

hu ho i bàn tay c m v khí c a ng i c ng s n kiên trung “ M t ngón tay Tnú b c cháy Hai ngón, ba ngón Không có gì đ m b ng nh a xà nu L a b t r t nhanh M i ngón tay đã thành m i ng n đu c.”

M i giây phút trôi qua là bao nhiêu đau đ n kh c sâu vào c th Tnú “ Anh không c m th y l a m i đ u ngón tay n a Anh nghe l a cháy trong l ng ng c, cháy b ng.”

- Dù v y, Tnú v n kh ng đ nh b n l nh kiên trung c ng cáp c a mình, kh ng đ nh lòng trung thành v i

ng, gi v ng t cách c a ng i c ng s n Bên tai Tnú ch v ng v ng l i d n d y c a anh Quy t ” “Ng i

c ng s n không thèm kêu van…” Tnú không thèm, không thèm kêu van.” ó là v đ p c a ch ngh a anh hùng cách m ng Tnú không c u đ c v con thì c M t và dân làng c ng không c u đ c Tnú: Tau không

nh y ra c u mày Tau c ng ch có hai bàn tay không.” Không có v khí thì ngay c nh ng con ng i u tú

nh Tnú c ng không th b o v đ c mình, không th b o v đ c h nh phúc c a mình, không th ch ng

l i k thù, không th b o v đ c s s ng Chính đi u y đã th c t nh vai trò, s c m nh c a v khí trong

cu c đ u tranh cách m ng c a con ng i

b Nh ng bàn tay không, tay tr ng khi có v khí trong tay b ng có s c m nh phi th ng, l p nên nh ng chi n công l ng l y Th ng D c g c ngã d i l i mác c a c M t và c ti u đ i lính g c ngã d i v khí

c a thanh niên trai tráng trong làng: “ Tnú! Tnú! T nh d y ch a? ây này, chúng tôi gi t h t r i C m i

đ a, đây này! B ng giáo, b ng mác ây này!” S c m nh c a v khí đã đ c kh ng đ nh qua k t qu đ ng

kh i c a dân làng t t nhiên đó không ch là s c m nh c a khí gi i mà còn là s c m nh làm nên t s đ ng lòng chung s c c a con ng i Chính ý th c v s c m nh c a khí gi i nh th đã làm nên t t ng l n lao

mà sâu s c c a c M t: “Chúng nó c m súng mình ph i c m giáo”

- Ngay trong đêm đ ng kh i y ý th c v s c m nh c a v khí đã th m sâu vào t t c ng i dân Xôman qua

l i kêu g i c a c M t.” T t c ng i già, ng i tr , ng i đàn ông, ng i đàn bà, m i ng i ph i tìm l y

m t cây giáo, m t cây mác, m t cây v , m t cây r a Ai không có thì vót chông, n m tr m cây chông! ” Vai trò c a v khí đã t ng đ c nh c nh qua l i anh Quy t và đ c hi n th c hoá qua l i c M t và dân làng

- V khí c a ng i dân Xôman c ng ngày càng m t hi n đ i h n không ch là giáo, mác, v ng, r a mà còn

là kh u sùng tr ng Mát c a bé Heng đ n kh u ti u liên Tôm xông t đ ng c a Tnú Ng i dân Xôman đã

th c hi n đúng l i di hu n c a c M t đã đ ng d y đ u tranh ch ng l i áp b c đã dùng v khí đáp l i v khí

ó là cu c đ u tranh nhân danh s s ng vì s s ng và đ b o v s s ng

- Chi u sâu trong t t ng c a Nguy n Trung Thành là ch ông không kh ng đ nh vai trò s c m nh c a

v khí m t chi u cu i tác ph m nhà v n còn đ cho Tnú k thêm câu chuy n anh hùng đôi tay c t c a mình gi t ch t th ng ch huy đ ch d i h m ng m, gi t ch t k mà anh g i là th ng D c – không ph i th ng

D c th t b i nó đã g c ngã d i l i mác c a c M t mà là v i Tnú: “Chúng nó đ a nào c ng là th ng

D c”,”D c! Tau gi t mày b ng m i ngón tay c t này thôi! Tau bóp c mày thôi” Bàn tay Tnú ngay c khi không c n s c m nh c a v khí v n gi t đ c k thù b o v đ c mình ó là bàn tay qu báo V i

Nguy n Trung Thành v khí r t quan tr ng c n ph i c m v khí ch ng l i k thù nh ng cái quan tr ng h n

c v n là bàn tay c a con ng i dám c m v khí

c T t ng chúng nó đã c m súng mình ph i c m giáo đ c c M t rút ra t chính cu c đ i Tnú c ng là câu chuy n v s ph n v hành trình l ch s c a dân làng Xôman Nguy n Trung Thành b ng tài n ng c a mình đã đ cho t t ng y hoá thân thành nh ng hình t ng ngh thu t sôi đ ng bão hoà c m xúc, t

t ng y vì v y không ph i là th tri t lí tr u t ng khô c ng không mang th màu xám c a lí thuy t mà là

th “cây đ i mãi mãi xanh t i”(W.G t)

T t ng y đã khái quát đ c quy lu t đ u tranh cách m ng đ ng th i kh ng đ nh vai trò s c m nh c a v khí c ng nh nh ng ph m ch t t t đ p c a con ng i ó là quy lu t có áp b c có đ u tranh, ph i dùng b o

l c cách m ng đ ch ng l i b o l c hung b o c a k thù đ c di n đ t d i hình th c giá tr m c m c c a

m t già làng mi n núi, tri t lí y càng d th m sâu vào tâm h n c a nh ng ng i dân xôman, c a các c ng

đ ng dân t c trên các d i đ t t nhiên

Nguy n Trung Thành đã th hi n đ c bi t thành công cái chân lí th i đ i gi n d mà sâu s c”chúng nó đã

c m súng mình ph i c m giáo” qua h th ng hi n t ng c a toàn b trong “r ng xà nu” nh v y m c dù là tác ph m có tính lu n đ , nh ng “r ng xà nu” không tr nên công th c, khô c ng tr u t ng mà v n có s

th ng nh t gi a chi u sâu t t ng v i s c g i c m sôi đ ng c a hi n t ng tr thành tác ph m có s c h p

d n và có giá tr lâu b n

V TÀI LI U THAM KH O:

C H TH NG NHÂN V T TRONG R NG XÀ NU(Qua c m nh n c a nhƠ th TR N NG

KHOA)

Có th nói Nguyên Ng c là m t T H u trong v n xuôi, c ng nh Ph m Tuyên là T H u trong âm nh c Cùng có tài, cùng dâng hi n tr n v n tài n ng c a mình cho đ t n c, cho ng, v y mà s ph n c a m i

ng i khác nhau bi t bao Âu đó c ng là l đ i T H u vi t: L p cha tr c, l p con sau

ã thành đ ng chí chung câu quân hành

Ta c ng g p ý t ng đó trong R ng xà nu, m t truy n ng n r t hay c a Nguyên Ng c th i ch ng M Bao

l p cha con n i nhau đánh gi c, b o v cán b c a ng Nói nh c M t: “Cán b là ng ng còn, núi

n c này còn” M Di m treo c anh Xút lên cây v đ u làng Anh Xút ch t, anh Quy t thay N i ti p anh Quy t là Tnú C ng nh Mai ch t thì có Dít l n d y Dít là Chính tr viên xã đ i Cô gi ng h t Mai n n i

ng i tr c Dít mà Tnú bàng hoàng nh ng i tr c Mai R i ông già Tâng, bà Brôi, ch Blom, anh Bre R i

c th ng bé Heng Tnú g p đ u con n c n a Th ng bé có tí tu i đ u mà đã nh m t anh gi i phóng quân

v i kh u súng dài đeo chéo vai M y th h cha con cùng đánh gi c ng đ u là ông già M t, m t nhân v t

r t l Ông chính là linh h n c a làng Xô man, c ng là linh h n c a cái truy n ng n này Ông già M t là nhân v t có th t Nguyên Ng c gi nguyên tên Và c ng y h t nh trong truy n, ngoài đ i, ông M t là

ng n c t p h p dân chúng Ông thông minh, d ng c m, ch huy đánh gi c r t tài Ng i ta đã tính phong danh hi u Anh hùng cho ông Nh ng khi xét, l i th y ông là t ng l p trên, nên không th phong đ c Th c

ra, cái ch c Già làng là dân tín nhi m mà suy tôn thôi, ch đâu ph i ch c s c quan cách gì Hàng ngày, ông

v n c i tr n đóng kh , n đói m c rét nh b t c ng i dân nghèo nào làng Xô man Tnú c ng là nhân v t

có th t Tên th c c a anh là Nh ng đ tên thì nghe nh m t ng i Kinh Ch ng Tây Nguyên chút nào Nguyên Ng c đ i thành Tnú Tnú theo ti ng Ba na có ngh a là ng i d ng s úng là L p cha tr c,

l p con sau, m y th h n i ti p nhau đánh gi c, b o v buôn làng, b o v ng Nguyên Ng c còn trung thành v i ý t ng này ngay c trong t ng đo n v n t c nh r ng xà nu: “Trong r ng ít có lo i cây nào sinh sôi n y n kho nh v y C nh m t cây xà nu m i ngã g c, đã có b n n m cây con m c lên, ng n xanh r n,

hình nh n m i tên lao th ng lên b u tr i” R i Nguyên Ng c còn cho c ông già M t nói v i Tnú: “Mày có

đi qua r ng xà nu g n con n c l n không? Nó v n s ng đ y Không có cây gì m nh b ng cây xà nu đ t ta

Cây m ngã, cây con m c lên nó gi t h t r ng xà nu này!” Khi k t truy n, Nguyên Ng c v n nh c l i ý

t ng này, mà không ng i b l p: “C M t và Dít đ a anh ra đ n r ng xà nu g n con n c l n Tr n đ i bác đêm qua đã đánh ngã b n n m cây xà nu to Nh a a ra nh ng v t th ng, đang đ ng l i, lóng lánh

n ng hè Quanh đó vô s nh ng cây con đang m c lên Có nh ng cây m i nhú kh i m t đ t mà đã nh n

ho t nh nh ng m i lê Ba ng i đ ng đ y nhìn ra xa n hút t m m t c ng không th y gì khác ngoài

nh ng r ng xà nu n i ti p nhau, ch y đ n t n chân tr i ”

Truy n c a Nguyên Ng c h u h t là th Ông ca t ng ch ngh a anh hùng cách m ng Ông r t g n v i T

H u và Ph m Tuyên Và c ng nh T H u và Ph m Tuyên, bút pháp ông nh t quán, tr c sau nh m t, không thay đ i, không quay qu t Trong khi đó, có không ít cây bút chuy n h ng, ho c thay đ i cách ti p

c n hi n th c đ thu hút s chú ý c a b n đ c Tr c vi t ng i t t vi c t t thì sau vi t ng i x u vi c x u

Nguyên Ng c không th Su t đ i d ng nh ông ch vi t truy n ng i t t vi c t t Ngay c khi d ng nhân

v t ti u thuy t, ông c ng t a trên nh ng con ng i có th t, nh ng s ki n có th t ngoài đ i

( Trích "Nguyên Ng c"c a Tr n ng Khoa)

Ngu n: Báo V n ngh s 44 ra ngày 3 tháng 11-2007

D R NG XÀ NU ậ m t truy n ng n đ m ch t s thi v th i đánh M (Phan Huy D ng, in trong Phân

tích và bình gi ng tác ph m v n h c l p 12, Nxb GD, 1997.)

R ng xà nu đ c vi t ra vào gi a n m 1965, trong nh ng ngày b t đ u cu c chi n tranh c c b c a M

mi n Nam n c ta “ ó là nh ng ngày sôi s c, nghiêm trang, nghiêm tr ng, lo l ng, quy t li t, hào h ng, hào hùng: dân t c ta b c vào cu c ch m trán m t còn tr c ti p v i đ qu c M ” [1] Tuy k v nh ng s

ki n x y ra tr c đó m y n m nh ng truy n ng n này đã ti p đ c h i th hào hùng c a th i hi n t i, và

hi n th c đ c mô t mang đ m ý ngh a ph quát Chuy n làng Xô Man tr thành chuy n c a c “ t n c

đ ng lên” trong cu c đ i đ u l ch s

Hình t ng l n lao bao trùm toàn b tác ph m là hình t ng nh ng cây xà nu Chính nó đã đem l i cho tác

ph m s c khái quát l n c ng nh s sinh đ ng, chân th c nh cu c đ i Và tr c h t nó kh i lên ngu n

c m h ng d t dào ng i vi t, tr thành đi m t a đi m g i t đ nhà v n suy ng m v m ch s ng c a đ t

n c và s c s ng c a nhân dân Không ph i ng u nhiên mà có m t câu v n đ c l p l i g n y nguyên đ n hai l n ph n đ u và ph n k t thúc c a tác ph m: “ ng trên đ i xà nu y trông ra xa đ n h t t m m t c ng không th y gì khác ngoài nh ng đ i xà nu n i ti p chân tr i” y là m t đi p khúc tr m hùng làm n n cho toàn b câu chuy n Tác gi ch a bao gi đ gián đo n m ch k v r ng xà nu Cây xà nu khi thì tách ra, khi thì hòa nh p v i con ng i T cây xà nu tác gi a dùng th pháp nhân hóa, còn khi là con ng i ông l i

th ng xuyên liên h , so sánh v i cây xà nu “Xà nu”, “xà nu” – tác ph m trùng trùng đi p đi p v i nh ng

“xà nu” và đó chính là đi m khá c b n quy đ nh ch t th hào hùng c a nó (th , nh có ng i nh n xét, là

m t k t c u trùng đi p đ y âm vang)

Hãy tr l i v i đo n m đ u c a truy n ng n Nhà v n đã đem h t bút l c c a mình ra đ t m t khu r ng xà

nu y không ph i là m t khu r ng xà nu chung chung mà là khu r ng xát c nh làng Xô Man, k bên con

n c l n (ngu n s ng c a con ng i) và l t trong t m đ i bác c a đ n gi c Ngay t đ u ta đã th y r ng xà

nu ph i đ i di n v i nh ng th thách ác li t, d d i Th ng tích là không th tránh kh i: “C r ng xà nu hàng v n cây không có cây nào không b th ng Có nh ng cây b ch t đ t ngang n a thân mình, đ ngang

nh m t tr n bão” Nh ng s c s ng mãnh li t c a cây xà nu m i là đi u tác gi mu n nh n m nh: “Trong

r ng ít có lo i cây sinh sôi n y n kh e nh v y C nh m t cây m i ngã g c đã có b n n m cây con m c lên, ng n xanh r n, hình nh n m i tên lao th ng lên b u tr i” Chúng kh e vì chúng tha thi t v i m t tr i:

“Nó phóng lên r t nhanh đ ti p l y ánh n ng, th ánh n ng trong r ng r i trên cao xu ng t ng lu ng l n

th ng t p, lóng lánh vô s h t b i vàng t nh a cây bay ra, th m m màng” Th t là m t đo n miêu t s ng

đ ng, giàu ch t t o hình nh ng không ch có ý ngh a t th c R ng xà nu, đ y chính là m t n d v con

ng i: con ng i đau kh , con ng i b t khu t, con ng i khát khao t do, con ng i c a truy n th ng anh hùng l p tr c l p sau liên t c đ ng lên b o v ph m giá c a mình … Thêm n a, r ng xà nu đây còn là

m t hình t ng t ng tr ng, m t bi u t ng cho con ng i Tây Nguyên, cho c m t dân t c hi p s : “r ng

xà nu n t m ng c l n c a mình ra, che ch cho làng” Trong hành đ ng n t m ng c l n ch a đ ng bi t bao nhiêu là kiêu hãnh, nó bi u th m t ph m ch t phóng khoáng, hào hi p và là m t hành đ ng t nguy n

do xác đ nh đ c đúng v trí đ ng đ u bão táp c a mình di n t m t n i dung phong phú nh v y qua hình t ng cây xà nu, tác gi đã s d ng m t gi ng v n thi t tha pha chút c ng đi u Nhi u lúc nh không nén n i nh ng xúc đ ng đang tràn ng p vì yêu th ng, vì yêu th ng và c kính tr ng n a, nhà v n đã th t lên nh ng l i nh n xét tr c ti p, đ l cái tôi c a mình “Trong r ng ít có lo i cây sinh sôi n y n kho nh

v y”, “C ng ít có lo i cây ham ánh sáng m t tr i đ n th ” Hàng lo t đ ng t , tr ng t gây c m giác m nh

đ c huy đ ng cho m c đích miêu t : ào ào, a, tràn tr , ngào ng t, long lanh, gay g t, b m, ngã g c, lao

th ng, phóng, v t, n v.v c bi t, tác gi đã s d ng r t đ t cái nhìn c a đi n nh đ cho s v t hi n lên

đ ng và nét h n ng kính c a ông khi thì lùi ra xa đ ghi l y toàn c nh r ng xà nu, khi l i rà sát, soi k dáng v n lên kiêu d ng c a nh ng cây xà nu con Có lúc tác gi quay ch ch ng kính đ tr c m t ta, màn

nh nh chao đ o: m t c nh t ng tuy t v i nên th , tráng l hi n ra: “ánh n ng trong r ng r i t trên cao

xu ng t ng lu ng l n th ng t p …”

M ch c m xúc đã đ c kh i lên H ng đi c a ngòi bút đã đ c hình dung i m “neo” nh ng n t ng và quan sát phong phú đã đ c xác đ nh v i m t cái làng c th T đây toàn b câu chuy n c th mà tuôn

ch y và hi n rõ tr c m t ng i vi t, ng i đ c m n m t t ng chi ti t t ng hình nh

Chuy n làng Xô Man đ c b t đ u t th i đi m hi n t i: “Ba n m đi l c l ng b a nay Tnú m i có d p ghé

v th m làng Th ng bé Heng g p con n c l n d n anh v ” đ y là nh ng l i k cô đúc hé l m t l ch s

và báo hi u m t đ i thay Qu th c làng Xô Man đã đ i thay nhi u l m so v i ngày Tnú ra đi Kh p núi

r ng đâu c ng có c m b y ch s n “ch đón” quân thù M t l p ng i m i tr ng thành đ ng ra gánh vác công vi c kháng chi n Sinh ho t trong m t làn vui t i và có quy c T t c toát lên m t v h h i t tin khi n cho Tnú không kh i có chút ng ngàng Ph i nói r ng s l a ch n th i đi m b t đ u câu chuy n h t

s c thích h p T t c ph i t hôm nay và cho hôm nay, c ng y nh m c đích k chuy n t i nhà ng c a c

M t ó là s chu n b tinh th n đ b c vào m t th thách to l n m i Nh ng l i nh c nh tr m vang nh

ti ng chiêng, c ng c a c M t: “Ng i Strá ai có cái tai, ai có cái b ng th ng núi, th ng n c, hãy l ng

mà nghe, mà nh …” c ng chính là l i nh n g i c a đ c gi , tr c h t là đ c gi c a th i k l ch s y

Ra đ i trong m t th i đi m hào hùng c a l ch s , l i k v nh ng s vi c có t m vóc th i đ i, gi ng đi u

tr n thu t có màu s c anh hùng ca đã đ c s d ng r t đ c đ a L i k c a tác gi đã hoà l n v i l i k c a

c M t và dòng h i t ng c a Tnú m t cách h t s c t nhiên Cái bi tráng c a m t giai đo n cách m ng cùng khí th chi n đ u b ng b ng c a buôn làng Tây Nguyên ngày n i d y đã đ c tái hi n v i đúng “ch t”

c a nó Trên dài đ t cao nguyên hùng v này t ng có ng i dân s ng ngh t th d i ách áp b c, kh ng b

b o tàn c a M Di m

Kh p n i đ u có d u v t t i ác c a chúng Thiên nhiên b tàn phá Nhân dân b chém gi t Chúng “đi trong

r ng xà nu nh con beo” v i nh ng “l i lê dính máu” Qu là chúng đang làm ch c núi r ng, nh ng là cách làm ch c a beo sói Khi k chuy n Tnú h i nh đi liên l c b gi c b t, có đ n ba l n tác gi nói đ n v t dao trên l ng em ó là m t chi ti t ngh thu t tiêu bi u t cáo t i ác man r c a k thù Ngay t m l ng nh

bé, non tr “r ng ch a b ng b ngang c a cái xà lét m đ l i” d ng nh sinh ra đ cha m vu t ve c ng

ph i h ng ch u nh ng s vùi d p tàn b o, ph phàng nh t m t đo n khác, khi nói đ n tình th b o ép d

d i c a dân làng Xô Man tr c ngày kh i ngh a, tác gi đã có d ng ý mô t môt lo t âm thanh kinh kh ng,

đó là ti ng c i s ng s c, gi n gi t c a th ng D c ác ôn, ti ng roi vun vút, ti ng g y s t n n h h xu ng thân ng i …

Nh ng s vi c đã di n ra theo đúng quy lu t có áp b c có đ u tranh, và m t chân lí cách m ng d n d n đ c làm sáng t : “chúng nó đã c m súng, mình ph i c m giáo” R ng xà nu không ch chuy n làng Xô Man trong đau th ng mà ch y u là chuy n làng Xô Man đ ng d y Tác gi đã r t thành công khi xây d ng chân dung m t t p th anh hùng H g m nh ng c M t, anh Tnú, ch Mai, cô Dít, bé Heng … m i ng i

m i v nh ng đ u gi ng nhau s gan góc, lòng trung thành v i cách m ng S gan góc, trung thành y không bi u hi n n ào Nó ít l i mà d n nén bi t bao d d i Tnú b b t, c M t ch nói: “Tnú đ ng làm x u

h làng Xô Man” Tnú tr l i b ng b ng m t cái nhìn Gi c c i trói cho Tnú đ em ch ch ng i c ng s n, Tnú đ bàn tay lên b ng mình nói “ đây này” R i đôi m t c a Mai, cái nhìn c a Dít rõ ràng đó là cái im

l ng c a nh ng ng i đã ch u nhi u đau kh , cái im l ng đ y s c m nh, đ y đe d a v i quân thù, nó báo

tr c s bùng n ghê g m c a lòng c m gi n Trong tác ph m còn có m t đo n r t đáng chú ý khác nói v

s d ng c m c a Dít tr c quân ác thú Có th nói trong kho nh kh c, Dít đã l n r t nhi u, tho t đ u Dít khóc thét lên khi b chúng b n d a Nh ng đ n viên đ n th m i, Dít đã chùi n c m t, bình th n nhìn v

b n gi c ây là m t chi ti t giàu tính t ng tr ng Không th nói s thay đ i đó c a Dít nh nói v m t s

tr n t nh bình th ng Trong tình th khó kh n con ng i ph i t l n v t lên mau chóng n u không s b

đè b p D nh dàng là ch t i u đó đúng v i c làng Xô Man, c Tây Nguyên và c cách m ng mi n Nam ngày y

Trong nhi u nguyên nhân t o nên s c qu t kh i c a làng Xô Man mà tác gi có ý th c nêu lên, nguyên nhân thu c v truy n th ng l ch s đã đ c bi u hi n qua m t hình t ng sinh đ ng: c M t úng là tác gi vi t trong m t bài h i c: “Ông là c i ngu n Là Tây Nguyên c a th i t n c đ ng lên còn tr ng t n đ n hôm nay Ông nh l ch s bao trùm, nh ng không che l p s đi t i n i ti p và mãnh li t, ngày càng mãnh

li t h n sành s i và t giác h n c a th h sau” t c M t tác gi th ng m n nh ng đ c tính c a cây

xà nu làm đ i t ng so sánh: ng c c “c ng nh m t cây xà nu l n”, còn bàn tay “n ng nh s t” c a c thì

“s n sùi nh v cây xà nu” ti ng nói c a c c ng th t đ c bi t: “n ng tr ch”, “ ” “d i vang trong l ng

ng c” t ng nh ti ng âm v ng c a núi r ng úng là không th hình dung n i cu c s ng chi n đ u c a

đ ng bào các dân t c Tây Nguyên mà l i thi u hình nh c M t Riêng đ i v i ph ng di n hình th c ngh thu t c a tác ph m, hình nh đó t o nên màu s c Tây Nguyên đ m đà trên t ng trang vi t và t o nh ng đi m

nh n góp ph n b c l sâu s c ch đ , nh ng đi m nh n g n li n v i các câu nói mang ý ngh a tông k t, giáo

d c và kêu g i c a c : “Nghe rõ ch a, các con rõ ch a Nh l y, ghi l y Sau này tau ch t r i, bây còn s ng

ph i nói l i cho con cháu: chúng nó đã c m súng, mình ph i c m giáo! …” có th nói thêm: n u thi u hình

nh c M t, tác ph m s thi u đi m t c s quan tr ng đ s d ng cái gi ng tr m hùng vang v ng r t s thi

nh nó đã có

Nhi u đêm bên b p l a trong nhà ng, c M t đã k cho con cháu nghe chuy n v anh Tnú ó là câu chuy n c a th i hi n t i nh ng đã đ c l ch s hoá b i nó quá tiêu bi u cho hành trình s ph n c a các dân

t c Tây Nguyên th i đánh M Cu c đ i c a Tnú đã tr i qua bi t bao th thách kh c li t ngay t thu còn

th Chính nh ng th thách y đã hun đúc nên m t con ng i mang nhi u ph m ch t t t đ p: gan d , trung

th c, m t lòng m t d g n bó v i cách m ng Khi l n lên, h nh phúc riêng v a đánh ch t ngay tr c m t anh mà anh không làm gì đ c B n thân anh b gi c b t và b chúng đ t c t m i đ u ngón tay T n i đau

th ng và c m thù đó, anh tham gia l c l ng quân gi i phóng góp ph n b o v quê h ng, tr thành ni m

t hào c a buôn làng, thánh t m g ng cho c M t dùng đ giáo d c th h sau Kh c ho nhân v t Tnú, tác

gi r t chú ý miêu t hai bàn tay c a anh – hai bàn tay bi t k v i chúng ta v s ph n m t con ng i Nhìn chung, v i nhân v t Tnú c ng nh v i h u h t các nhân v t khác, tác gi th ng nh c đi nh c l i m t đ c

đi m n i b t nào đó c a h Ph i ch ng đây có d u v t c a cách gi i thi u nhân v t trong s thi? Dù sao đây c ng là m t trong nh ng đ c đi m hình th c khá n i b t c a truy n ng n này

R ng xà nu là tr i nghi m m t đ i v n, m t đ i chi n s đ c nh t ch t trong m t khuôn kh h p Ni m xúc

đ ng thiêng liêng v hình nh kì v c a t qu c gi a nh ng ngày th thách đã thôi thúc Nguy n Trung Thành vi t nên thiên truy n này ó là m t tác ph m r t cô đ ng nh ng c ng h t s c bay b ng, g i nên

nh ng c m xúc v a tr m l ng v a say mê M t tác ph m xu t s c khá x ng t m v i th i đ i đánh M oanh

li t, hào hùng

Chú thích:

[1] Nguyên Ng c: “V m t truy n ng n – R ng xà nu”, Tác ph m v n h c, t p II (1945 – 1975), Nxb Khoa

h c xã h i, H, 1990

Giáo viên: Ph m H u C ng Ngu n : Hocmai.vn

5 L I ÍCH C A H C TR C TUY N

 Ng i h c t i nhà v i giáo viên n i ti ng

 Ch đ ng l a ch n ch ng trình h c phù h p v i m c tiêu và n ng l c

 H c m i lúc, m i n i

 Ti t ki m th i gian đi l i

 Chi phí ch b ng 20% so v i h c tr c ti p t i các trung tâm

 Ch ng trình h c đ c xây d ng b i các chuyên gia giáo d c uy tín nh t

 i ng giáo viên hàng đ u Vi t Nam

 Thành tích n t ng nh t: đã có h n 300 th khoa, á khoa và h n 10.000 tân sinh viên

 Cam k t t v n h c t p trong su t quá trình h c

Là các khoá h c trang b toàn

b ki n th c c b n theo

ch ng trình sách giáo khoa

(l p 10, 11, 12) T p trung

vào m t s ki n th c tr ng

tâm c a kì thi THPT qu c gia

Là các khóa h c trang b toàn

di n ki n th c theo c u trúc c a

kì thi THPT qu c gia Phù h p

v i h c sinh c n ôn luy n bài

b n

Là các khóa h c t p trung vào

rèn ph ng pháp, luy n k

n ng tr c kì thi THPT qu c

gia cho các h c sinh đã tr i

qua quá trình ôn luy n t ng

th

Là nhóm các khóa h c t ng

ôn nh m t i u đi m s d a

trên h c l c t i th i đi m

tr c kì thi THPT qu c gia

1, 2 tháng