ngữ văn 7

- Ngôi thứ nhất là ngời em Thủy, hoặc ngôithứ ba ngời khác kể - Bố mẹ li hôn, hai anh em Thành và Thủyphải chia tay nhau dù không hề muốn - Mặc dù tên văn bản là "cuộc chia tay củanhững

TuÇn 2 Ngµy so¹n:

* - KiÓm tra bµi cò:

? Nªu nh÷ng c¶m xóc cña em vÒ t×nh c¶m cña ngêi mÑ sau khi häc xongv¨n b¶n "MÑ t«i"?

? Văn bản này thuộc thể loại gì?

? Truyện đợc kể theo ngôi thứ

mấy?

? Em hãy cho biết tác dụng của

việc sử dụng ngôi kể này? (Xem lại

- Truyện đợc kể theo ngôi thứ nhất số ít

- Sử dụng ngôi kể này câu chuyện trở nênchân thật hơn, dễ tin tởng hơn bởi nhân vậttrong truyện tham gia vào câu chuyện vàchứng kiến các diễn biến Tạo giọng nhẹnhàng, dễ bộc lộ cảm xúc

- Ngôi thứ nhất là ngời em (Thủy), hoặc ngôithứ ba (ngời khác kể)

- Bố mẹ li hôn, hai anh em Thành và Thủyphải chia tay nhau dù không hề muốn

- Mặc dù tên văn bản là "cuộc chia tay củanhững con búp bê" nhng nội dung văn bản lại

kể về cuộc chia tay của hai anh em Thành vàThủy - Những đứa trẻ hồn nhiên và búp bê

? Có những sự kiện nào đợc kể

trong truyện? Hãy xác định các

đoạn văn tơng ứng?

? Bức tranh trong sgk minh họa

cho sự việc nào?

? Búp bê có ý nghĩa ra sao trong

cuộc sống của anh em Thành và

Thủy?

? Vì sao 2 em phải chia búp bê?

? Hình ảnh Thành và Thủy khi

ng-ời mẹ ra lệnh ấy nh thế nào? Tìm

các chi tiết cho thấy hình ảnh ấy? (

Thảo luận nhóm)

chính là đồ chơi của chúng, là một hình ảnh

ẩn dụ về tuổi thơ và hai đứa trẻ, chúng nhnhững con búp bê trong món đồ chơi gia đìnhcủa ngời lớn

4 Bố cục:

+ Có 3 cuộc chia tay:

- Chia búp bê: từ đầu đến "hiếu thảo nh vậy"

- Chia tay lớp học: tiếp đến "trùm lên cảnhvật"

- Chia tay hai anh em: đến hết+ Minh họa cho sự việc anh em chia đồ chơi,chia búp bê

II Đọc- hiểu chi tiết văn bản:

1 Cuộc chia tay búp bê:

- Là những thứ đồ chơi gắn liền với tuổi thơcủa hai anh em, là những kỉ niệm không thểquên của cả hai anh em

- Con Vệ sĩ và con Em nhỏ luôn ở bên nhau.Con Vệ sĩ thân thiết và bảo vệ Thành trongtừng giấc ngủ

- Bố mẹ li hôn, anh em phải chia tay nhau,mỗi đứa một nơi, búp bê cũng phải chia đôitheo lệnh của mẹ

- cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc

- nớc mắt cứ tuôn ra nh suối, ớt đầm cả gối và

? Tác giả đã sử dụng biện pháp gì

khi miêu tả chi tiết này?

* G/v yêu cầu H/s nhắc lại nội

dung chính của tiết học

Hết tiết 5

hai cánh tay áo+ Tâm trạng đau đớn, buồn khổ xót xa trongnỗi bất lực

+ Thành: lấy hai con búp bê từ trong tủ đặt rahai phía

- Thủy: tru tréo lên, giận dữ -> Thành: đặtcon Vệ sĩ cạnh con Em nhỏ -> Thủy: vui vẻ

- Tâm trạng của Thủy thay đổi từ "giận dữ"sang "vui vẻ" vì Thủy không muốn con Vệ sĩ

và con Em nhỏ xa nhau, không chấp nhậnchia búp bê Thủy trở lại vui vẻ khi hai conbúp bê lại ở cạnh nhau

- Ngây thơ và hồn nhiên của trẻ con đợc tácgiả cảm nhận và miêu tả chân thật Buồn vui

đối với trẻ cũng chỉ đến trong giây lát

- Hai con búp bê luôn ở cạnh nhau và khôngbao giờ chấp nhận sự xa cách là biểu t ợng cho tình cảm keo sơn, bền chặt không có gìchia cắt đ ợc tình cảm của hai anh em Thành

và Thủy Chúng cũng hồn nhiên, vô t, tìnhcảm nh Thành và Thủy

- Búp bê gắn với hình ảnh gia đình sum họp,

đầm ấm, cho sự gắn bó của hai anh em

- Búp bê cũng là những kỉ niệm đẹp của haianh em, của tuổi thơ

- Búp bê là hình ảnh trung thực của hai anh

em Thành và Thủy

D Phần đánh giá điều chỉnh kế hoạch

Tiết 6 Cuộc chia tay của những con búp bê ( Tiếp theo) A- Mục tiêu cần đạt: 1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu đợc tình cảm anh em sâu nặng, nỗi bất hạnh của những đứa trẻ có hoàn cảnh gia đình li tán 2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng đọc, kể chuyện theo ngôi kể 1 số ít Cảm thụ nghệ thuật kể chuyện tự nhiên 3 Thái độ: Cảm thơng, chia sẻ với những ngời không may mắn rơi vào hoàn cảnh đáng thơng Đề cao quyền trẻ em, trách nhiệm của bố mẹ với con cái B Chuẩn bị : C – Tổ chức các hoạt động dạy học: * ổn định tổ chức: * Kiểm tra bài cũ: ? Búp bê tợng trng cho hình ảnh nào? Tại sao chúng phải chia tay? * Bài mới : ………

Hoạt động của H/s

( Dới sự hớng dẫn của G/v)

Hoạt động của trò

( Kết quả hoạt động của H/s)

II Đọc- hiểu chi tiết văn bản

? Cuộc chia tay diễn ra ở đâu,

trong hoàn cảnh nào?

? Tại sao khi đến trờng và gặp lại

các bạn trong lớp Thủy lại khóc

thút thít?

? Khi ấy cô giáo và các bạn có

hành động gì?

? Chi tiết ấy có ý nghĩa nh thế nào?

? Khi biết Thủy không đợc tiếp tục

? Tại sao Thành lại có cảm nhận

1 Cuộc chia tay búp bê

2 Cuộc chia tay với lớp học

- Thành đa Thủy đến trờng để chia tay cácbạn và cô giáo

+ Trờng học là nơi ghi khắc những kỉ niệm

đẹp đẽ của thầy cô, bạn bè, niềm vui, nỗibuồn trong học tập

- Thủy sắp phải chia xa mãi mãi mái tr ờng vàkhông biết có bao giờ đợc gặp lại bạn bè,thầy cô Mặt khác Thủy không còn đ ợc đihọc nữa vì hoàn cảnh

+ Cô giáo: ôm chặt lấy Thủy và nói "cô biếtrồi, cô thơng em lắm"

- Các bạn trong lớp sững sờ và khóc thút thít-> Diễn tả sự đồng cảm, xót th ơng cho Thủycủa cô giáo và các bạn

-> Thể hiện tình cảm bạn bè, tình cảm cô trò

đầm ấm, trong sáng+ Cô giáo tái mặt, n ớc mắt giàn dụa còn cácbạn khóc mỗi lúc một to hơn

- Diến tả sự ngạc nhiên, bất ngờ, đau xót chohoàn cảnh của Thủy và trong đó còn ẩn chứanỗi oán ghét sự li tán gia đình

nh vậy?

? Nếu là em đợc chứng kiến cảnh

chia tay ấy em có cảm xúc gì?

? Sự kiện nào diễn ra khi Thành và

Thủy về đến nhà?

? Hình ảnh của Thủy hiện ra qua

những chi tiết nào khi chứng kiến

giờ phút chia xa?

? Qua những chi tiết ấy em hiểu gì

về Thủy?

? Lời nhắn của Thủy cho Thành thể

hiện ý gì?

? Em sẽ tán thành ý kiến nào?

? Cảm xúc của hai em khi chứng

kiến cảnh chia tay của hai bạn?

3 Cuộc chia tay của hai anh em

- Xe tải, chuẩn bị cho sự ra đi của Thủy vàhai anh em sắp phải chia tay

+ Mặt tái xanh nh tàu lá

- Chạy vội vào nhà ghì lấy con búp bê

- Khóc nức lên cầm tay anh dặn dò

- Đặt con Em nhỏ quàng tay con Vệ sĩ-> Thủy là một em bé có tấm lòng trong sáng,nhạy cảm, thắm thiết tình nghĩa giữa hai anh

em Thủy phải gánh chịu nỗi đau đớn chia xa

- nỗi đau đáng ra không bao giờ xảy đến+ Tình yêu, những kỉ niệm tuổi thơ

+ Lời nhắn nhủ không đ ợc chia rẽ hai anh em+ Lời nhắn nhủ mỗi gia đình và toàn xã hộihãy hiểu và háy vì hạnh phúc của tuổi thơ

- Học sinh

- Bất ngờ: đứng nh chôn chân xuống đấtkhông nói đ ợc gì trông theo bóng nhỏ liêuxiêu của em

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

- Cách kể chuyện bằng ngôi thứ nhất số ít,chân thật và cảm động

? Em học tập đợc gì từ cách kể

chuyện của tác giả?

? Văn bản kể về những cuộc chia

tay, theo em những cuộc chia tay

ấy có bình thờng hkông?

? Tác giả muốn gửi thông điệp gì

qua câu chuyện này?

? Theo em có cách nào tránh đợc

nỗi đau của Thành và Thủy không?

* Cho H/s đọc kỹ mục ghi nhớ

* Yêu cầu học sinh nhắc lại thông

điệp của văn bản G/v chốt lại

* Nhắc H/s về học lại bài và chuẩn

bị bài mới: Bố cục trong văn bản

- Các trình tự sự việc đợc kể phù hợp với diễn biến tâm lý của trẻ em

2 Nội dung

- Không bình thờng, những ngời tham gia vào cuộc chia tay không có lỗi và đó là những cuộc chia tay không đnág có

- Không thể đẩy trẻ em vào hoàn cảnh bất hạnh, chia lìa Hãy chăm lo và bảo vệ hạnh phúc của trẻ em

- Bố mẹ Thành và Thủy không chia tay nhau, gia đình hạnh phúc, đoàn tụ

VI.Củng cố dặn dò:

D Phần đánh giá điều chỉnh kế hoạch:

Ngày soạn:

25/8/2008 Ngày dạy:

Tiết 7 Bố cục trong văn bản

* Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là liên kết trong văn bản

? Phơng tiện liên kết trong văn bản gồm những gì?

* Bài mới: ………

Hoạt động của H/s

( Dới sự hớng dẫn của G/v)

Hoạt động của trò

( Kết quả hoạt động của H/s)

I Bố cục và những yêu cầu về bố cục

văn bản:

1 Bố cục văn bản

? Muốn viết một đơn xin nghỉ học

em phải sắp xếp theo trình tự nào?

? Nếu đảo trật tự trên em thấy nh

thế nào? Liệu lá đơn có đợc chấp

nhận không?

? Vậy bố cục trong văn bản là gì?

+ Đọc hai câu chuyện và trả lời câu

sự việc-> Khi tạo văn bản, việc sắp xếp trật tự sựviệc cần hpải tuân thủ theo một trình tự hợp lí

để tạo ra tính liên kết trong văn bản+ Bố cục trong văn bản là sự bố trí, sắp xếpcác phần, các đoạn theo trình tự, một hệthống rành mạch hợp lí Bố cục trong văn bản

là một yêu cầu cần thiết phải có khi xây dựngvăn bản

2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản

+ Giống nhau: đầy đủ các ý+ Khác nhau: Nguyên bản có 3 phần thì ở

đây chỉ có 2 phần Các ý trong văn bản trêncũng đợc sắp xếp lộn xộn

-> Bố cục cha hợp lí, cách kể chuyện rờm rà,thiếu tính thống nhất làm cho ngời đọc ngờinghe thấy khó hiểu Các chi tiết bị sắp xếp

? Theo em cần phải sửa nh thế

nào?

? Để cho bố cục rành mạch và hợp

lí cần phải có điều kiện nào?

? Bài văn tự sự, miêu tả có mấy

phần và nhiệm vụ của từng phần là

Ghi lại bố cục của truyện "Cuộc

chia tay của những con búp bê"

- Nó ra khỏi giếng, đi lại ghêng ngang và bịgiẫm bẹp

- Bỏ câu cuối: từ đáy trâu trở thành bạn củanhà nông

-> Mỗi phần có một đặc điểm, nhiệm vụriêng biệt dó đó có thể dễ dàng nhận ra đặc

điểm từng phần

+ Văn bản thờng đợc xây dựng theo bố cục

ba phần: Mở bài, thân bài, kết bài

II Luyện tập

2 + Mẹ bảo phải chia đồ chơi+ Hai anh em chia đồ chơi+ Hai anh em đến trờng chia tay thầy cô vàbạn bè

+ Hai anh em chia tay nhau

- Bố cục hợp lý theo trình tự thời gian diến ra

Xếp lại theo trình tự

* Yêu cầu H/s nắc lại nội dung bài

học G/v chốt lại

* Nhắc H/s về học lại bài và chuẩn

bị bài mới: Mạch lạc trong văn

bản.

sự việc, có mở đầu có kết thúc 3

+ Báo cáo thành tích học của cá nhân + Mở bài:

+ Thân bài: Thành tích học tập của bản thân

- Bản thân đã học ở nhà, ở lớp nh thế nào + Kết bài: Chúc đại hội thành công

III Củng cố dặn dò:

D Phần đánh giá điều chỉnh kế hoạch:

Ngày soạn: 25/8/2008 Ngày dạy:

Tiết 8 Mạch lạc trong văn bản

A- Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

Giúp học sinh thấy ró vai trò và tầm quan trọng của bố cục và mạch lạc

trong mỗi văn bản

2 Kỹ năng:

Biết xây dựng bố cục trong văn bản, tập viết văn có mạch lạc

* Kiểm tra bài cũ:

? Bố cục trong văn bản có tầm quan trọng nh thế nào? Nó là gì?

? Xem lại bố cục và chi tiết của

truyện "Cuộc chia tay của nhng

con búp bê" toàn bộ sự kiện trong

câu chuyện xoay quanh sự việc

I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạch trong văn bản

1 Mạch lạch trong văn bản

- "Mạch lạc" là từ Hán - việt

- Mạch = ống, mạch máu, hệ thốngLạc = nối

-> Mạch lạc là một mạng lới về ý nghĩa, nốiliền các phần các đoạn, các ý của văn bản.trong thơ văn nó còn đợc gọi là mạch văn,mạch thơ

- Rất cần thiết bởi văn bản không có tínhmạch lạc sẽ rời rạc về ý nghĩa, về nội dunggiữa các phần, các đoạn sẽ tách rời nhau

- Mach lạc = liên kết

2 Các điều kiện để có một văn bản mạch lạc+ bố cục

- Mẹ bắt hai anh em chia đồ chơi

- Hai anh em rất yêu thơng nhau, chuyện vềhai con búp bê, hai anh em chia đồ chơi

? Vậy chuyện "những con búp bê"

đóng vai trò gì?

? Thành và Thủy có vai trò nh thế

nào trong truyện?

? Khi đảo trật tự sắp xếp ta thấy

- Chất xúc tác là lí do cho cuộc chia tay thực

sự của hai anh em (Dù 2 con búp bê khôngchia tay nhau) Búp bê là hình ảnh tợng trngcho tuổi thơ và gắn bó với tuổi thơ, là kỉ niệmcủa tuổi thơ

- Đóng vai trò trung tâm, mọi tình tiết đềuxoay quanh nhân vật này

- Khó hiểu, không theo trình tự hợp lý hoặc

bỏ qua các chi tiết sẽ làm cho câu chuyệnthiếu hấp dẫn

+ Liên hệ thời gian+ Liên hệ tâm lý (nhớ lại)+ Liên hệ không gian+ Liên hệ ý nghĩa

- Chuyện đã sử dụng thành công cả 4 mối liênkết nh trên nên có tính hấp dẫn

* Mạch lạc là một tính chất rất quan trọngcủa văn bản giúp văn bản dễ hiểu, có đầu cócuối

* Các phần, các đoạn, các câu phải nói vềmột vấn đề chung xuyên suốt

- Các phần các đoạn trong câu văn phải đợcsắp xếp theo trình tự rõ ràng, hợp lý, trớc sauhô ứng cho nhau làm chủ đề liền mạch và gợi

* Cho học sinh đọc kỹ mục ghi nhớ

* G/v tổ chức phân nhóm cho h/s

làm các bài tập trong SGK

Tìm hiểu tính mạch lạc trong văn

bản "Mẹ tôi" của A-mi-xi

Trong chuyện "Cuộc chia tay của

những con búp bê" tác giả đã

không thuật lại nguyên nhân của sự

chia tay của bố mẹ Thành và Thủy,

làm nh vậy có tính mạch lạc

không?

* Yêu cầu h/s nhắc lại nội dung bài

học G/v chốt lại

* Nhắc h/s về nhà học lại bài và

chuẩn bị bài mới: Những câu hát

về tình cảm gia đình

đợc nhiều hứng thú cho ngời đọc ngời nghe

II Luyện tập:

1 + Bố cục:

- En-ri-cô đọc th cha và vô cùng xúc động

- En-ri-cô phạm lỗi với mẹ và cha viết th cho En-ri-cô

- Mẹ hết lòng vì En-ri-cô

- Bố yêu cầu phải xin lỗi mẹ -> Nhìn vào bố cục ta thấy sắp xếp có vẻ cha hợp lý nhng các phần các đoạn lại đợc nối với nhau bằng một chủ đề xuyên suốt: Sự ân hận của En-ri-cô

2.Văn bản không đi sâu vào chuyện chia tay của bố mẹ mà nói về những đứa trẻ phải chịu hoàn cảnh đau buồn, chia li khi bố mẹ li hôn

- Không đi vào lí do li hôn bởi nó nằm ngoài chủ đề Vì thế truyện vẫn có tính mạch lạc III Dặn dò củng cố:

D Phần đánh giá điều chỉnh kế hoạch:

………

………

Tuần 3 Ngày soạn:

Tiết 9 : Ca dao - dân ca

Những câu hát về tình cảm gia đình

* Kiểm tra bài cũ: ý nghĩa của nhan đề “Cuộc chia tay búp bê”

* Lời vào bài

Giáo viên - học sinh đọc

? Nêu những hiểu biết của em về ca

? Bài ca thuộc thể loại gì

Biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng?

Câu cuối khuyên con điều gì?

? Thời gian là vào thời điểm nào Tại

sao lại không phải vào thời điểm

khác

? Không gian ở đây là ở đâu Tại sao

lại là nơi đó mà không phải ở nơi

II Đọc – Hiểu chi tiết:

1.Bài số 1:

- Thuộc thể loại hát ru

- Lối so sánh → công ơn cha mẹ vô cùng to lớn: sơn thuỷ → vững bền

- Ghi lòng tạc dạ - biết ơn kính trọng

→ tình cảm thiêng liêng gần gũi

2 Bài số 2:

- Chiều chiều -> thời gian NT ớc lệ

và phiếm chỉ, lặp lại không phải mộtchiều mà nhiều chiều Đó là thời gian vật lý mà cũng là thời gian tâm trạng, thời điểm dễ khơi dậy nỗi nhớ

- Ngõ sau: Nơi khuất nẻo → Dễ dàng bộc lộ tâm trạng

nào? nuộc lạt là gì? Nó có ý nghĩa

ntn

* Chặt chẽ, mềm mại, bền bỉ

? Tình cảm anh em ruột thịt cần phải

nh thế nào?

? 4 bài ca dao nói về điều gì

? Nghệ thuật có gì đáng chú ý

Su tầm chép lại những bài ca dao có

nội dung thuộc đề tài này

* Yêu cầu H/s nhắc lại nội dung bài

học G/v chốt lại

* Nhắc h/s về học lại bài và chuẩn bị

bài mới: Những câu hát về tình yêu

quê hơng đất nớc con ngời

nhớ ông bà khó đo đếm

4 Bài số 4

- Anh em - cùng cha mẹ → nh chân với tay trên cùng một cơ thể → gắn

bó và thân thiết

- Hoà thuận → cha mẹ vui lòng

III- Tổng kết :

1 Nội dung

- Là những lời nhắc nhở về công ơn sinh thành, tình mẫu tử và tình anh

em ruột thịt

2 Nghệ thuật:

Sử dụng các h/ả so sánh , ẩn dụ để bày tỏ tâm tình

IV- Luyện tập:

V- Củng cố dặn dò:

D Phần đánh giá điều chỉnh kế hoạch:

………

………

Ngày soạn: Ngày dạy:

Tiết 10: Những câu hát về tình yêu quê

* Kiểm tra bài cũ: - Đọc thuộc lòng 4 bài ca dao về tình cảm gia đình

- Nêu nội dung và nghệ thuật của 4 bài ca dao đó

* Lời vào bài: ………

Hoạt động của H/s

( Dới sự hớng dẫn của G/v)

Hoạt động của trò

( Kết quả hoạt động của H/s)

Giáo viên hớng dẫn học sinh đọc

I- Đọc - tìm hiểu chung:

1 Đọc:

- Giọng đọc hồ hởi tình cảm phấn

? Giữa lời hỏi - đáp có gì chung?

? Ta thấy mối quan hệ tình cảm của

2 Bài số 2:

- Rủ nhau → thăm một cảnh đẹpgắn với sự kiện lịch sử

→ Quan hệ gần gũi, thân thiết

- Miêu tả: giới thiệu tên - không đi sâu miêu tả → tự suy ngẫm

- Câu hỏi tu từ → suy ngẫm nhắcnhủ

3 Bài số 3:

- Non xanh nớc biếc- Tranh hoạ đồ

→ tợng trng ớc lệ cho vẻ đẹp sơn thuỷ hài hoà hữu tình

- Nh lời mời gọi - chào đón củanhững ngời dân xứ Huế mến khách

Câu thứ 3 có ý nghĩa ntn?

? Em có nhận xét gì về cấu trúc của

bài ca dao

Biện pháp NT đợc sử dung ở 2 câu

1,2 Tác dụng của cách sử dụng đó?

Hai câu 3-4 tả ai?

H/ả so sánh “thân em - chẽn lúa” gợi

cho em cảm xúc gì?

Văn bản cho ta biết điều gì

Học sinh đọc ghi nhớ

Su tầm chép lại những bài ca dao có

nội dung thuộc đề tài này

* Yêu cầu H/s nhắc lại nội dung bài

học G/v chốt lại

* Nhắc h/s về học lại bài và chuẩn bị

bài mới: Từ láy.

Thể hiện cái nhìn mải mê, vui sớngcủa ngời ngắm cảnh

………

Ngày soạn: Ngày dạy: Tiết 11: từ láy

1 Giáo viên: giáo án + biểu bảng

2 Học sinh: làm bài tập + đọc sách giáo khoa

thanh của các từ sau: đăm đăm, mếu

máo, liêu xiêu

Phân loại 3 từ láy trên

Tại sao không dùng bật bật, thẳm

thẳm

Qua đây theo em có mấy loại từ láy

Đặc điểm của từng loại

Nghĩa của từ: ha hả, oa oa, tích tắc,

gâu gâu, đợc tạo thành do đặc điểm

gì về âm thanh

Các từ láy sau có đặc điểm gì chung

về âm thanh, ý nghĩa: lí nhí, li ti

- Láy toàn bộ: đăm đăm

- Láy bộ phận: Mếu máo, liêu xiêu

- Đây là những từ láy toàn bộ đã có

sự biến đổi thanh điệu và phụ âmcuối

- Miêu tả ý nghĩa của sự vật

- ý nghĩa của mềm mại, đo đỏ giảm

nhẹ hơn

2 Kết luận

* Ghi nhớ SGK

* Cho học sinh đọc ghi nhớ

Làm bài tập: phát triển tiếng gốc:

* Nhắc h/s về học lại bài và chuẩn bị

bài mới: Quá trình toạ lập văn bản.

………

………

Ngày soạn: Ngày dạy:

Tiết 12 : Quá trình tạo lập văn bản

A- Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Nắm đợc các bớc của quá trình tạo lập văn bản

- Củng cố kiến thức về liên kết, bố cục và mạch lạc

1 Giáo viên: Soạn GA + TL

2 Học sinh: Chuẩn bị theo câu hỏi

C- Tổ chức các hoạt động dạy học:

* ổn định tổ chức:

* Kiểm tra bài cũ: Yêu cầu của một văn bản có tính mạch lạc là gì

* Lời vào bài: ………

Hoạt động của H/s

( Dới sự hớng dẫn của G/v)

Hoạt động của trò

( Kết quả hoạt động của H/s)

Trong tình huống này em sẽ xây

dựng 1 văn bản nói hay viết?

Nội dung? Nói cho ai, để làm gì?

* Tổ chức cho h/s trả lời các câu hỏi

Viết cho ai? Viết làm gì? viết cái gì?

viết nh thế nào? theo đề trên

Để giúp mẹ dễ dàng hiểu đợc những

điều em muốn nói thì cần phải làm

những gì?

- Muốn giao tiếp có hiệu quả trớc

hết phải định hớng văn bản về nội

dung, đối tợng, mục đích

Em hãy chi tiết hoá phần thân bài

Nêu tác dụng của việc xây dựng bố

cục

Ngời ta có thể giao tiếp bằng các ý

của bố cục không? Vì sao?

- Chi tiết hoá thân bài:

+Trớc đây em học cha tốt (lý do)+ Khi các bạn đợc thởng, em suynghĩ gì?

+ Quyết tâm phấn đấu ra sao?

+ Em đợc khen thởng có xững đánghay không?

2 Kết luận:

- Xây dựng bố cục -> nói, viết chặtchẽ, mạch lạc -> ngời đọc ngời nghehiểu văn bản hơn

3 Diễn đạt các ý trong bố cục:

- Không Vì bố cục mới chỉ là ýchính cha diễn đạt ý cụ thể

- Phải diễn đạt thành lời văn gồmnhiều câu, đoạn có liên kết với nhau

4 Kiểm tra văn bản:

- Kiểm tra các bớc 1, 2, 3

- Sửa chữa sai sót, bổ sung các ý cònthiếu → Kiểm tra là bớc rất quantrọng

Sau khi xây dựng xong văn bản

* Nhắc h/s về học lại bài và chuẩn bị

bài mới: Những câu hát than thân

+ Diễn đạt thành lời văn+ Kiểm tra

III Củng cố dặn dò:

D Phần đánh giá điều chỉnh kế hoạch:

………

………

Viết bài văn số 1

(Làm ở nhà)

1 Giáo viên: Đề + đáp án dự kiến

2 Học sinh: Ôn tập để kiểm tra

2 Nội dung: Vẻ đẹp ngôi trờng - cảm nghĩ bản thân

3 Phạm vi TL: trờng học của em - quan sát

+ Miêu tả trung thực, vận dụng tốt các biện pháp so sánh, nhân hoá

sử dụng tốt các từ tợng hình, tợng thanh, từ láy

+ Bố cục cân đối, chặt chẽ, liên kết mạch lạc

+ Cảm nghĩ chân thành - tránh khoa trơng

+ Vận dụng đúng trình tự miêu tả

II- Biểu điểm.

1 Điểm tốt: Đảm bảo tốt yêu cầu nội dung, hình thức văn viết giàu hình ảnh, có cảm xúc, biết liên hệ mở rộng

2 Điểm khá:

- Đảm bảo 2/3 nội dung, đôi chỗ còn lộn xộn về ý, trình tự miêu tả, còn sai lời ngữ pháp và chính tả

3 Điểm yếu - kém

- Đảm bảo 1/3 nội dung, chữ viết xấu, sai quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

D Phần đánh giá điều chỉnh kế hoạch:

- Giáo dục lòng cảm thông với nỗi đau khổ, bất hạnh của ngời lao động khơi dậy tình cảm nhân ái.

B - Chuẩn bị.

* Giáo viên: Soạn bài + TL + TK

* Học sinh: SGK + soạn bài

C- Tổ chức các hoạt động dạy học:

* - ổn định tổ chức:

* - Kiểm tra bài cũ: - Đọc thuộc lòng cụm ca dao về tình yêu quê hơng đấtnớc

- Cụm bài này cho ta biết điều gì

* - Lời vào bài: ………

Hoạt động của H/s

( Dới sự hớng dẫn của G/v)

Hoạt động của trò

( Kết quả hoạt động của H/s)

Giáo viên hớng dẫn học sinh đọc

Cho h/s đọc kỹ phần chú thích

Yêu cầu h/s giải thích các chú thích(

2), (5), (6)

- Học sinh đọc diễn cảm

? Cuộc đời lận đận vất vả của con cò

đợc tác giả diễn tả nh thế nào ?

? Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ

+ Nó gặp cảnh : bể đầy, ao cạn ngang trái, khó nhọc kiếm sống một cách vất vả

- Nghệ thuật :+ Từ láy : lận đận à hết kho khăn này đến khó khăn khác à long

đong, khốn khổ

? Theo em hình ảnh con cò có phải

là hình ảnh ẩn dụ không ? Nếu phải

theo em nó là gì ?

? Ngoài nội dung than thân, bài ca

này còn có nội dung nào khác ?

Hay : Hình ảnh con cò gợi cho em

liên tởng đến lớp ngời nào trong xã

hội cũ

Điều đó giúp em liên tởng đến vấn

đề gì mà thờng xảy ra trong xã hội

cũ

? Em hãy tìm những bài ca dao khác

có bắt đầu bằng mô típ ‘con cò’

? Em hiểu cụm từ ‘thơng thay’ ở bài

ca dao này nh thế nào ?

ý nghĩa của việc lặp từ này ?

? Hãy phân tích những nỗi thơng

thân của ngời lao động qua các hình

ảnh ẩn dụ trong bài

Tóm lại : bài 2 biểu hiện cho nỗi

khổ nhiều bề của nhiều thân phận

trong xã hội cũ

+ Sự đối lập : nớc non >< một mình

- thân cò >< thác ghềnh+ Từ đối lập : - lên >< xuống

- đầy >< cạn+ Câu hỏi tu từ

à Khắc họa hoàn cảnh khó khăn ngang trái mà cò gặp phải và sự gieoneo khó nhọc, cay đắng của cò

à Con cò là hình ảnh ẩn dụ là biểu tợng chân thực, xúc động cho hình

ảnh và cuộc đời vất vả và gian khổ của ngời nhân dân trong xã hội cũ

b Bài ca dao còn có nội dung phản kháng, tố cáo xã hội phong kiến trớc

đấy Xã hội bất công, thân cò phải lên thác, xuống ghềnh, lận đận Chính xã hội ấy đã tạo nên xã hội ngang trái, khiến cho gầy con cò

2 Bài số 2:

- Là lời ngời lao động thơng cho thân phận của những ngời khốn khổ

và của chính mình trong xã hội cũ

- Thơng thay à lặp lại 4 lần à tiếngthan biểu hiện sự thông cảm, xót xa

ở mức độ caoà mỗi lần đợc diễn tả

là một nỗi thơng, sự cay đắng nhiều

bề của ngời dân thờng

* Thơng con tằm : ngời lao động ví mình nh thân phận con tằm à thơngcho thân phận suốt đời bị kẻ khác bòn rút sức lực

* Thơng lũ kiến li tià kẻ thấp cổ bé họng, kẻ nào cũng có thể đè nén, vùi

đạp à thơng cho nỗi khổ chung của những thân phận nhỏ nhoi, suốt đời vất vả làm lụng mà vẫn nghèo đói

* Thơng cho con hạcà thơng cho cuộc đời phiêu bạt, lận đận và những

cố gắng vô vọng của ngời lao động trong xã hội cũ

* Thơng con cuốc à thơng cho thânphận thấp cổ bé họng, nỗi khổ đau oan trái không đợc lẽ công bằng nào

- Hãy su tầm những bài ca dao bắt

đầu bằng từ ‘thân em’

? Những bài ca dao ấy thờng nói về

ai, về điều gì, giống nhau gì về nghệ

thuật ?

? Hình ảnh so sánh ở bài này có gì

đặc biệt ?

Qua đây, em thấy cuộc đời ngời phụ

nữ trong xã hội phong kiến nh thế

nào

- Những điểm chung về nội dung và

nghệ thuật của 3 bài ca dao ?

? Thi học thuộc ngay bài học

? Học sinh đọc ghi nhớ

* Yêu cầu H/s nhắc lại nội dung bài

học G/v chốt lại

* Nhắc h/s về học lại bài và chuẩn bị

bài mới: Những câu hát châm biếm

soi tỏ của ngời lao động

3 Bài số 3:

* Thân em à thân phận, nỗi khổ

đau của ngời phụ nữ trong xã hội cũ

à chỉ thân phận tội nghiệp, đắng cay, gợi sự đồng cảm sâu sắc à có hình ảnh so sánh để mô tả, cụ thể, chi tiết, thân phận, nỗi khổ của ngời phụ nữ

* Đây là 2 câu ca dao Nam bộ : ngờiphụ nữ đợc so sánh với à trái bần

à gợi sự liên tởng đến thân phận nghèo khó, số phận chìm nổi, lênh

đênh vô định của ngời phụ nữ trong xã hội phong kiến

III Tổng kết :

1 Nội dung : Đều nói về thân phận con ngời trong xã hội cũ Vừa là than thân, vừa mang ý nghĩa phản kháng

2 Nghệ thuật : Thể lục bát, âm điệu buồn thơng, đau xót, sử dụng hình

ảnh ẩn dụ quen thuộc

IV Luyện tập :

V Củng cố dặn dò :

D Phần đánh giá điều chỉnh kế hoạch:

………

- Học sinh hiểu tiếng cời lành mạnh, khoẻ khoắn, yêu đời, giàu sức chiến

đấu của ngời lao động

- Giáo dục tinh thần phê phán tính lời nhác, nghiện ngập, hủ tục - thói h tật xấu

- Rèn kỹ năng đọc và phân tích

3 Thái độ:

- Có ý thức rèn luyện bản thân , tránh xa những thói h tật xấu

B- Chuẩn bị.

1 Giáo viên: Soạn giáo án + TLTK

2 Học sinh: SGK + soạn bài

C- Tổ chức các hoạt động dạy học:

* ổn định tổ chức:

* Kiểm tra bài cũ: - Đọc thuộc lòng cụm bài ca dao than thân

- Em xúc động nhất với bài nào Vì sao?

* Lời vào bài: ………

Hoạt động của H/s

( Dới sự hớng dẫn của G/v)

Hoạt động của trò

( Kết quả hoạt động của H/s)

Giáo viên hớng dẫn học sinh đọc

Cho h/s đọc kỹ phần chú thích

Yêu cầu h/s giải thích các chú thích(

2), (4), (6)

- Giáo viên gọi học sinh bài ca dao 1

? Chú tôi đợc giới thiệu nh thế nào ?

? ý nghĩa của 2 câu đầu

? 4 câu tiếp theo có nội dung gì ?

? Bài ca dao châm biếm hạng ngời

nào ?

Học sinh đọc diễn cảm bài ca dao 2

? Bài ca dao này châm biếm ai

- Chân dung ngời chú đợc giới thiệu

để rao cầu hơn trớc thiên hạ : ngời nghiện rợu, chè, lời biếng à cách nói ngợc để giễu cợt, mỉa mai ‘chú tôi’

- Hai câu đầu : bắt vần, giới thiệu nhân vật à quen thuộc trong ca dao

- 4 câu tiếp theo vẽ chân dung ông chú ra trớc mắt cô gái

à châm biếm hạng ngời nghiện ngập, lời biếng à thời nào cũng có

2 Bài số 2

Bài ca dao châm biếm hạng ngời

-ông thầy bói à đoán mò, lừa ngời

? Mỗi con vật tợng trng cho ai, hạng

ngời nào trong xã hội ?

? Bài ca dao này phê phán, châm

biếm cái gì ?

Học sinh đọc bài ca dao ?

? Chân dung cậu cai đợc miêu tả nh

- Thầy đoán cho cô gái nhiều vấn đề

hệ trọng giàu, nghèo, cha mẹ, chồng con à thầy đoán kiểu nớc đôi : chẳng thì à dự đoán những điều bình thờng, hiển nhiênà

- Bài ca dao phê phán kẻ hành nghề

mê tín, ngu dốt, lừa dối ngời cả tin

để kiếm tiền, phê phán ngời mê tín,cả tin

- Chim ri, chào mào tợng trng cho cai lệ, lính lệ

- Chim chích tợng trng cho những

ảnh đi rao mõ làng

à Chọn vật để nói ngời, từng con vật với đặc điểm của nó là hình ảnh sinh động về cá hạng ngời mà nó ảmchỉ à châm biến càng sâu sắc và kín

đáo : cảnh tợng đánh chén, chia cháckhông phù hợp với đám tang à hủ tục lạc hậu cần phê phán

4 Bài số 4

* Chân dung cậu cai

- Đầu đội ‘nón dấu lông gà’ lính có quyền hành

- Ngón tay đeo nhẫn : ăn diện, trai lơ

* Nhắc h/s về học lại bài và chuẩn bị

bài mới: Đại từ.

- áo ngắn quần dài nhng là đi mợn

à ngời thích khoe, oai để bịp ngời

à mỉa mai, khinh ghét pha chút

th-ơng hại

* Nghệ thuật châm biếm

- Xng là ‘cậu’ à châm chọc nhẹ nhàng

- Lựa chọn chi tiết để đặc tả chân dung

- Phóng đại : áo ngắn thuê

III Tổng kết

1 Nội dung:

Phơi bày những hiện tợng ngợc

đời, phê phán những hạng ngời và hiện tợng đáng cời trong xã hội

2 Nghệ thuật:

Châm biếm , ẩn dụ , khoa trơng đểlàm rõ những thói h tật xấu trong xã hội

IV Luyện tập :

V Củng cố dặn dò

D Phần đánh giá điều chỉnh kế hoạch:

………

………

Ngày soạn: Ngày dạy:

1 Giáo viên: Soạn giáo án , bảng phụ ghi ngữ liệu

2 Học sinh: SGK, soạn bài trớc ở nhà

C Tổ chức các hoạt động dạy học:

* ổn định tổ chức lớp

* Kiểm tra bài cũ:

Nêu những hiểu biết của em về từ láy và nghĩa của từ láy Cho VDminh hoạ

* Lời vào bài: ………

nào Vì sao em biết?

Từ “thế”, “ai” giữ vai trò ngữ pháp

I- Khái niệm:

1 Ví dụ

- Nó → em tôi → thay thế Là CN

- Nó → con gà -> thay thế Là định ngữ

- Thế → bổ ngữ cho Đ nghe

? Vậy theo em thế nào là đại từ

? Chức vụ ngữ pháp của đại từ ở

Mục (a) đại từ dùng hỏi gì?

Mục b đại từ dùng hỏi gì?

Mục c đại từ dùng hỏi gì?

BT nhanh: nhận xét đại từ “ai”:

Ai làm cho bể kia đầy

Cho ao kia cạn cho gầy cò con

* Đại từ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ,các thành phần phụ ngữ cho danh từ,tính từ, động từ

II Các loại đại từ.

* Yêu cầu H/s nhắc lại nội dung bài

học G/v chốt lại

* Nhắc h/s về học lại bài và chuẩn bị

bài mới: Luyện tập tạo lập văn bản.

- VD : ‘Ngời là cha, là Bác, là Anh, nhỏ’

3 Bài số 3:

- Trang hát hay đến nỗi ai cũng khen

- Biết làm sao bây giờ

- Có bao nhiêu mà lớn tiếng thế?

IV Củng cố dặn dò

D Phần đánh giá điều chỉnh kế hoạch:

………

………

Ngày soạn: Ngày dạy:

Tiết 16: Luyện tập Tạo lập văn bản

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức :

- Ôn tập và củng cố kiến thức về liên kết, bố cục, mạch lạc và quá trình tạo lập văn bản.

1 Giáo viên: soạn GA + TLTK

2 Học sinh: Chuẩn bị theo SGK

C Tổ chức các hoạt động dạy học:

* ổn định tổ chức:

* Kiểm tra bài cũ: - Nêu các bớpc tạo lập văn bản

* Lời vào bài: ………

Hoạt động của H/s

( Dới sự hớng dẫn của G/v)

Hoạt động của trò

( Kết quả hoạt động của H/s)

Nêu yêu cầu về nội dung và hình

thức của đề

Chọn chủ đề và tìm ý cho chủ đề đó

viết cho ai? để làm gì?

(giới thiệu vẻ đẹp quê hơng đất nớc

gây thiện cảm)

Bối cảnh: gặp nhau trong lần đi du

lịch - các cuộc thi

Em sẽ viết gì trong phần chính?

Có thể lấy trong ca dao

Hiểu biết của mình về truyền thống

b Dàn ý:

+ Lý do viết: viết bức th giới thiệu vềquê hơng - mời bạn về thăm…

- Hỏi thăm sức khoẻ, tình hình học tập

+ Nội dung: giới thiệu chung về vẻ

đẹp đất nớc - con ngời Việt Nam