Thiết kế hệ thống nối đất bảo vệ và nối đất chống sétt

II.Tiêu chuẩn nối đấtNhư đã đặt vấn đề ở trên nối đất là biện pháp bảo vệ an toàn được lắp đặt phổ biến trong các hệ thống điện.Tác dụng của hệ thống nối đất là để tản dòng điện và giữ m

I.Sự cần thiết của nối đất và trống sét trong hệ thống điện hạ áp

1.Các nguyên nhân chủ yếu gây tai nạn điện giật

Thường là cách điện của các thiết bị điện bị chọc thủng, người vận hành không tuân theo nguyên tắc an toàn Sét đánh trực tiếp hoặc gián tiếp vào thiết bị điện

không những làm hỏng các thiết bị điện mà còn gây nguy hiểm cho người vận hành

Vì thế trong hệ thống cung cấp điện cần phải có biện pháp an toàn , có hiệu quả và tương đối đơn giản đó là thực hiện nối đất và trống sét

Mức độ tổn thương do điện giật phụ thuộc vào cường độ, thời gian tác dụng và đường đi của dòng điện

- Phụ thuộc vào cường độ và thời gian

3 – 7 Bắp thịt co lại và rung Đau như kim châm cảm thấy

nóng

8 – 10 Tay thấy khó rời khỏi vật nhưng

20 -25 Tay không rời khỏi vật đau khó

thở

Nóng càng tăng lên , thịt co quắp

lại nhưng chưa mạnh

50 - 80 Cơ quan hô hấp tê liệt tim đập

Cơ quan hô hấp bị tê liệt

- Phụ thuộc vào đường đi của dòng điện

 Đi từ tay sang tay dòng điện tổng đi qua tim chiếm 3,3 %

Đi từ tay sang chân dòng điện tổng đi qua tim chiếm 0,7 %

Nói chung dòng điện từ 100 mA đã có thể gây chết người song cũng có trường hợp người bị chết khi dòng điện chỉ khoảng 100mA mà thôi, đó là vì còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của nạn nhân

Tai nạn điện giật thường xảy ra do người vận hành vô ý chạm phải bộ phận mang điện hoặc do tiếp xúc với các bộ phận của các thiết bị điện bình thường không mang điện nhưng do cách điện bị hỏng trở nên có điện Để tránh điện giật trước tiên phải chấp hành nghiêm chỉnh quy tắc vận hành các thiết bị điện , và điều quan trọng là phảithực hiện nối đất các bộ phận có thể bị mang điện khi cách điện bị hỏng

2.Sự cần thiết của nối đất bảo vệ

Nối đất là biện pháp an toàn trong hệ thống cung cấp điện Nếu cách điện bị hư hỏng vỏ thiết bị điện sẽ mang điện áp và có dòng rò chạy từ thiết bị điện xuống thiết bịnối đất Lúc này nếu người vận hành chạm phải vỏ thiết bị thì điện trở người Rng được mắc song song với điện trở nối đất Rđ Do đó dòng điện qua người sẽ bằng

Iđ – dòng điện chạy qua điện trở nối đất

Từ đó cho thấy nếu thực hiện nối đất tốt để có Rđ << Rng thì dòng điện chạy qua người sẽ rất nhỏ đến mức sẽ không gây nguy hại cho người thông thường điện trở củangười nằm trong khoảng 800Ω đến vài kΩ tùy thuộc vào tình trạng da ẩm hay khô ráo còn điện trở nối đất an toàn theo quy định thì phải nằm trong khoảng 4 - 10Ω

3.Sự cần thiết của hệ thống chống sét

Sét là sự phóng điện trong khí quyển giữa các đám mây tích điện và đất hay giữa các đám mây mang điện tích trái dấu Các công trình về điện như đường dây, các cột vượt sông, vượt đường quốc lộ, đường sắt, các trạm biến áp, trạm biến áp, trạm phân phối v v là những nơi dễ bị sét đánh Vì vậy phải có biện pháp bảo vệ chống sét để tránh cho các công trình bị sét đánh trực tiếp

Chống sét là vấn đề được nhiều nhà thầu, nhà đầu tư cũng như các hộ gia đình quan tâm Một hệ thống chống sét tốt phải có khả năng tản năng lượng sét vào lòng đất một cách nhanh nhất, nhằm giảm thiểu khả năng lan truyền năng lượng sét trong

hệ thống làm phá hỏng các thiết bị

Hệ thống tiếp địa là bộ phận không thể tách rời đối với bất kỳ hệ thống chống sét nào Nó đảm bảo cho việc dẫn các dòng xung sét từ các thiết bị chống sét xuống đất và tiêu tán năng lượng của các xung này Tiếp địa đóng vai trò quan trọng trong việc chống sét, nếu thiết bị chống sét không được tiếp địa tốt (điện trở đất quá cao), việc sét đánh gây hậu quả lớn hoàn toàn có thể xảy ra Tuỳ thuộc vào yêu cầu tiếp địa

và điện trở đất của công trình, chúng ta có thể xây dựng hệ thống tiếp đất chống sét an toàn

Tiếp đất chống sét là thao tác nối thiết bị chống sét (kim thu lôi, dây thu sét, lưới thu sét, thiết bị chống sét ) với hệ thống nối đất nhằm tản dòng điện sét vào đất, giữ cho điện áp tại mọi điểm (trong khu vực được bảo vệ) không quá lớn, đảm bảo an toàn cho công trình, thiết bị và con người khi có sét đánh

Vì vậy, hiện nay khi xây dựng các công trình thì hệ thống nối đất bảo vệ và nối đất chống sét rất được chú trọng và cũng là một vấn đề khó giải quyết Trên lý thuyết thì hoàn toàn có thể sử dụng hệ thống nối đât bảo vệ với hệ thống nối đất chống sét, nhưng để đảm bảo độ tin cậy thì đa phần người ta vẫn tách riêng hai hệ thống này

II.Tiêu chuẩn nối đất

Như đã đặt vấn đề ở trên nối đất là biện pháp bảo vệ an toàn được lắp đặt phổ biến trong các hệ thống điện.Tác dụng của hệ thống nối đất là để tản dòng điện và giữ mức điện thế thấp trên các vật được nối đất.Trong hệ thống điện có 3 loại nối đất khác nhau:

- Nối đất làm việc là nối điện một số điểm của mạng điện (điểm trung tính) với hệ

thống nối đất Nối đất làm việc là để đảm bảo sự làm việc của các thiết bị điện theo chế độ làm việc đã quy đinh sẵn Nối đất làm việc nhằm nâng cao độ tin cậy cung cấp điện của hệ thống cung cấp điện, nâng cao được tính kinh tế khi vận hành hệ thống điện (cả trong chế độ làm việc bình thường cũng như khi xảy ra sự cố)

- Nối đất bảo vệ (còn gọi là nối đất an toàn)

Nối đất bảo vệ là nối điện các bộ phận bình thường không mang điện áp (vỏ máy, bệ máy, các bộ phận bằng kim loại khác, ) của thiết bị điện với hệ thống nối đất

Nối đất bảo vệ nhằm đảm bảo an toàn cho người khi chạm vào các bộ phận của thiết

bị điện mà bình thường nó không mang điện áp nhưng do cách điện bị chọc thủng khiến cho nó cũng xuất hiện điện áp

- Trang bị nối đất là tập hợp những điện cực nối đất và dây nối đất

- Điện cực nối đất là các vật dẫn điện hay nhóm các vật dẫn điện được liên kết với nhau, chôn dưới đất và tiếp xúc trực tiếp với đất

- Dây nối đất là dây hoặc thanh dẫn bằng kim loại đểnối các bộphận cần nối đất

của thiết bị điện với điện cực nối đất

- Nối đất cho bộ phận nào đó của thiết bị điện là nối bộphận đó với trang bị nối đất

- Điện áp với đất khi chạm vỏ là điện áp giữa vỏvới vùng đất có điện thế bằng không

- Điện áp trên trang bịnối đất là điện áp giữa điểm dòng điện đi vào cực nối đất và vùng điện thế"không" khi có dòng điện từ điện cực nối đất tản vào đất

- Vùng điện thế"không" là vùng đất ở ngoài phạm vi của vùng tản của dòng điện chạm đất

- Điện trở của trang bị nối đất (điện trở nối đất) là tổng điện trởcủa các điện cực nối đất, dây nối đất và điện trởtiếp xúc giữa chúng

- Dòng điện chạm đất là dòng điện truyền xuống đất qua điểm chạm đất

- Thiết bị điện có dòng điện chạm đất lớn là thiết bịcó điện áp cao hơn 1kV và dòng điện chạm đất một pha lớn hơn 500A

- Thiết bị điện có dòng điện chạm đất nhỏ là thiết bị có điện áp cao hơn 1kV và dòng điện chạm đất một pha nhỏ hơn hay bằng 500A

- Trung tính nối đất trực tiếp là điểm trung tính của máy biến áp hoặc của máy phát điện được nối trực tiếp với trang bị nối đất hoặc được nối với đất qua một điện trở nhỏ(thí dụ như máy biến dòng v.v.)

- Trung tính cách ly là điểm trung tính của máy biến áp hoặc của máy phát điện không được nối với trang bị nối đất hoặc được nối với trang bị nối đất qua các thiết bị tín hiệu, đo lường, bảo vệ, cuộn dập hồquang đã được nối đất hoặc

thiết bị tương tự khác có điện trở lớn

- Trung tính nối đất hiệu quả là trung tính của mạng điện ba pha điện áp lớn hơn 1kV có hệ số quá điện áp khi ngắn mạch chạm đất không lớn hơn 1,4

- Hệ số quá điện áp khi ngắn mạch chạm đất trong mạng điện ba pha là tỷsố

giữa điện áp của pha không bịsựcốkhi có ngắn mạch chạm đất và điện áp pha

đó trước khi có ngắn mạch chạm đất

Dây trung tính làm việc (còn gọi là dây"không" làm việc) là dây dẫn để cấp

điện cho thiết bị điện Trong lưới điện ba pha 4 dây, dây này được nối với điểm trung tính nối đất trực tiếp của máy biến áp hoặc máy phát điện Với nguồn điện một pha, dây trung tính làm việc được nối với đầu ra nối đất trực tiếp.Với nguồn điện một chiều, dây này được nối vào điểm giữa nối đất trực tiếp của nguồn Đây cũng là dây cân bằng nối đất có nhiệm vụ dẫn dòng điện vềkhi phụ tải trên các pha không cân bằng

Dây trung tính bảo vệ(còn gọi là dây"không" bảo vệ) ở các thiết bị điện đến

1kV là dây dẫn đểnối những bộ phận cần nối với điểm trung tính nối đất trực

tiếp của máy biến áp hoặc máy phát trong lưới điện ba pha Đối với nguồn một pha, dây này được nối với một đầu ra trực tiếp nối đất Đối với nguồn một chiều, dây này được nối vào điểm giữa nối đất trực tiếp của nguồn

- Cắt bảo vệlà cắt tự động bằng hệ thống bảo vệ tất cả các pha hoặc các cực khi

có sự cốxảy ra tại một bộphận trong lưới điện với thời gian cắt không quá 0,2

giây tính từ thời điểm phát sinh dòng chạm đất một pha

- Cách điện kép là sự phối hợp giữa cách điện làm việc (chính) và cách điện bảo vệ(phụ) (xem Điều I.1.46 ÷ 48) Việc phối hợp này phải đảm bảo sao cho khi có

hư hỏng ở một trong hai lớp cách điện thì cũng không gây nguy hiểm khi tiếp xúc

2.Những bộ phận phải nối đất

Phải nối đất các bộ phận bằng kim loại của các máy móc, thiết bị điện ở gian

sản xuất cũng như ngoài trời Những bộ phận cần nối đất bao gồm:

- Vỏ máy điện, vỏ máy biến áp, khí cụ điện, cột ĐDK, thiết bịchiếu sáng v.v

- Bộ truyền động của thiết bị điện

- Cuộn thứ cấp của máy biến áp đo lường (máy biến dòng, máy biến điện áp)

- Khung kim loại của tủ phân phối điện, bảng điều khiển, bảng điện và tủ điện,

cũng như các bộ phận có thể mở hoặc tháo ra được nếu như trên đó có đặt thiết bịđiện điện áp trên 42V xoay chiều hoặc trên 110V một chiều

- Kết cấu kim loại của thiết bị điện, vỏ kim loại và vỏ bọc của cáp lực và cáp

nhị thứ, hộp đầu cáp, ống kim loại để luồn cáp, vỏvà giá đỡ các thiết bị điện

- Thiết bị điện đặt ở phần di động của máy và các cơ cấu

- Vỏ kim loại của máy điện di động hoặc cầm ta

3.Những bộ phận không phải nối đất

- Thiết bị điện có điện áp xoay chiều đến 380V hoặc có điện một chiều đến 440V và các thiết bị đó được đặt trong gian ít nguy hiểm (xem Điều I.1.12); nghĩa là các phòngkhô ráo và có sàn dẫn điện kém (nhưgỗ, nhựa đường) hoặc trong các gian phòng sạch sẽvà khô ráo (nhưphòng thí nghiệm, văn phòng) Ghi chú:Những thiết bị điện trên phải nối đất nếu trong khi làm việc, người có thể cùng một lúc tiếp xúc với thiết bị điện và với bộ phận khác có nối đất

- Thiết bị đặt trên kết cấu kim loại đã được nối đất nếu đảm bảo tiếp xúc điện tốt tại mặt tiếp xúc của kết cấu đó (mặt tiếp xúc này phải được cạo sạch, làm nhẵn và không được quét sơn)

- Kết cấu để đặt cáp với điện áp bất kỳvà có vỏbằng kim loại đã được nối đất ở cả hai đầu

- Đường ray đi ra ngoài khu đất của trạm phát điện, trạm biến áp, trạm phân phối và các trạm điện của xí nghiệp công nghiệp

- Kết cấu kim loại trong gian đặt ắc quy có điện áp đến 220V

Cho phép thực hiện nối đất cho động cơ điện và máy móc riêng lẻ ở trên các máy cái hoặc thiết bịkhác bằng cách nối đất trực tiếp máy cái hoặc thiết bị khác nếu đảm bảo tiếp xúc chắc chắn giữa động cơ hoặc máy móc riêng lẻ với máy cái hoặc thiết bị khác

4.Nối đất thiết bị điện điện áp đến 1kV trung tính nối đất trực tiếp

- Dây trung tính của nguồn cấp điện (máy phát điện, máy biến áp) phải được nốichắc chắn với trang bị nối đất bằng dây nối đất và các trang bị nối đất này cần

đặt sát gần các thiết bị trên Tiết diện của dây nối đất không được nhỏ hơn quy

cho phép đặt các trang bị nối đất trực tiếp gần ngay tường nhà (phía bên

ngoài)

- Các dây pha và dây trung tính của máy biến áp, máy phát điện đến bảng phân phối điều khiển, thường thực hiện bằng thanh dẫn Độ dẫn điện của thanh dẫn trung tính phải không nhỏ hơn 50% của thanh dẫn pha ;nếu sử dụng cáp để thay thế các thanh dẫn thì phải dùng cáp 4 ruột

- Trị số điện trở nối đất của trung tính máy phát điện hoặc máy biến áp, hoặc đầu ra của nguồn điện một pha ở bất kỳ thời điểm nào trong năm không được lớn hơn 2Ω, 4Ω tương ứng với điện áp dây của nguồn điện ba pha là 660V, 380V

hoặc tương ứng với điện áp pha của nguồn điện một pha là 380V, 220V Giá trị của điện trở này được tính đến cả nối đất tự nhiên và nối đất lặp lại cho dây

trung tính của ĐDK Điện trở nối đất của các cọc nối đất đặt gần sát trung tính

của máy biến áp, máy phát điện hoặc đầu ra của nguồn điện một pha không

được lớn hơn 15; 30Ω tương ứng với các giá trị của điện áp như đã nêu trên

Khi điện trở suất của đất lớn hơn 100Ωm, cho phép tăng điện trở nối đất lên

0,01ρ lần, nhưng không được lớn hơn 10 lần

- Dây trung tính phải được nối đất lặp lại tại các cột cuối và cột rẽ nhánh của ĐDK Dọc theo dây trung tính phải nối đất lặp lại với khoảng cách thường từ

điện áp pha của nguồn một pha là 380V, 220V Trong đó giá trị điện trở của

mỗi nối đất lặp lại không được lớn hơn 15; 30Ω tương ứng với các giá trị điện

áp đã nêu trên

5.Nối đất thiết bị điện điện áp đến 1kV trung tính cách ly

- Đối với thiết bị điện có trung tính cách ly, trị số điện trở nối đất của thiết bị

điện không được lớn hơn 4Ω Nếu công suất của máy phát điện hoặc máy biến áp từ 100kVA trở xuống thì điện trở nối đất không đuợc lớn hơn 10Ω.

- Cấm sử dụng đất làm dây pha hoặc dây trung tính đối với những thiết bị điện

có điện áp đến 1kV

5 Tiêu chuẩn về các trang bị nối đất

a.nối đất tự nhiên:

Có thể sử dụng các vật liệu sau làm nối đất tự nhiên

+ Các ống dẫn nước và các ống dẫn bằng kim loại khác đặt dưới đất, trừ cácđường ống dẫn các chất lỏng dễ cháy , khí và hợp chất cháy nổ

+ Các ống chôn trong đất của giếng khoan

+ Các kết cấu kim loại và bê tông cốt thép nằm dưới đất của nhà và công trìnhxây dựng

+ Các đường ống kim loại của công trình thủy lợi

+ Vỏ bọc chì của dây cáp đặt trong đất Không được phép sử dụng vỏ nhômcủa dây cáp để làm cực nối đất tự nhiên

Khi có hai đường cáp trở lên thì được phép dùng vỏ cáp làm nối đất duy nhất.+ Nối đất của cột điện thuộc đường dây tải điện đã được nối với trang bị nối đấtcủa TBĐ bằng dây chống sét của đường dây nếu như dây chống sét không bị cách lyvới cột của đường dây

+ Dây không của đường dây tải điện trên không điện áp đến 1000V có nối đấtlặp lại khi số đường dây không ít hơn hai

+ Đường dây của đường sắt trục không điện khí hóa, đường ray của cần trục,đường ray nội bộ xí nghiệp, nếu như giữa các thành ray được nối với nhau bằng cầunối

b Nối đất nhân tạo

Nên dùng thép để làm điện cực nối đất nhân tạo Các điện cực nối đất nhân tạo khôngđược sơn

Kích thước nhỏ nhất của điện cực nối đất nhân tạo bằng thép như sau:

(mm)Đường kính cực nối đất

tròn

Tiết diện của cực nối đất chữ nhật (mm2) 48

Bề dày của cực nối đất chữ nhật và bề dày của thép góc (mm) 4

Tiết diện của điện cực nối đất nằm ngang cho TBĐ có điện áp lớn hơn 1000Vđược chọn theo độ bền về nhiệt ( xuất phát từ nhiệt độ phát nóng cho phép là 400 0C)

Không được bố trí ( hoặc sử dụng ) các điện cực nối đất ở những chỗ đất bị khô

do tác dụng của nhiệt tỏa ra ở các đường ống

Hào đặt điện cực nối đất phải được lấp đầy bằng đất đồng nhất, không được có

đá dăm và phế liệu xây dựng

Trong trường hợp nối đất có thể bị rỉ thì phải thực hiện một trong những biệnpháp sau đây :

+ Tăng tiết diện cực nối đất phù hợp với thời gian sử dụng của nó

+ Sử dụng cực nối đất mã kẽm

+ Sử dụng biện pháp bảo vệ bằng điện

Cho phép sử dụng điện cực nối đất bằng bê tông dẫn điện làm nối đất nhân tạo

c.Để làm dây nối đất bảo vệ có thể sử dụng:

- Kết cấu kim loại của các tòa nhà ( xà, cột,…)

- Cốt thép của kết cấu xây dựng và móng bằng bê tông cốt thép

- Các kết cấu kim loại của công trình công nghệ ( đường cầu trục, khung của thiết bịphân phối, hành lang, sàn thang máy, cần cẩu, thiết bị nâng, các đường ống,…)

- Các ống thép của bộ dẫn điện

- Vỏ nhôm của cáp

- Vỏ kim loại và kết cấu đỡ thanh dẫn, các hộp và máng bằng kim loại

Dây nối đất cần được bảo vệ chống ăn mòn

- Cấm sử dụng vỏ kim loại của dây dẫn kiểu ống, cáp treo của đường dây điện,

vỏ kim loại của các ống cách điện, các tay nắm kim loại, vỏ chì của dây dẫn điện vàcáp để làm dây nối đất

- Dây nối đất của các TBĐ có điện áp đến 1000V phải có kích thước không nhỏhơn kích thước quy định ở bảng 1.

- Ở các TBĐ có điểm trung tính cách ly thì điện dẫn của dây nối đất không đượcnhỏ hơn 1/3 điện dẫn của dây pha, còn tiết diện không được nhỏ hơn quy định ở bảng1

Trong các phân xưởng sản xuất có các TBĐ có điện áp lớn hơn 1000V thì cáctrục nối đất làm bằng thép có tiết diện không nhỏ hơn 100 mm2

Bảng 1: Kích thước tối thiểu của các vật liệu.

Trongnhà

Ngoàitrời

TrongđấtDây trần: Tiết diện mm2

-Lõi nối đất của dây cáp và dây

dẫn nhiều lõi trong cùng một vỏ

bảo vệ chung với các pha: tiết

Các dây nối đất phải được bảo vệ tránh ăn mòn của hóa chất

- Không cho phép sử dụng dây nối đất để làm việc khác

III.Tiêu chuẩn chống sét

1 Tiêu chuẩn chung về chống sét:

- Các hướng dẫn trong tiêu chuẩn này mang tính tổng quát, khi áp dụng vào

một hệ thống chống sét cụ thể cần xem xét tới các điều kiện thực tế liên quan đến hệthống đó Trong những trường hợp đặc biệt khó khăn thì cần tham khảo ý kiến củacác chuyên gia

- Trước khi tiến hành thiết kế chi tiết một hệ thống chống sét, cần phải quyết

định xem công trình có cần chống sét hay không, nếu cần thì phải xem xét điều gì đặcbiệt có liên quan đến công trình (xem mục 7 và 8)

- Cần kiểm tra công trình hoặc nếu công trình chưa xây dựng thì kiểm tra hồ

sơ bản vẽ và thuyết minh kỹ thuật theo các yêu cầu về phòng chống sét được quy định

ở tiêu chuẩn này

- Đối với những công trình không có các chi tiết bằng kim loại phù hợp thì cần

phải đặc biệt quan tâm tới việc bố trí tất cả các bộ phận của hệ thống chống sét saocho vừa đáp ứng yêu cầu chống sét vừa không làm ảnh hưởng đến thẩm mỹ của côngtrình

- Đối với các công trình xây dựng có đa phần kết cấu bằng kim loại thì nên sử

dụng các bộ phận bằng kim loại đó trong hệ thống chống sét để làm tăng số lượng các

bộ phận dẫn sét Như thế vừa tiết kiệm kinh phí cho hệ thống chống sét lại không làmảnh hưởng đến thẩm mỹ của công trình Tuy nhiên cần lưu ý rằng khi sét đánh vàophần kim loại như vậy, đặc biệt phần kim loại được bao phủ, có thể phá huỷ các lớpbên ngoài phần kim loại; đối với khối xây có cốt thép có thể gây đổ khối xây Có thểgiảm thiểu, mà không loại trừ được hoàn toàn, rủi ro trên bằng giải pháp sử dụng hệthống chống sét được cố định trên bề mặt công trình

-Những kết cấu kim loại thường được sử dụng như một bộ phận trong hệ

thống chống sét gồm có khung thép, cốt thép trong bê tông, các chi tiết kim loại củamái, ray để vệ sinh cửa sổ trong nhà cao tầng

-Toàn bộ công trình phải được bảo vệ bằng một hệ thống chống sét kết nối

hoàn chỉnh với nhau, không có bộ phận nào của công trình được tách ra để bảo vệriêng

2 Yêu cầu về vật liệu và kích thước:

2.1 Yêu cầu về vật liệu:

Tất cả vật liệu chế tạo các bộ phận khác nhau của một hệ thống chống sét cần tuântheo tiêu chuẩn TCVN 4756

Khi lựa chọn vật liệu, cần xem xét nguy cơ bị ăn mòn bao gồm ăn mòn điện hoá.Đối với việc bảo vệ qdây dẫn, cần chú ý lớp bảo vệ chống lại sự ăn mòn trong môitrường khắc nghiệt, ví dụ:

a) Phủ dây dẫn bằng chì dày ít nhất 2mm trên đỉnh ống khói Bọc chì cả hai đầu và tạicác điểm nối

b) Nếu có thể thì bộ phận thu sét nên để trần, nếu không có thể dùng lớp PVC mỏng1mm để bọc trong trường hợp cần chống gỉ (đặc biệt đối với nhôm)

Các mối nối trong có thể có diện tích mặt cắt bằng khoảng một nửa mối nối ngoài(xem 12.10.2) Các mối nối mềm dẻo có thể được sử dụng nhưng cần tuân theo tiêuchuẩn TCXD 25:1991

2.2 Yêu cầu về kích thước:

Kích thước của các bộ phận hợp thành trong một hệ thống chống sét cần đảm bảo cácyêu cầu nêu trong Bảng 1 và Bảng 2 Độ dày của các tấm kim loại sử dụng trên máinhà và tạo thành một phần của hệ thống chống sét cần đảm bảo yêu cầu trong Bảng 3

Bảng 1 Vật liệu, cấu tạo và diện tích tiết diện tối thiểu của kim thu sét, dây dẫn sét, dây xuống và thanh chôn dưới đất:

Vật liệu Cấu tạo Diện tích tiết

Đồng

Đồng phủ

thiếcb

Vật liệu Cấu tạo Diện tích tiết

diện tối thiểua

Ghi chú

Dây tròn đặch 50 mm² đường kính 8 mmCáp 70 mm² đường kính tối thiểu của mỗi sợi 1,7

mmDây tròn

đặcf,g

a Sai số cho phép: - 3 %

b Nhúng nóng hoặc phủ điện, chiều dày lớp phủ tối thiểu là 1 micron

c Lớp phủ phải nhẵn, liên tục và không có vết sần với chiều dày danh định là 50microns

d Chromium 16 %; Nickel 8 %; Carbon 0,07 %

Bảng 2 Vật liệu, cấu tạo và kích thước tối thiểu của cực nối đất

Vật

liệu Cấu tạo

Kích thước tối thiểua

Ghi chú Cọc nối đất Dây nối đất Tấm nối đất

Tấm đặc mạ

Vật liệu

Cấu tạo

Kích thước tối thiểua

Ghi chú Cọc nối

đất Dây nối đất Tấm nối đất

Dây tròn đặc

mạ đồngce

đườngkính14mm

mạ đồng 99,9 % đồng,dày tối thiểu 250 micronsDây tròn đặc

không mạf kính10 mmđườngDây dẹt đặc trần

Cáp mạ kẽmf,g 70 mm\2 đường kính tối thiểucủa mỗi sợi 1,7 mmThép ống mạ

kẽmc

50 mmx50 mm

70 microns đối với vật liệu dẹt

d Chân ống cần được tiện trước khi mạ kẽm

e Đồng cần được liên kết với lõi thép

f Chỉ cho phép khi hoàn toàn chôn trong bê tông

g Chỉ cho phép khi được liên kết tốt tại các điểm cách nhau không quá 5m với cốt thép ởnhững bộ phận móng có tiếp xúc với đất

Bảng 3 Độ dàytối thiểu của tấm kim loại sử dụng để lợp mái nhà và tạo thành một phần của hệ thống chống sét.

3 Các lưu ý khi thiết kế hệ thống chống sét:

- Quy định chung:

Trước và trong cả quá trình thiết kế, đơn vị thiết kế cần trao đổi, thảo luận và thốngnhất về phương án với các bộ phận liên quan, cụ thể theo 3.2; 3.3; 3.4 và 3.5

- Kiến trúc:

Những số liệu sau đây cần được xác định 1 cách cụ thể

a, Các tuyến đi của toàn bộ dây dẫn sét

b) Khu vực để đi dây và các cực nối đất;

c) Chủng loại vật tư dẫn sét;

d) Biện pháp cố định các chi tiết của hệ thống chống sét vào công trình, đặc biệt nếu

nó ảnh hưởng tới vấn đề chống thấm cho công trình;

e) Chủng loại vật liệu chính của công trình, đặc biệt là phần kết cấu kim loại liêntục như các cột, cốt thép;

f) Địa chất công trình nơi xây dựng và giải pháp xử lý nền móng công trình;

g) Các chi tiết của toàn bộ các đường ống kim loại, hệ thống thoát nước mưa, hệthống cầu thang trong và ngoài công trình có thể cần hàn đấu nối với hệ thống chốngsét;

h) Các hệ thống ngầm khác có thể làm mất ổn định cho hệ thống nối đất;

i) Các chi tiết của toàn bộ hệ thống trang thiết bị kỹ thuật lắp đặt trong công trình

có thể cần hàn đấu nối với hệ thống chống sét

- Hệ thống kỹ thuật công cộng

Thoả thuận với các cơ quan quản lý hệ thống kỹ thuật ngoài nhà về việc đấu nối giữacác hệ thống kỹ thuật ngoài nhà (cấp điện, cấp nước, thoát nước, thông tin, tínhiệu…) với hệ thống chống sét của công trình

- Lắp đặt hệ thống phát thanh, truyền hình

Các công trình phát sóng của đài phát thanh, truyền hình phải có thoả thuận về việcđấu nối giữa phần tháp thu phát sóng với hệ thống chống sét

- Các nhà thầu xây dựng